Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Эритреядағы әкімшілік аймақ
Administration region in western Eritrea
Дебуб аймағы, сондай-ақ Оңтүстік аймақ (тигр. ዞባ ደቡብ, итал. Regione del Sud) – Эритреяның әкімшілік аймағы. Аймақ 1996 жылғы 15 сәуірде Сере және Акеле Гузай тарихи провинцияларынан құрылды. Ол Эфиопиямен ұлттық шекараның бір бөлігімен шектеседі. 2005 жылы аймақтың халқы 952 100 адамды құрады, ал 2001 жылы – 839 700 адамды құрады. Табиғи өсім 11,81 пайызды құрады. Аймақтың жалпы ауданы 8000,00 км² және халық тығыздығы шаршы километрге 119,01 адамды құрады. Эритреяның ең биік нүктесі – Сойра тауы, Сенафе қаласының шығысында орналасқан. Ол солтүстікте Орталық аймақпен, шығыста Зоба Солтүстік Қызыл теңізбен, батыста Гаш Баркамен және оңтүстікте Эфиопиямен шектеседі. Бұл елдегі халық саны бойынша ең ірі аймақ.
Debub Region, also known as the South Region (Tigrinya: ዞባ ደቡብ, Italian: Regione del Sud) is an administrative region of Eritrea. The region was formed on 15 April 1996, from the historical provinces of Serae and Akele Guzai. It lies along a portion of the national border with Ethiopia. As of 2005, the region had a population of 952,100 compared to a population of 839,700 in 2001. The net growth rate was 11.81 per cent. The total area of the province was 8000.00 km2 and the density was 119.01 persons per km2. The highest point in Eritrea, is Mount Soira , is located in the region, situated east of Senafe. It shares borders with Central Region in the north, Zoba Northern Red Sea in the east, Gash Barka in the west and Ethiopia in the south. It is the largest region in the country by population.
География
Зоба Дебуб – Эритреяның оңтүстік бөлігінде орналасқан алты зобаның (облыстың) бірі. Ол 38° 15' – 39° 40' шығыс бойлық және 14° 25' – 15° 15' солтүстік ендікте жатыр. Зоба Дебуб солтүстікте Зоба Маэкельмен (Орталық аймақ), шығыста Зоба Солтүстік Қызыл теңізбен, батыста Гаш Баркамен және оңтүстікте Эфиопиямен шектеседі. Бұл елдегі халқы ең көп аймақ. Аймақтың ауданы шамамен 8000 шаршы километрді құрайды, ал астанасы – Мендефера (Ади Угри). Дебубтың басқа қалаларына Ади Кейх, Майдума, Ади Куала, Декемхаре, Дебарва, Сегенейти, Ареза және Сенафе кіреді. Мұнда Метера, Кохайто және Мендеферадағы археологиялық ескерткіштер де орналасқан. Аймақтағы және Эритреядағы ең биік нүкте – Сенафенің шығысында орналасқан Сойра тауы. Аймақтың топографиялық ерекшеліктеріне жағалау жазықтары кіреді, олар таулы үстірт аймақтарынан ыстық. Жыл бойына екі жаңбыр маусымы бар: жазғы маусымда нөсер жаңбыр жапады, ал көктемде жаңбыр аз болады. Аймақтың климаты мен географиясы Эритреяның басқа аймақтары сияқты Эфиопияға ұқсас. Ең ыстық ай – мамыр, температурасы жоғарылайды, ал ең суық айлар – желтоқсаннан ақпанға дейін, температура нөлге дейін төмендейді. Аймаққа шамамен жауын-шашын жапады және топырағы ауыл шаруашылығына өте қолайлы.
Zoba Debub is one of the six Zobas (Regions) of Eritrea which is located in the southern part of the country with longitude of 38° 15' 39° 40' East and latitude 14° 25' 15° 15 North. It shares borders with Zoba Maekel (Central Region) in the north, Zoba Northern Red Sea in the east, Gash Barka in the west and Ethiopia in the south. It is the largest region in the country by population. This region has an area of around 8,000 square kilometers, and its capital is Mendefera (Adi Ugri). Other towns in Debub include Adi Keyh, Mayduma, Adi Quala, Dekemhare, Debarwa, Segeneyti, Areza and Senafe. The archeological sites of Metera, Qohaito and Mendefera are also located here. The highest point in this region, and in Eritrea, is Mount Soira , situated east of Senafe. The topography of the region has coastal plains, which are hotter than the regions around the highland plateau. There are two rainy seasons, the heavier one during summer and the lighter one during spring. The climate and geography of the region along with other regions of Eritrea is similar to the one of Ethiopia. The hottest month is May recording temperatures up to , while the coldest months are December to February when it reaches freezing temperature. The region received around of rainfall and the soil is conducive for agriculture.
Демография
2005 жылы аймақта 952 100 адам тұрды, ал 2001 жылы 839 700 адам тұрды. Табиғи өсім 11,81% құрады. Облыстың жалпы ауданы 8000,00 км² болса, халық тығыздығы 119,01 адам/км² шамасында. 2002 жылы жалпы туылу көрсеткіші (ЖТК), яғни бір әйелге шаққан бала саны 5,7 балаға тең болды. Жалпы туылу деңгейі (ЖТД), 15-45 жас аралығындағы 1000 әйелге шаққандағы туылу көрсеткіші ретінде анықталады және 172,0 құрады. Шикі туылу көрсеткіші (ШТК), 1000 тұрғынға шаққандағы туылу саны 34,0 болды. 2002 жылы жүкті әйелдердің жалпы халыққа қатынасы 9,5% құрады. Әйелдердің орташа бала саны 6,6 балаға жетті. Сәбилер өлімі көрсеткіші (СӨК), әр 1000 туған балаға шаққандағы өлім саны 58,0 болды, ал 5 жасқа дейінгі балалар өлімі көрсеткіші (5ЖӨК), әр 1000 балаға шаққандағы өлім саны 56,0 болды. 5 жасқа дейінгі балалардың өлім-жітімі 111,0-ға жетті. Желде қабыну (ЖҚ) ауруымен ауырған балалардың саны 1811, қызба 1811, ал ішек ауруы 1811 болды. ЖИТС туралы хабардар әйелдердің саны 2388-ге жетті, ал ауру және оның алдын алу туралы білімі жоқ адамдардың үлесі 0,0% құрады.
As of 2005, the region had a population of 952,100 compared to a population of 839,700 in 2001. The net growth rate was 11.81 per cent. The total area of the province was 8000.00 km2 and the density was 119.01 persons per km2. As of 2002, the Total Fertility Rate (TFR), defined as the children per woman was 5.7. The General Fertility Rate (GFR), defined as the births per 1,000 women between the ages of 15 and 45 remained at 172.0. The Crude Birth Rate (CBR), the number of births per 1,000 population, was 34.0. The percentage of women pregnant as of 2002 out of the total population was 9.5 per cent. The mean number of children ever born stood at 6.6. The Infant Mortality Rate (IMR), defined as the number of deaths of children for every 1,000 born was 58.0 while the Child Mortality Rate (CMR), defined as the number of child deaths for every 1,000 children 5 years of age was 56.0. The under 5 mortality rate stood at 111.0. The number of children with the prevalence of Acute Respiratory Infection (ARI) was 1811, fever was 1811, and Diarrhea was 1811. The number of women with the knowledge of AIDS was 2,388 and the number of people with no knowledge of the disease or its prevention was 0.0 per cent.
Білім беру және экономика
2002 жылы аймақта ең жоғары білім деңгейін аяқтаған немесе оқып жатқан еркектердің саны 4 105 адамды, ал әйелдердің саны 5 417 адамды құрады. Сауатты еркектердің үлесі 62,80 пайыз, ал сауатты әйелдердің үлесі 41,90 пайыз болды. 34,40 пайыз еркектер білім алмаған, ал әйелдер арасында бұл көрсеткіш 52,70 пайызды құрады. Орта мектепті бітірген еркектердің үлесі 1,60 пайыз, ал орта білімнен жоғары білім алған еркектердің үлесі 0,01 пайызды көрсетті. Әйелдер үшін тиісінше 1,10 және 0,01 пайызды құрады. 2002 жылы кәсіби/техникалық/басқарушылық қызметпен айналысатын адамдардың саны 7,00 пайыз, кеңсе қызметкерлері 1,20 пайыз, сату және қызмет көрсету 19,70 пайыз, білікті жұмысшылар 10,10 пайыз, білікті емес жұмысшылар 0,00 пайыз, үй шаруашылығы қызметкерлері 8,80 пайыз және ауыл шаруашылығымен айналысатындар 52,10 пайызды құрады. Жұмыс істейтін еркектердің жалпы саны 3 042 адам, ал жұмыс істейтін әйелдердің жалпы саны 3 255 адамды құрады. Жалақысының барлық сомасын қолма-қол ақшамен алған еркектердің саны 74,50 пайыз, заттай түрінде алғандар 6,60 пайыз, ал екі түрде алғандар 5,20 пайызды құрады. Әйелдердің арасында жалақысының барлық сомасын қолма-қол ақшамен алғандар 77,60 пайыз, заттай түрінде алғандар 6,10 пайыз, ал екі түрде алғандар 4,50 пайызды құрады.
As of 2002, the number of males completing or attending highest level of schooling in the region was 4,105 while it was 5,417 females. The per centage of literate males was 62.80 and the percentage of literate females was 41.90. A fraction of 34.40 males had no education, while the corresponding number for females was 52.70. The fraction of males completing secondary school stood at 1.60 and the fraction of males completing more than secondary was 001. The corresponding numbers for females was 1.10 and 001 respectively. As of 2002, the number of people engaged in Professional/technical/managerial activities was 7.00 per cent, Clerical was 1.20 per cent, Sales and services was 19.70 per cent, Skilled Manual was 10.10 per cent, Unskilled Manual was 0.00 per cent, Domestic Service was 8.80 per cent and Agriculture was 52.10 per cent. The total number of employed men was 3,042 and the total number of employed women was 3,255. The number of men who were paid their total earnings in cash was 74.50 per cent, in kind was 6.60 and in both was 5.20. The number of women who were paid their total earnings in cash was 77.60 per cent, in kind was 6.10 per cent and in both was 4.50 per cent.
Аудандар
Облыста келесі аудандар да бар: Ади Кех ауданы, Ади Куала ауданы, Майдима ауданы, Дебарва ауданы, Декемхаре ауданы, Хадидиа ауданы, Кудо Беур ауданы, Май Мне ауданы, Мендефера ауданы, Сегенети ауданы, Сенафе ауданы, Тера Эмни ауданы, Цорона ауданы және Шикети ауданы. Эритреяда бір партиялық ұлттық ассамблея бар, оны Демократия және әділдік үшін халық майданы (PFDJ) (бұрынғы Эритрея азаттық майданы) басқарады. 1991 жылдың 30 мамырында тәуелсіздік алғаннан бері елде 1993 жылдың сәуірінде өткен сайлауда сайланған өтпелі үкімет жалғасып келеді. 2001 жылы жоспарланған сайлаулар мерзімі шексізге кейінге жылдырылды. Аймақтық және жергілікті сайлаулар шектеулі аяда белгілі бір мерзімде өткізіледі. Кез келген этникалық және діни топқа жататын барлық ер және әйел адамдар дауыс беруге құқылы. ПФДЖ-дан басқа партиялар мен топтарға сайлауға қатысуға рұқсат берілмейді, ал сайлауды ПФДЖ өкілдері жүргізеді. Саяси шешімдер партияның бағдарламасына сәйкес қабылдалуы тиіс, ал оппозиция мен наразылық білдіргендер түрмеге қамалды.
The region also includes the following districts: Adi Keyh District, Adi Quala District, Maidima District, Debarwa District, Dekemhare District, Hadidia District, Kudo Be'ur District, Mai Mne District, Mendefera District, Segeneiti District, Senafe District, Tera Emni District, Tsorona District and Shiketi District. Eritrea has a one party national Assembly governed by People's Front for Democracy and Justice (PFDJ) (originally Eritrean Liberation Front), From the time of independence since 30 May 1991, the country has been continuing with a transitional government elected during the elections in April 1993. The scheduled elections in 2001 has been postponed indefinitely. The regional and local elections are conducted on a periodic basis on a restricted framework. All men and women of any ethnic or religious background are eligible to vote. No parties or groups other than PFDJ are allowed to contest and the elections are presided by representatives from PDFJ. Policy decisions should be centered around the party mandate and opposition and dissenters have been imprisoned.