Кіріспе
С. М. Стирлингтің 1988 жылғы романы "Грузия арқылы шеру" – американдық жазушы С. М. Стирлингтің "Үстемдік" сериясындағы төрт кітаптың біріншісі. Роман 1988 жылғы 1 мамырда АҚШ-та жарық көрді. Бұл роман оқырманды "Үстемдік" тарихымен таныстыруға бағытталған. Мұнда Драканың үкіметтік, әскери, әлеуметтік құрылымдары мен тарихи дамуы толық сипатталған. Жұмсақ мұқабалы басылымда Стирлингтің толық нұсқасы берілген. Трилогияның үш кітабын қамтитын қатты мұқабалы басылым да шықты, алайда ол қысқартылған.
Marching Through Georgia is an alternate history novel by American writer S. M. Stirling, the first of four books in the series The Domination. The novel was released in the United States on May 1, 1988. The novel also attempts to educate the reader on the background of the Domination. Government, military, social structures, and the historical development of the Draka are all outlined here. The paperback edition contains the full version of Stirling's story. A hardcover version containing all three books of the trilogy was released, however it is abridged.
Сюжет
Оқиға жүзбасы Эрик фон Шракенбергтің жүк ұшағындағы әуедегі бөлімшесімен және американдық тілші Уильям Драйзермен бірге, олардың нацистер бақылап отырған Грузияға секіріп, парашютпен түсуге арналған жерге беттеуінен басталады. Нацистер тарихымыздағыдан гөрі әлдеқайда табысқа жеткен, себебі кеңестік үкімет оңтүстік шекарасын қорғау үшін қажетті ресурстарды елдің қалған бөлігінен ауыруға мәжбүр болды, себебі Драка шабуылының қаупі болған. Нәтижесінде нацистер Еуропалық Ресейді басып алды. Кеңес Одағы кері шегіп, қазіргі кезде тек Орал тауларының шығысындағы аумақтарды ғана бақылайды. Дегенмен, немістердің күштеріне тым көп салмақ түскен және олар күшті қарсы шабуылға осал. Түсірілім аймағына саяхат еткен кезде Эрик өзінің өткені мен әкесі, Арх Стратег Карл фон Шракенбергпен арақатынасы және отбасына соңғы рет келген сапары туралы ойланады. Бұл сапар бірнеше жылдан бері алғашқысы болды, себебі ол бұрынғыда қарапайым туған қызының Америкаға қашуын ұйымдастырғаны үшін отбасылық мүліктен қуылған еді. Эриктің Италияны жаулап алу кезіндегі батылдығы оның бұрынғы "қатесінің" жұртшылық алдында кешірілуіне әкелді, бірақ Драканың Қауіпсіздік Директораты оны әлі де тығыз бақылауда ұстап тұр. Эриктің "Жүзі" (Рим империясының әскерінен алынған термин) артиллериясы бар ұшақтар каньонға құлағандықтан, қажетті жабдықтар жетіспейді. Инженерлер үйінділерден пандус жасауға асығысқан, бірақ ауыр қару-жарақ шайқасқа уақытында дайын болмайды. Оқиға Эриктің жалғыз жаяу әскер ротасының Кавказ таулары арқылы маңызды Осетия әскери тас жолында орналасқан шағын ауылды қалай басып алып, ұстап тұрғанын көрсетеді. Бірінші Әуедегі Легионның қалғаны төрт неміс дивизиясын таудың оңтүстігіндегі тұзақтан қашудан тоқтатуға арналған бөгет болып табылады. Эриктің бөліміне Феликс Хоттың Waffen SS танк полкінің қайта-қайта шабуылдарына қарсы тас жол мен ауылды ұстау міндеті жүктелген, олар неміс дивизиялары қашуы үшін тас жолды тазалауға тырысады. Эриктің ротасы Драка төрт дивизияны талқандап, тауларды кесіп өтіп, оның бөлімін құтқаруға жеткілікті уақыт ұстап тұрады. Бұл тас жол мен ауылды ұстап тұру Ресейге шабуылдың маңызды бөлігі болып табылады. Бұл Драканың зақымдалмаған және жоғары сапалы бронетехникалық және механикалық бөлімшелеріне Оңтүстік Ресейдің жазықтарына енуге мүмкіндік береді, онда олар шайқасқа кіріп, шаршаған неміс күштерін жоя алады. Сонымен қатар, Эрик "10 000 азаматтың өмірін сақтағаны үшін" ең жоғары награда – "Аврора" орденімен марапатталады, бұл оны Қауіпсіздік Директоратының "қарсылық сөздеріне" немесе оның бұрынғы "қателігіне" байланысты жазалауынан қорғайды. "А" жүзінің оқиғасы Ресейге шабуылдың бастапқы кезеңіндегі шешуші оқиға болып табылады, бұл Доминацияға Еуразиялық соғыста жеңіске жетуге мүмкіндік береді. Кітап Эриктің Череп үйі мен Қауіпсіздік Директоратының агенты Чилиарх МакВиртерді және оның серіктерін неміс күштеріне қарсы соңғы шайқастан кейін қатал тұрып қалудан кейін атып өлтіруімен аяқталады. Эрик өзі құлаған "Бас аулаушыға" соңғы соққыны береді, ол барлық кемшіліктеріне қарамастан, ол әлі де фон Шракенберг және ең бастысы Драка екенін айтады, содан кейін оқ атып жібереді.
Негізгі кейіпкерлер
Эрик фон Шракенберг: Кітаптың басты кейіпкері. Ол 1-ші әуеде жүретін легиондағы "А ғасыр" жасағының жүзбасы. Ол Карл мен Мэри фон Шракенбергтің ұлы, Йоханның кіші інісі, Йоханна фон Шракенбергтің аға інісі және оның Ева мен Ава есімді тағы екі егіз әпкесі бар; оның анасы мен ағасы кітап басталғанға дейін қайтыс болды. Ол 1917 жылы Драка астанасы Архонаның оңтүстігіндегі отбасы плантациясында туып өсті. Ол және Century A 1-ші әуе десантының құрамында нацистердің бақылауындағы Грузиядағы жау сызықтарына жіберіледі. Кітапқа дейін ол Тайанша есімді крепостной қызмен құпия жақын қарым-қатынаста болды; кейіннен ол олардың қызы Аннаның Америкаға қашуына көмектеседі, бұл Доминацияның қауіпсіздік дирекциясының назарын аударды. Йоханна фон Шракенберг: Эриктің төрт жасқа кіші әпкесі. Ол соғыс дирекциясы әуе корпусының мүшесі және Карста орналасқан 211-ші қуғын-сүргін локосында Eagle класының ұшағын ұшады. Бір тапсырма кезінде оны Fw 190 ұшағы атып түсіреді және неміс әскерлері тұтқынға алады; ол сәтті қашып кетеді және кейіннен кеңес партизандарымен байланыс жасайды. Оның Раксан есімді жеке құлы бар, олармен тығыз қарым-қатынаста. Уильям Драйзер: Американың соғыс тілшісі. Нацистерге қарсы күресетін Драка туралы жазуға жіберілген ол Эриктің әкесінің, доминацияның қарулы күштеріндегі аға генерал ("Арх Стратегос") Карлдың Эриктің А ғасырына енген. Америкаға жіберілуден басқа, Дрейзердің баяндамалары Карлдың араласуымен Драка әскери газеттерінде жарияланады, бұл Эрикті Драка азаматтары арасында танымал ету және қауіпсіздік дирекциясы Эрикке қарсы жоспарлаған кез-келген әрекеттерді ықтимал ету үшін. Standartenführer Felix Hoth: Эриктің бөлімшесі орналасқан аймақтағы Waffen SS командирі. Ол - шебер, бірақ қиялы жоқ қолбасшы. Ол орыс әйелін, Валентина Федорова Буденнинді, жеке қызметші қыз және жыныстық құл ретінде ұстайды. Ол шын мәнінде Кеңес NKVD-інің тыңшысы. Карл фон Шракенберг: Эриктің әкесі, Арх Стратегос Соғыс дирекциясында, Драка астанасы Архона қаласында (Претория, Оңтүстік Африка). Осы уақыт сызығының Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері және Драка Бас штабының мүшесі. Софи Никсон: Еріктің бөліміндегі елордалық ("Монитор") және комтех. Кітаптың басында ол Эрикке ғашық болады, кейін екеуінің арасындағы сүйіспеншілікке айналады. Кітаптың қосымшасында Эрик пен Софи "Еуразиялық соғыс" аяқталғаннан кейін үйленгені туралы хабарланады, бұл Драка тарихындағы Екінші дүниежүзілік соғыс атауы. Оның ата-бабасы шотландтық жалдамалы, ал әкесі кемежайда бригадир болып жұмыс істейді. Ол "Ескі үстемдік" Эрикке қарағанда төменгі сыныптық азамат. Лейтенант Валентина Федорова Буденнин: Феликс Хоттың жеке қызметшісі / жыныстық құлы ретінде алғаш рет пайда болды, ол Бірінші Кавказ партизандық бригадасының Политрук және әскери барлау офицері болып шықты. Тианша: Эриктің алғашқы күң қыз күйеу баласы, оған 13 жасқа толғаннан кейін берілді. Эрик оған қатты ғашық болды, Драка азаматының крепостнойға сезім білдіруіне рұқсат етілетіннен әлдеқайда қатты ғашық болды. Алғашқыда қорқып қалған соң, қыз оның сүйіспеншілігін қайтарып алады. Ерік оны "сатып алғаннан" кейін бір ай бойы онымен ұйықтамады, бұл бақылаушының ұлын оны "сатып алуды" сұрауға итермеледі. Эрик баланы ұрып-соғып, одан кейін Тианша оның төсегіне жығылды. Ол Эриктің қызы Аннаны дүниеге әкелгенде қайтыс болды, ол да анасы сияқты крепостной болып дүниеге келді. Эрик Тайаншаның жерлеу рәсімінен кейін әкесіне қастандық жасамақ деп қорқытады, ол жерлеу рәсімінде жұрт алдында жылап, отбасын ұятқа қалдырғаны үшін Карл Эрикті ұруға тырысты.
Қабылдау
Алгис Будрис "Грузия арқылы жүріс" "басқаша айтқанда, мүлдем роман емес, егер сіз оны дұрыс күтумен оқысаңыз, көңіліңіз қалдырады" деп мәлімдеді; ол кітаптың "қызықты" болғанымен, "нақты емес әлемдегі нақты шайқастарды" бейнелейтінін атап өтті. Кітаптың атауы Америка Азамат соғысының танымал "Грузия арқылы жүріс" әнінен алынған. Каролина Хаусманс шолуында былай деп жазды: "Осы кітапты оқып, күтпеген жерден мистер Стирлинг ойлап тапқан өте жағымсыз Драка қоғамын кездестірген оқырман үшін атау қос шатасу тудырады. Біріншіден, бұл кітаптағы Грузия – АҚШ штаты емес, Кавказ мемлекеті. Ең бастысы, ән құлдарды азат етуге шайқасқан әскерлерді мақтайды, ал кітаптағы Драка әскерлері құлдықты тарату және кеңейту, Драка емес барлық адамды құл ету үшін күреседі. Егер бұл Стирлингтің әзілі болса, бұл пікір білдірушінің ойынша, ол сәтті әзіл емес."