Кіріспе

Портмуна (мәнісі «емен ағашының түсірілетін орны») – Ирландияның Голвей графтығының оңтүстік-шығысындағы сауда қаласы, Типперри графтығымен шекаралас және көпір арқылы байланысқан. Қала Шаннон өзені Лох-Дергге құятын жердің батысында жатыр. Типперри және Голвей графтықтары арасындағы Шаннон өзені арқылы тарихи маңызды өткізу пункті, көптеген көпірлер мен паромдық өткелдердің ұзақ тарихына ие. Қаланың оңтүстік-батыс жиегінде Портмуна қамалы және Портмуна орман паркі орналасқан.

Портумна көпірі

Портмуна Шаннон өзені үстінен бес аралықты көпір арқылы байланыстырылған. Оны Лондондық С. Э. Станиер жобалап, 1911 жылы құрылысы аяқталған. Көпірдің орталық бөлігі Хайс аралында орналасқан, ол өзенді екі арнаға бөледі. Басты көпірдің және кеме жүретін арнадағы айналмалы көпірдің болат конструкциясы техникалық және инженерлік тұрғыдан қызығушылық тудырады, және ол Еуропадағы ХХ ғасыр басында салынған ең ірі айналмалы көпір болып табылады. Ашылатын бөлігі 2008 жылдың қазан айында жаңасына алмастырылды. Шаннон өзенінің осы бөлігінде екі арна бар, оларды Хейс аралы бөліп тұрады. Типперри округі жағындағы арнаның ені шамамен 79 метр (260 фут), ал Галвей жағындағы арнаның ені шамамен 73 метр (240 фут). Әрбір арнада үш жұп жұмсақ болат пластиналы фермалар орналасқан, олардың ұзындығы 24 метр (80 фут) немесе 27 метр (90 фут) және диаметрі 3 метр (9 фут) болатын бетонға толтырылған құйма темірден жасалған цилиндрлерге тіреледі.

Жұмыс үйі

Ұлы ашаршылық кезінде Ирландия бойынша бірнеше кедейлер одағы құрылды. Портмуна одағы 1850 жылдың 22 ақпанында ресми түрде жарияланды, ол 121 шаршы миль (313 км²) аумақты қамтыды және Баллинасло және Лаугреа одақтарының бөлімшесі болды. Портмуна одағының жұмыс үйі Портмунадан солтүстік-шығысқа қарай 0,5 миль (1 км) қашықтықта салынды. Кедейлер заң комиссарларының сәулетшісі Джордж Уилкинсон жобалаған бұл ғимарат 600 тұтқынды қабылдауға арналған, олар сол кезде жұмыссыздық пен азық-түлік тапшылығынан ауыр күйзеліске ұшырады. Оның құрылысына 6 700 фунт стерлинг, ал жабдықтарға және басқа да шығындарға 1 175 фунт стерлинг жұмсалды, бірақ соңғы жылдары жұмыс үйі жартылай қирап қалды. Бірақ, алдыңғы блоктардың бірі жергілікті кеңес қоймасы ретінде пайдаланылуда. 2011 жылдың жазында ескі Портмуна жұмыс үйінде ашылған Ирландия жұмыс үйлері орталығы – Ирландиядағы жұмыс үйлерінің тарихын баяндайтын жалғыз орталық.

Қалқа

Қала Портмуна қамалы және онда тұрған иелерімен танымал. Қамал шын мәнінде жартылай бекінілген үй және ол 1618 жылға дейін Ричард Берк немесе де Бурго, Кланрикардтың 4-ші графы салған. Бұл 1826 жылы өртеніп кеткенге дейін 200 жылдан астам уақыт бойы де Бурго отбасының негізгі орталығы болды. Қамал Портмуна (немесе "Жаңа") гаванінен солтүстікке қарай 200 метр жерде орналасқан, батысында Портмуна орман паркі, ал солтүстік және шығысында Портмуна қаласы 300 метр қашықтықта. Сақтау және қалпына келтіру жұмыстарынан кейін қамалдың бірінші қабаты сәуірден қыркүйекке дейін күнделікті, ал қыркүйектен қазанға дейін демалыс күндері ашық. Қамалдың басқа бөліктерін қалпына келтіру жұмыстары жалғасуда. Қамалдың солтүстігінде геометриялық түрде жоспарланған бақтар бар. Қамалға 17 ғасырлық қабырғалы бақша кіреді. Көптеген тарихи ғимараттар сияқты, қамалдың айналасында да жергілікті аңыздар пайда болған. Бір аңыз бойынша, бір бала жоғарғы қабаттан құлап түскен. Ирландиялық қасқыр иті жылдам жетіп, баланың құлауын жұмсақ қондырып, оны құтқарып қалған. Қазір сол жерде ескерткіш тас тұр. Иттің сүйектері, ол өлген кезде орнатылған таста "Фьюри" деп аталған, қазба жұмыстары кезінде табылған және қазір қамалдың ішінде қойылған. Дегенмен, оның рас екендігі күмәнді. Бұл аймақтың ең көне отбасыларының тарихы қамалмен қатар жүреді, аңыз бойынша графтың қасқыр иті өрт кезінде графтың қызымен бірге балконда қайтыс болған. Ирландиялық Ұлттық жер лигасының жер соғысы, жер иелерін жалға алу ақысын төмендетуге мәжбүрлеу мақсатындағы науқан Портмунадан басталды. Хьюберт де Бург Каннинг, Кланрикардтың 2-маркизі, жалға алушыларға қатыгездікпен қарағаны үшін нысанаға алынды. Кланрикард: "Егер сіз мені агентімді атып қорқыта аласыз деп ойласаңыз, қателесесіз" деген сөзді айтқан. Ол үкіметтен өзінің меншігіне тиіс барлық қорғауды талап етті, және үкімет солай істеді. 1886 жылғы қарашада жалға беру күні келгенде 4000 жалға алушы қола оркестрмен бірге мұражай кеңсесінен өтіп, парламент мүшелерінің тобы қанша жалға төлеу керектігін шешкен қонақ үйге бет алды. Содан кейін жалға алушылар кеңсеге қайтып, жалға алу ақысын ұсынды, бірақ үй иесі белгілеген сомадан төмен болғандықтан оны қабылдаудан бас тартты. Ақша кейін депутаттарға жалға алушыларды қорғау үшін берілді. Парламент депутаты Уильям О'Брайен оны "саяси мелодрамадағы шебер" деп сипаттады. Бұл драманың басты бастамашыларының бірі - Жеремия О'Дрисколл, ол "Кус" деп лақап аталған. Портмунадағы аласапырандықтарға байланысты 1887 жылғы "Мәңгілік қылмыстар туралы" заң күшіне енді, бұл британдық заң кітабына енгізілген соңғы ирландиялық қылмыстар туралы заң болды. Бүгінде Портмуна қамалы - "Жабайы қаздардың қашқыны" мұражайы.

Портумна орман саябағы

Портмуна орман паркі қаланың оңтүстік-батыс шетінде, Лох Дергтің солтүстік жағалауында орналасқан. Парк шамамен 600 гектар (1500 акр) жерді алып жатыр және Портмуна қамалында тұратын Кланрикард графының иелігіндегі жерлердің бір бөлігі болған. Ол 1948 жылы Ирландия үкіметі сатып алып, қазір Coillte компаниясына тиесілі. Парк ішінде орман және көл жағасында серуендеуге арналған жолдар, автотұрақ, дәретхана және бақылау алаңдары бар. Сондай-ақ, велосипедпен жүруге қолайлы жолдар да бар. Аумақтың ішінде 15 ғасырға дейін соққан цистерциандық аббаттың қиратындары орналасқан, ал парктің жанында Шаннон су жолы жүйесіне қол жеткізуге мүмкіндік беретін марина бар. Орманның көп бөлігі қылқан жапырақты ағаштардан тұрады, бірақ сонымен қатар жергілікті және экзотикалық кең жапырақты ағаштардың көптеген түрлері де кездеседі. Орманнан басқа, кең ашық кеңістіктер, жасыл шалғындар, бұталар, батпақтар, су және көптеген жағалау аралдары бар. Орманның, ашық алаңдардың, судың және аралдардың осы араласуы өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлілігін қолдайтын кеңінен таралған мекендеу ортасын ұсынады.

Теңіз туризмі

Портмуна – қайықпен жүзушілер, гольфшылар және балық аулаушылар үшін танымал туристік орын. Қала Шаннон өзені мен Лох Дергтің қосылған жерінде орналасқан. Мұнда бірнеше порты бар, олардың екеуі өзеннің Портмуна жағында орналасқан. Бірі – Коннахт порты, ол қаланың шығыс жағында, Бридж-роудтың жанында, өзен арқылы кіруге қолайлы. Екіншісі – Портмуна (немесе "Жаңа") порты, ол Касл авенюімен қатар Лох Дергтің солтүстік жағалауында, қаланың оңтүстік шетіндегі сарай мен орман паркіне іргелес орналасқан. Жақында Типперри жағында, Портленд Хаусқа жақын үшінші жеке порт ашылды. Белл-Айл портында жеке тұрақтар да бар. Коннахт портындағы Emerald Star Line крейсерлерінен демалыс кемелерін жеке жалға алуға болады.

Жаяу жүру және велосипедпен жүру жолдары

Орман паркі ішіндегі жолдарға қоса, Портмуна Гимания жолының оңтүстік басталу орны болып табылады, және бұл жерде Беара түбегінен (Корк округі) Блэклионға (Каван округі) дейінгі Беара-Брейфн ұзақ қашықтықты жаяу және велосипедпен жүру жолының бір бөлігін құрайды. Орман паркінің ішіндегі ормандық жолдарда апта сайын тегін, уақыт бойынша бағаланатын 5 шақырымдық Parkrun жарысы өтеді.

Спорт

Қалада 2006, 2008, 2009 және 2014 жылдарғы Бүкіл Ирландияның аға клубтар арасындағы харлинг чемпионатының жеңімпаздары – Портмуна ГАА клубы орналасқан. Харлингшілер сонымен қатар 2003, 2005, 2007, 2008, 2009 және 2013 жылдары Галвей округінің алты титулын жеңіп алды. Портмуна клубының бірнеше ойыншысы, соның ішінде Джо Каннинг, Галвейдің аға құрамына енді. Футбол Портмунада жылдар бойы түрлі форматтарда ойналған, бірақ 2006 жылы Портмуна және айналасындағы балаларға ұйымдасқан футбол мүмкіндігін беру мақсатымен Портмуна Таун ФК клубы құрылды. Клуб Мидлендс мектеп лигасына қатысады және жылдар бойында түрлі жас топтарында лига, кубок және қалқандарды жеңіп алды. Клубта 3G астыңғы жабыны бар, ал 2013 жылы Солтүстік Типперри лигасының турниріне қатысу үшін аға команда құрылды. Портмунаның жанында балық аулауға арналған бірнеше орын бар, олардың көпшілігі Шаннон өзені мен Лох-Дергтің солтүстік жағалауында орналасқан ресми жарыс алаптары. Өзенде Портмунаның жанында екі негізгі учаске бар. Біреуі Портмунадан төмен қарай орналасқан және жергілікті тұрғындар арасында «төменгі қала учаскесі» немесе «Роджерс аралы» деп белгілі. Екіншісі қаладан жоғары орналасқан және «Жоғарғы ESB учаскесі» немесе «Fairyhill» деп аталады. Ең көп ұсталатын балық түрлері: судақ, ақбалық, көкбалық, ротан және гибридтер. Шаннон өзені мен Лох-Дерг де демалыспен қайықпен жүзуге және су спортына мүмкіндік береді. Жаз айларында Портмунада су шаңғысы және вейкборд сияқты спорт түрлері танымал. Портмуна гольф клубы (1913 жылы құрылған) және оның 18 тесікті парктік гольф алаңы (пар 72), Портмуна орман паркінің ішінде орналасқан, қала орталығынан шамамен екі километр қашықтықта, Эннис/Горт тас жолында орналасқан. 2010 жылы Golf Digest Ireland журналы бұл алаңды Ирландияның ең жақсы 100 алаңының 61-ші орнына қойды. 2014 жылы алаң 53-ші орынға көтерілді. 2010 жылы жыл сайын өткізілетін ұзақ қашықтыққа жүгіру жарысы – Портмуна орман марафоны басталды. Жарысқа толық және жартылай марафон, сондай-ақ 50 шақырымдық және 100 шақырымдық ультра марафондар кіреді. 2014 жылы жарыс әлем кубогының бірінші кезеңіне табанды етті.

Джамборе

1985 жылдың тамызында Ирландияның үш скаут ұйымы (CBSI, SAI және NISC) Халықаралық жастар жылын мерекелеу үшін Портмунада үлкен джамборе өткізді. Портмуна '85 – ирланд скаутының барлық үш ұйымының қатысқан алғашқы скаут лагері болды. Оны қатысушылар да, жергілікті тұрғындар да сол жаздағы құйындардың салдарынан 10 000-ға жуық қатысушының батпаққа түсіп, қиын жағдайға тап болғандықтан "Портмунаның сазы '85" деп еске алады.

Фестивальдар

Портмунада жылына екі фестиваль өтеді. Біріншісі, маусым айының соңында өтетін "Портмунаның табиғат аясындағы фестивалі", Портмунаның ұсынатын көптеген табиғи мүмкіндіктерін тойлайды және үш күнге созылады. Екіншісі – қыркүйек айының соңында төрт күнге созылатын "Shorelines Arts Festival" фестивалі.