Кіріспе

Грин және Грин архитектуралық фирмасы – ағайынды Чарльз Самнер Грин (1868–1957) және Генри Мэтер Грин (1870 жылғы 23 қаңтар – 1954 жылғы 2 қазан) құрған, XX ғасырдың басындағы ықпалды американдық сәулетшілердің фирмасы. Көбінесе Калифорнияда жұмыс істеген, олардың үйлері мен кең ауқымды бунгалолары американдық өнер және қолөнер қозғалысының көрнекті үлгілері болып саналады.

Өмірбаяндары

Чарльз Самнер мен Генри Мэтер Грин 1868 және 1870 жылдары Огайо штатының Брайтон қаласында дүниеге келді. Олар негізінен Миссури штатының Сент-Луис қаласында және анасының Батыс Вирджиниядағы отбасылық шаруашылығында өсті, ал әкесі медициналық мектепке қатысты. Жасөспірім шағында ағайындылар Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің Кәсіби-техникалық мектебінде металл және ағаш өңдеуді оқыды және 1887–1888 жылдары бітірді. Олардың әкесі, сол кездегі гомеопатия дәрігері, күн сәулесінің және таза ауа айналымының қажеттілігіне ерекше мән берді; осы элементтердің маңыздылығы ағайындылардың жұмысының ерекше белгісіне айналды. Чарльз мен Генри 1891 жылы MIT сәулет мектебіндегі екі жылдық арнайы бағдарламаны аяқтағаны туралы куәлік алды. Олар классикалық құрылыс стильдерін зерттеді, оқу бітіргеннен кейін сәулет және құрылыс фирмаларында тәжірибе жинау үшін сертификат алуды мақсат етті. 1890 жылдың көктемінде MIT-ден кейін Чарльз алдымен Эндрюс, Жакус және Рантул фирмасында шәкірттікке түсті; бірақ төрт жарым айдан кейін Р. Клипстон Стургистің кеңсесіне ауысты. 1891 жылдың наурызында ол Герберт Лэнгфорд Уорренмен жұмыс істеу үшін тағы да көшті; ал келесі қарашада Уинслоу және Уэзерелл фирмасына ауысты. Ол екеуі ата-аналарына қосылу үшін Пасаденаға (Калифорния штаты) аттанғанға дейін сол жерде қалды. Генри алдымен Чемберлин және Остин фирмасында шәкірттікке түсті, содан кейін Шепли, Рутан және Кулиджбен қысқа ғана уақыт жұмыс істеді. Ағайындылар жұмыс істеген барлық фирмалар Массачусетс штатының Бостон қаласында орналасқан еді. 1893 жылы ата-аналары ұлдарының Пасаденаға көшіп келуін сұрады, олар бір жыл бұрын көшіп кеткен болатын. Ағайындылар келісіп, Бостоннан пойызбен келе жатқанда Чикагодағы Дүниежүзілік Колумбия көрмесіне тоқтады және жапон сәулетінің бірнеше мысалын көрді. Генримен өткен өміріндегі сұхбатта айтылғандай, бұл оқиға екеуіне де терең әсер етті. Шындығында, Чарльз 1904 жылы Сент-Луистегі Луизиана сатып алу көрмесіне барғанға дейін олардың жұмысына жапондық әсері өте шамалы болды. 1901 жылы Чарльз Грин Элис Гордон Уайтке үйленді және олар Еуропа мен оның туған жері Англияда бал айларын өткізді.

Практика

Грин мен Гриннің сәулет фирмасы 1894 жылдың қаңтарында Пасаденада құрылды, нәтижесінде олардың "үлгілі бунгалоларының" жобалары жасалды, мысалы, 1908 жылы Пасаденадағы Гэмбл үйі, ол әдетте АҚШ-тағы тұрғын үй архитектурасының ең көрнекті үлгілерінің бірі деп есептеледі. 1966 жылы Гэмбл отбасы үйді Оңтүстік Калифорния университетінің (USC) Архитектура мектебімен бірлескен келісім бойынша Пасадена қаласына берді. Гэмбл үйі 1977 жылы Ұлттық тарихи маңызы бар орын деп жарияланды.

Құрылымның жарылуы

Грин және Грин үйінің құрылымы, мұндай артық қолдауға ие құрылымның қамқорлық сезімін ғана емес, сонымен қатар Грин және Грин стиліне тән өнер мен қолөнер негіздерінің маңыздылығын да көрсетеді. Буындардың, тіреулердің және күрделі ағаш өңдеудің эстетикалық ерекшеліктері үйдің құрылымын символдайды және жастық шағындағы Кәсіби-техникалық оқу мектебінде үйретілген қағидалармен үйлеседі. Үйдің құрылымы әшекейде жасырынудың орнына сыртқа шығарылады немесе ашық көрсетіледі. Құрылымның әрбір элементі өзін-өзі көрсетеді. Мұндай қолдаудың шектен тыс болуы дәстүрлі жапон сәулетінің күрделі ағаш қосылыстары мен қаңқасынан бастау алады.

Беймәлімдік пен қайта ашу

Грин ағайындары аз ғана коммерциялық жобаларды қабылдады. Олардың егжей-тегжейлі назар аударуы үлкен фирмада немесе коммерциялық және тұрғын үйлерге бірдей назар аударатын фирмада мүмкін болмас еді. Грин ағайындары Лос-Анджелес қаласының орталығында ғимараттар салу туралы ұсыныстарды қайтталап қабылдамады. Грин ағайындары тұрғын үйлерге шоғырланған саланың шеберлері болды, және 1948 жылға дейін олар аз танылды. 1948 жылы олар Америка Сәулетшілер Институтының Пасадена бөлімшесінен, ал 1952 жылы ұлттық ұйымнан «жаңа және жергілікті сәулет» жасағаны үшін марапат алды. 1960 жылы олар Эстер Маккойдың «Бес Калифорниялық сәулетші» кітабындағы заманауи сәулетшілердің қатарына енді, ал Грин ағайындары туралы тарауды Рэнделл Л. Макинсон жазды.

Қытай және Жапон ықпалы

Грин ағайындыларының жапондық сәулет өнеріне алғашқы әсері, олардың батысқа сапарлағанда Пасаденаға (Калифорния) көшіп келген кезде туды. Сапар барысында ағайындылар Чикагода өткен Әлемдік Колумбия көрмесіне қатысты. Көрмеде Жапония үкіметінің ресми жұмыстары, атап айтқанда, Удзи қаласындағы ғибадатхананың масштабты көшірмесі – Хооден көрмесі қойылған болатын. Бёдодағы Хооденнің жартылай масштабты көшірмесі жапон сәулетінің көрнекті мысалы болды. Бір жыл өткен соң, Чикагодағы көрмеге қызыққан Грин ағайындылары Сан-Францискодағы көрменің жапондық тау-су бақшасын аралады. 1904 жылы Чарльз Гриннің Луизиана сатып алу көрмесіне барғаннан кейін жапондық дизайнның ықпалы Грин ағайындыларының жобаларында көріне бастады. Дугонг – көрмелерде көрсетілген көптеген құрылыс техникаларының бірі. Бұл – бір-бірімен байланысты ағаш балкаларды пайдалану арқылы құрылыс жасау тәсілі. Дугонгтың сейсмикалық күштерге төтеп беруге қабілеті бар, себебі бірнеше дугонгтың серпімділігі жер сілкінісінен қорғауға мүмкіндік береді. Осы ағаш тіректер дәстүрлі жапон ғимараттарының ерекше сыртқы түрін қалыптастырады. Жапондық ықпалдан туған тағы бір техника – «бұлт көтерілісі», бұл қытай жиһаздарынан алынған эстетикалық элемент, оны көбінесе миниатюралық сәулет деп қарастырады. «Бұлт көтерілісі» – бұл эстетикалық мақсатта тура сызықтың жұмсақ көтерілуі және Грин ағайындыларының көптеген жұмыстарында қолданылды. «Бұлт көтерілісі» Грин ағайындыларының жобалаған Блэкер үйі, Ранни үйі, Торсен үйі және Гэмбл үйі сияқты үйлерде кеңінен қолданылған. Гэмбл үйі осы техниканың ең көп қолданылған мысалы болып табылады, «бұлт көтерілісі» терезелерде, қабырғаларда, шкафтарда, орындықтарда, есіктерде, каминде және тіпті шамдарда қолданылған.

Жабылу

Грин және Грин фирмасы 1922 жылы ресми түрде таратылды, Чарльз 1916 жылы 48 жасында отбасымен солтүстікке, Калифорния штатының Кармель-би-Си қаласына көшкеннен кейін. Генри Пасаденада қалып, дербес сәулет жобаларын жүзеге асырды. Чарльз түрлі клиенттер үшін, оның ішінде драматург Мартин Флавин және Мортимер Флейшакер үшін қосымша құрылыстар жасауды жалғастырды. Чарльз жапон сәулетінің зерттеушісі болды және өмірінің соңғы жылдары буддизмді оқыды.

Джеймс Хаус

1918 жылы кәсіпкер Д. Л. Джеймс (жазушы Дэниел Льюис Джеймстің әкесі) Чарльзға Калифорниядағы Кармел таулы аймағында сатып алған жартастықта, суға қарап тұратын, құмтас және граниттен тұрғызылған Жерорта теңізі стиліндегі үйді жобалауды тапсырды. Чарльз Корнуоллдың Тинтегел қамалынан шабыт алып, үйдің акварель суреттерін және архитектуралық жобаларын жасады. Грин бес жылға созылған граниттен үйдің құрылысын қадағалады. Кейіннен үй "Seaward" деп аталды. 1999 жылы үй Searock LLC компаниясына 4 590 000 долларға сатылды (1999 жылғы 4 590 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сома> тең).

Бірінші дүниежүзілік соғыс мемориалдық аркасы

Carmel by the Sea Бірінші дүниежүзілік соғыс ескерткіш аркасы 1919 жылы Чарльз Гриннің жобасымен Кармель-де-Сидегі Оушен даңғылы мен Сан-Карлос көшесінің қиылысында салынды. Дизайн көбінесе Калифорния миссиясының қоңырау мұнарасына ұқсайды, арка тастан жасалған. Гриннің қайтыс болғаннан кейін 1996 жылы қола қоңырау қосылды, ол Чарльз Грин өзі кескен ағаш арқалықтан ілінген. Чарльз 1957 жылы қайтыс болғанға дейін студияны жеке жұмыс орны ретінде пайдаланды. 1965 жылы оны балалары бұзылудан құтқарып қалды.

Өлім

Чарльз Грин 1957 жылдың 11 маусымында 89 жасында Калифорния штатының Кармель-бай-де-Си қаласында қайтыс болды. Генри Грин 1954 жылдың 2 қазанында Лос-Анджелесте (Калифорния) 84 жасында дүние салды.