Кіріспе

Қытай әдебиетіндегі ойдан шығарылған кейіпкер Хуань Чжуо – Қытай әдебиетінің төрт ұлы классикалық романының бірі – "Су маржасы" туындысының кейіпкері. "Қос тоқмақ" деген лақап атымен белгілі, ол 108 Тағдыр Жұлдызының алғашқы үштен бірін құрайтын 36 Аспан Рухының (天罡) арасында сегізінші орынды алған.

Өмірбаян

Хуян Чжуо Сунь әулетінің алғашқы жылдары Ляодан солтүстік шекараны қорғаған даңқты генерал Хуян Цзанның ұрпағы болды. Атасы сияқты, Хуян Чжуо да Сунь империясының батыл және епті жауынгері еді. Оның қаруы – екі ауыр болаттан жасалған дубина, осыдан оған "Қос дубина" деген лақап ат берілді. Шайқастарда ол қара ту көтеріп, император Хуйцзунның сыйы болған қара биеге мінетін.

Зымыранмен байланысқан броньды ат әскері құрамасы

Хуань Чжуоның есімі Сун императорлық соты Гаотанчжоу префекті Гао Лианды жеңіп, өлтіргеннен кейін Ляншан батпағының заңсыздықтарын қалай басу керектігін талқылағанда айтылды. Гао Лианьның туысы болған бас маршал Гао Цю Хуяньды император Хуйцзунға ұсынды, ол осы жұмысқа лайық адам екенін мәлімдеді. Хуян өзінің әскери лауазымынан (қазіргі Руньань округі, Хэнань) императорлық астана Донцзинге (Токио; қазіргі Кайфэнь, Хэнань) шақырылды. Император оны Хан Тао мен Пэн Цзимен бірге миссияның бас қолбасшысы етіп тағайындады. Одан бөлек, императордан қара түсті, күшті бір жылқы да алды. Ляншанмен алғашқы кездесуінде Хуян Чжуо Пэн Цзиді жоғалтты, оны Ху Саньян тұтқындап, Сонг Цзян өз жағына аударды. Содан кейін Хуань темір тізбектермен байланысқан қарулы аттардан тұратын арнайы ат әскерін жіберді. Алға шабуылдаған аттардың күші Ляншанның күштерін басып тастады. Сонг Цзян мен оның серіктері батпақтың қорғанына бекініп, ат әскерін қалай жеңуге болатынын ойластырды. Осы уақытта Хуань соттан артиллерия офицері және зеңбірек жасаушы Линг Чжэньді Ляншанды атқылау үшін жіберуді сұрады. Лингтің зеңбіректері батпақтың алыс жағалауларын шарпып, заңсыздықтардың арасында үрей тудырды. Сосын Ляншан Лингті батпаққа азабын тартып, тұтқындау үшін ең шебер жүзушілерін жіберді. Линг те Сонг Цзянның жылы қабылдауына бой алдырып, Ляншанға қосылды. Тан Лонг Сонг Цзянға өзінің туысы Сюй Ниннің, Донцзиндегі жаяу әскерге найза ұстауды үйрететін нұсқаушының, Хуянның атты әскерін жоя алатынын кеңес берді. Ши Цян Сюйдің бағалы, ата-бабаларының мұрасы болған, тесіліп өтпейтін қаруын ұрлағаннан кейін, Тан нұсқаушыны алдап, ұрыны Ляншан маңына жеткенше қууға мәжбүр етті, сосын оны улап тастады. Өзін тұтқындалған сезінген Сюй де басшылыққа ие болды. Ол Ляншанның жаяу әскерлерін (пехота) ілгектей найзаны қолдануға үйретті. Бұл қару Хуаньның атты әскерін құлатып, оның әскерін жеңіске жеткізбеді. Хан Тао да тұтқындалғаннан кейін жаққа шықты.

Цинчжоу шайқасы

Лианшаньнан жеңілген Хуань Чжуо Донцзиньге қайтып бармай қалды. Ол жергілікті губернатор Муронг Янданың қызметіне тұрып, өзін ақтауды үміттене отырып, жалғыз өзі Цинчжоуға (қазіргі Шандонг) барды. "Шапақ гүлденген тау" тобындағы қарақшылар оның атын тұраққа қойғанда ұрлап кетті. Цинчжоуға (немесе Цин префектурасы, 青州) жеткенде, ол Муроннан Ли Чжун мен Чжоу Тонг басшылары бар Шапақ гүлденген тауға шабуыл жасауға рұқсат алады. Мұронг сондай-ақ оның Ақ жолбарыс тауы мен Екі дракон тауындағы қарақшыларды талқандайтынын күтті. Екі дракон – Лу Жишен, Ян Жи және У Сонг – қаһарлы жауынгерлер, бірақ қалған екі бекініс оңай жеңілді. Хуань тіпті Ақ жолбарыс тауының басшысы Конг Минді де тұтқынға алды. Хуань Чжуоның қатал қарсыласы екенін сезген үш бекініс көмек сұрап Ляншань батпағына жүгірді. Осылайша Хуань төрт топқа қарсы тұрды. Соңында Сонг Цзян оны алдап тұтқынға алды. Сонг тағы да өзінің сүйкімділігін пайдаланып, генералдың жүрегін жеңіп алды. Хуань Мұронг Янданы алдап, Цинчжоу қақпасын ашты. Цинь Мин губернаторды өлтіргеннен кейін, қарақшылар қаланы тонады.

Ляншандағы өмір

Сун соты Гуан Шенгті Ляншанды талқандау миссиясына жіберді. Хуань Чжуо Гуанның лагеріне келіп, өзінің ойсырап бандиттерге қосылғанын және енді атын ақтап алуға ниеттенгенін мәлімдеді. Ол Гуанды алдап, Сонг Цзянның лагеріне түнгі шабуыл жасауға итермеледі. Гуан тұтқындалып, жылқысынан құлады. Сонгтың Ляншандағылардың бәрі де мәжбүрлі түрде бүлікке көтерілгендеріне сеніп, ол да жаққа өтті.

Ұрыстар мен өлім

Хуян Чжуо 108 Тағдыр Жұлдыздары Ұлы Жиналысқа жиналғаннан кейін Ляншан атты әскерінің Бес Батыр Генералдарының бірі болып тағайындалды. Ол Ляо шапқыншыларына және Сонг аймағындағы көтерілісші күштерге қарсы жорықтарға қатысты, Хуэйцзун императоры Ляншанга кешірім бергеннен кейін. Хуян Чжуо бірнеше жорықтың бәрінен де аман қалды. Ол бұрынғы генерал лауазымына қайта орналастырылды. Бірнеше жыл өткен соң ол Джурчен басқыншыларымен шайқаста қаза тапты. XII ғасырдың басында Джурчендер Солтүстік Қытайды жаулап алып, Цзинь әулетін құрды, осының салдарынан Сун әулеті тек Оңтүстік Қытайды билеуге мәжбүр болды. Хуянның Джурчен ханзадасы Вучжудың қолынан қаза табуы "Генерал Юэ Фэй" романында суреттеледі.