Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдинбург ауданы, Шотландия
District of Edinburgh, Scotland
Морнингсайд – Шотландияның Эдинбург қаласының оңтүстігіндегі аудан және бұрынғы ауыл. Ол Эдинбургтен Шотландияның оңтүстік-батысына дейінгі ежелгі жолдың бір бөлігі – Морнингсайд жолының жанында орналасқан. Бұл ауыл бастапқыда аймақтағы бірнеше шаруашылықтар мен поместиелерге қызмет көрсеткен. 19 ғасырда ол тұрғын үйлерге арналған маңырайып өскен қалашыққа айналды, оның дамуына теміржол және көлік инфрақұрылымының жақсаруы себеп болды.
Morningside is a district and former village in the south of Edinburgh, Scotland. It lies alongside the main arterial Morningside Road, part of an ancient route from Edinburgh to the south west of Scotland. The original village served several farms and estates in the area. In the 19th century, it developed as a residential suburb, its growth being stimulated by the arrival of a railway service and other transport improvements.
Орналасқан жері
Морнингсайд Эдинбург қаласының орталығынан оңтүстікке қарай шамамен орналасқан. Солтүстігінде Брантсфилд, солтүстік-шығысында Грандж, шығысында Блэкфорд, оңтүстігінде Комистон, оңтүстік-батысында Гринбанк және солтүстік-батысында Мерчистонмен шектеседі. Оған Брейдберн аңғары паркі, Корольдік Эдинбург ауруханасы және Брейд-Хиллз және Блэкфорд-Хиллдің бір бөліктері кіреді. Ауданы Эдинбургтан Биггарға және Шотландияның оңтүстік-батысына дейінгі ежелгі жолдың бөлігі болып табылатын A702 тас жолымен екіге бөлінеді. Морнингсайдтың оңтүстік-шығыс бөлігі (шамамен Қанаан-Лейннің оңтүстігіндегі және Комистон-роудтың шығысындағы аймақ) 1996 жылы белгіленген Морнингсайд қорғау аймағының ішінде жатыр.
Morningside is located approximately south of Edinburgh's city centre. It is bordered by Bruntsfield to the north, the Grange to the north east, Blackford to the east, Comiston to the south, Greenbank to the south west, and Merchiston to the north west. It includes Braidburn Valley Park, the Royal Edinburgh Hospital and parts of the Braid Hills and Blackford Hill. The district is bisected by the A702 road, which forms part of an ancient route from Edinburgh to Biggar and the south west of Scotland. The south eastern part of Morningside (approximately the area to the south of Canaan Lane and the east of Comiston Road) lies within the Morningside Conservation Area, which was designated in 1996.
Тарих
Морнингсайд ауылы Бург Мьюрдің бір бөлігінде өсті, бұл 12 ғасырдың бірінші жартысында Дэвид I Эдинбургке сыйлаған ортақ жер еді. 16 ғасырдың соңында қалалық кеңес 1585 жылы қалаға жеткен оба эпидемиясымен күресудің жоғары құнын өтеу үшін осы жердің батыс бөлігін жекешелендірді. Морнингсайд осы жекешелендірілген жерде біртіндеп дамыды. Морнингсайд шаруашылық ауыл ретінде жылдам өсіп, көршілес фермалар мен ендіктерге, соның ішінде Канаан, Египет, Плеуленд және басқаларына қызмет көрсетті. Ол оңтүстіктен Эдинбургке бағытталған негізгі мал жолындағы алғашқы тоқтау орны ретінде маңызға ие болды. Аудан 19 ғасырдың басында тұрғын үйлерге арналған маңырайы қалашық ретінде дамыды. Ол Эдинбургтің ең бай азаматтарын тартты, олар жақын жерлерді бөлу арқылы алған үлкен учаскелерге виллалар мен сарайлар салды. 1850 жылдарға қарай қазіргі көшелердің көп бөлігі қалыптасты. 19 ғасырдың соңында көліктің дамуы маңырайының өсуін жылдамдатты. 1870 жылдары Эдинбургтегі алғашқы трамвай жүйесі қала орталығындағы Принс-стриттің шығыс жағымен тікелей байланыс жасады. Бұл атпен жүретін трамвайлар кейін кабельді вагонмен және содан кейін электрлі трамвайлармен ауыстырылды. 1885 жылы Эдинбург маңындағы және Оңтүстік жақтағы теміржолдың ашылуы одан да үлкен серпіліс берді. Бұл Morningside Road станциясы мен Waverley станциясы арасында жолаушыларды тасымалдады, ал мал мен көмір сияқты жүктер Maxwell Street-тегі жүк ауласына және одан тасымалданды. 1890 жылдары Braid Estate тұрғын үйлер салу үшін дамытылды, бұл Nile Grove, Cluny Avenue және Cluny Drive аймақтарын қамтыды. 20 ғасырдың бірінші жартысына қарай Морнингсайд мектептермен, шіркеулермен, қоғамдық кітапханамен, кинотеатрмен және би залымен толыққанды қалыптасты. Морнингсайд қоғамдық кітапханасы, Морнингсайд жолы, 184 үй. Ауылдық ұстахана орнында салынған. Ол 1904 жылы ашылып, 1929 жылы кеңейтілді. 1970 жылдары Шотландиядағы ең жұқ жүретін кітапханалардың бірі болды. Dominion Cinema, Newbattle Terrace, 18 үй. Streamline Moderne архитектурасының классикалық мысалы. Кинотеатр 1938 жылы ашылғаннан бері бір отбасының меншігінде және басқарылуында. Бұл Шотландиядағы сақталған бірнеше тәуелсіз кинотеатрлардың бірі. Church Hill Theatre, Морнингсайд жолы, 33 үй. Бастапқыда Гипполит Бланк жобалаған Морнингсайд жоғары шіркеуі. 1960 жылдары ғимарат театрға айналдырылды және қазір әуесқой театрлық ұжымдар мен Эдинбург фестивалінің Fringe бағдарламасы үшін қолданылады. Алдындағы граниттен жасалған ескерткіште жергілікті өмір мен оқиғаларды көрсететін мүсіндер, сондай-ақ жергілікті аудандар мен ауылдардың аттары бейнеленген. Canaan Lane бастауыш мектебі. Холмс Миллер жобалаған табиғи құмтас пен Кортен болаттан жасалған екі қабатты заманауи ғимарат. Ғимарат 2022 жылдың сәуірінде аяқталды және алғашқы оқушылар 2022 жылдың тамызында қабылданды.
The village of Morningside grew up on part of the Burgh Muir, this being common ground that was gifted to Edinburgh by David I in the first half of the 12th century. In the late 16th century, the town council feued the western part of this land to pay for the huge cost of dealing with the plague that had swept the city in 1585. It is on this feued land that Morningside gradually developed. Morningside grew rapidly as an agricultural village, serving neighbouring farms and estates, including those of Canaan, Egypt, Plewlands and others. It became increasingly important as the first stopping place on the principal drove road into Edinburgh from the farms to the south. The district developed as a residential suburb from the early 19th century. It attracted many of Edinburgh's wealthier citizens who built villas and mansion houses on large plots obtained from the sub division of the nearby estates. By the 1850s much of the present street pattern had been established. Later in the 19th century, the growth of the suburb was accelerated by developments in transport. In the 1870s, a tram service—one of the first of its kind in Edinburgh—provided a direct link with the east end of Princes Street in the city centre. These horse drawn trams were later replaced by cable cars and then by electric trams. An even bigger boost came in 1885 with the opening of the Edinburgh Suburban and South Side Junction Railway. This carried passengers between Morningside Road Station and Waverley Station, while freight, including livestock and coal, was carried to and from the goods yard in Maxwell Street. In the 1890s, the Braid Estate was developed for housing, covering the area around Nile Grove, Cluny Avenue and Cluny Drive. By the first half of the 20th century, Morningside was well established, with schools, churches, a public library, a cinema and a ballroom. Morningside Public Library, 184 Morningside Road. Built on the site of the village smiddy. It was opened in 1904 and extended in 1929. In the 1970s, it was one of the busiest libraries in Scotland. Dominion Cinema, 18 Newbattle Terrace. A classic example of Streamline Moderne architecture. The cinema has been owned and operated by the same family since its opening in 1938. It is one of the few surviving independent cinemas in Scotland. Church Hill Theatre, 33 Morningside Road. Originally the Morningside High Church, designed by Hippolyte Blanc. The building was converted into a theatre in the 1960s, and is now used by amateur theatre companies and as a venue for the Edinburgh Festival Fringe. A granite monument in the forecourt contains carvings reflecting local life and events as well as the names of local areas and villages. Canaan Lane Primary School. A modern two storey building finished in natural sandstone and Corten steel, designed by Holmes Miller. The building was completed in April 2022 with the first pupils admitted in August 2022.
Шіркеулер
Брейд шіркеуі, 1 Нил Гроув. Джордж Вашингтон Браун жобалаған ерекше сегізбұрышты құрылым 1886 жылы ашылды. Бастапқыда Шотландия шіркеуіне тиесілі болған, қазір пицца рестораны ретінде пайдаланылады. Морнингсайд шіркеуі, Брейд жолы мен Клуни бақшаларының бұрышында орналасқан. Ағылшын готика стиліндегі ғимарат. Бастапқыда Гипполит Бланк жобалаған және 1890 жылы ашылған. Қазіргі шіркеу – бұл аудандағы бес бұрынғы шіркеудің бірігіп құрылған ғимараты, соның ішінде Ньюбатл Террасасы мен Морнингсайд жолының бұрышындағы бастапқы Морнингсайд шіркеуі де бар. Бұрынғы Морнингсайд шіркеуі, Ньюбатл Террасасы мен Морнингсайд жолының бұрышында. 1838 жылы ашылған бұл Морнингсайдтағы алғашқы тұрақты шіркеу болды. 1990 жылы Брейд шіркеуімен біріктірілгеннен кейін жабылды. Қазір ғимарат Эдинбург Непьер университетінің қарамағында. Санкт-Петер шіркеуі, Фалькон даңғылы, 77. Рим-католик шіркеуі. Сэр Роберт Лоример жобалап, 1906-1907 жылдары салынған. 1928-29 жылдары негізгі зал кеңейтілді. Оның ерекше итальяндық колокольнясы бар.
Braid Church, 1 Nile Grove. A distinctive octagonal structure designed by George Washington Browne and opened in 1886. Originally used by the Church of Scotland, it is now a pizza restaurant. Morningside Parish Church, on the corner of Braid Road and Cluny Gardens. A building in the English Gothic style. Originally St Matthew’s Church, it was designed by Hippolyte Blanc and opened in 1890. The present church is a union of five former churches in the district, including the original Morningside Parish Church on the corner of Newbattle Terrace and Morningside Road. Former Morningside Parish Church, on the corner of Newbattle Terrace and Morningside Road. Opened in 1838, this was the first permanent church in Morningside. It closed in 1990 after amalgamating with the Braid Church. The building is now used by Edinburgh Napier University. St Peter's Church, 77 Falcon Avenue. A Roman Catholic parish church. It was designed by Sir Robert Lorimer, and built from 1906 to 1907. The nave was extended in 1928–29. It has a distinctive Italianate campanile.
Бұрынғы ғимараттар
Морнингсайд үйі. Бұл ғимарат қазіргі кітапхананың оңтүстігіндегі Морнингсайд жолының батыс жағында орналасқан. Бұл қарапайым стильдегі шағын үй болды, алдында бақша, артында кең аумақ бар еді. Үйдің қашан салынғаны нақты белгісіз, бірақ оның алғашқы тіркелген тұрғыны – және мүмкін оның құрылысшысы – 1789 жылы жерді сатып алған Лорд Гарденстоун болған. Үй 1895 жылы қиратылған. Falcon Hall (Құсқарлар залы). Бұл Морнингсайдтағы ең үлкен және ең сәнді резиденция болды – Морнингсайд үйінен гөрі, ол Морнингсайд жолының шығыс жағында Қанаан-лейн мен Ньюбатл террасасының арасында орналасқан. Ол 1780 жылы Уильям Коултер үшін салынған және бастапқыда Морнингсайд Лодж деп аталды. Кейіннен оны Александр Фальконер сатып алды, ол 1815 жылы Томас Гамильтонға неоклассикалық қасбет қосуды тапсырды. Фальконер сондай-ақ үйді өзінің атын көрсететіндей етіп қайта атады. Соңғы тұрғыны картограф Джон Джордж Бартоломей болды. Үй 1909 жылы қиратылған. Бастапқыда орнатылған қақпалар қазір Эдинбург зоопаркына кіреберіс құрайды. Әсерлі портик пен ішкі баспалдақ Дункан көшесіндегі бұрынғы Бартоломей жұмыстарында (қазіргі тұрғын үйлер) сақталған. Төлем үйі. Бастапқыда Морнингсайд жолының оңтүстік шетінде, Иордан Бёрннің оңтүстік жағалауында орналасқан. Ол 1850 жылдардан бастап Шотландияда жол ақысы жойылған 1883 жылға дейін жұмыс істеді. 1888 жылы ол бұзылып, Брейд Эрмитажының кіреберісінде қақпа ғимараты ретінде қайта орнатылды, ол әлі күнге дейін тұр. Қазір ол кафе.
Morningside House. Situated on the west side of Morningside Road just south of where the public library now stands, this was the principal manor house of the original village. It was a modest house in a simple style, with a front garden and extensive grounds to the rear. It is not known for certain when the house was built, but its first recorded occupant—and possibly its builder—was Lord Gardenstone, who acquired the land in 1789. The house was demolished in 1895. Falcon Hall. This was the largest and grandest residence in Morningside—more so than Morningside House—standing in of grounds on the east side of Morningside Road between Canaan Lane and Newbattle Terrace. It was built in 1780 for William Coulter and was originally named Morningside Lodge. It was later acquired by Alexander Falconer who, in 1815, commissioned Thomas Hamilton to add a neoclassical facade. Falconer also renamed the house to reflect his own name. The last resident was the cartographer John George Bartholomew. The house was demolished in 1909. The original ornamental gates now form the entrance to Edinburgh Zoo. The impressive portico and internal staircase survive at the former Bartholomew works in Duncan Street (now residential flats). Toll House. Originally located at the southern end of Morningside Road, on the south bank of the Jordan Burn. It was in operation from the 1850s until the abolition of road tolls in Scotland in 1883. In 1888, it was dismantled and re erected as a gatehouse at the entrance to the Hermitage of Braid, where it still stands. It is now a café.
Басқа ескерткіштер
Боре тас. Морнингсайд жолы мен Ньюбатл террасасының бұрышындағы бұрынғы Морнингсайд шіркеуінің қабырғасына кіріктірілген тас бағана. Тасқа орнатылған тақташада көрсетілгендей, бұл 1513 жылы Флодден шайқасына аттанғанға дейін шотланд әскерінің жиналуы үшін Корольдік ту тігілген орын. Дегенмен, бұл мәлімдеме тарихшылар арасында кеңінен даулы. Морнингсайд сағаты. Құйма темір бағанада орналасқан айқын сағат. Ол Глазгодағы Сарацен құю зауытының туындысы және 1910 жылы орнатылған. Бастапқыда Морнингсайд жол станциясының алдындағы жолдың ортасында тұрған. 2017 жылы Джеймс Ричи компаниясы оны қайта жаңартып, қазір Морнингсайд жолының шығыс жағында Клуни Гарденспен қиылысатын жерге орнатылған.
Bore Stone. A stone pillar, built into the wall of the former Morningside Parish Church, on the corner of Morningside Road and Newbattle Terrace. According to a plaque mounted in the stone, it is where the Royal Standard was pitched for the muster of the Scottish army prior to their departure for the Battle of Flodden in 1513. However, this claim is widely disputed by historians. Morningside Clock. A prominent clock on a cast iron pillar. It was the work of the Saracen Foundry in Glasgow and was erected in 1910. It originally stood in the middle of the road in front of Morningside Road Station. In 2017, it was restored by the firm of James Ritchie. It now stands on the east side of Morningside Road near the junction with Cluny Gardens.
Бүгін таңертеңгілік
Бүгінде Морнингсайд – дамыған тұрғын үй ауданы. Оның негізгі сауда көшесі – Морнингсайд жолы – түрлі-түрлі дүкендер мен кафелерге әйгілі, олардың көпшілігі жекеменшік кәсіпорындар. Ауданның үш бастауыш мектебі, бірнеше шіркеу, қоғамдық кітапхана, кинотеатр және театр бар. 19 ғасырға тән Виктория және Эдвард стиліндегі виллалардың көптеген үйлері сақталған, бірақ ауданның, әсіресе солтүстік бөлігіндегі басым бөлігі Виктория кезеңінің пәтер үйлерінен тұрады. Теміржол желісінің оңтүстігіндегі сирек қоныстанған аймақтарда коттедждер мен жеке және жартылай жеке үйлер жиі кездеседі. Морнингсайд жолы стансасына жолаушылар пойыздарының қатынайтыны 1962 жылы тоқтатылғанмен, бұл маң қала орталығымен жақсы көлік байланысына ие, оған Лотиан автобустарының 5, 11, 15, 16, 23, 36 және 38 маршруттары қызмет көрсетеді.
Today Morningside is a thriving residential district. Its main shopping street, Morningside Road, is noted for its variety of shops and cafés, many of which are independent businesses. The district has three primary schools, several churches, a public library, a cinema and a theatre. Many of the 19th century Victorian and Edwardian villas survive, but the predominant form of housing, especially in the northern part of the district, now consists of Victorian tenements. Bungalows and detached and semi detached houses are more common in the less densely populated areas to the south of the railway line. Although passenger trains serving Morningside Road Station were withdrawn in 1962, the suburb still enjoys good transport links with the city centre, being served by Lothian Buses routes 5, 11, 15, 16, 23, 36 and 38.
Танымал мәдениетте
Мюриэл Спарктың 1961 жылғы «Мисс Жан Бродидің гүлденген шағы» романының бір бөлігі Морнингсайдта өтеді. Броди Марсия Блейн қыздар мектебінде мұғалім, ал оның үлгісі жақын орналасқан Марчмонттағы Джеймс Гиллеспидің қыздар мектебі болды. Спарк өзі 1923 жылдан 1935 жылға дейін осы мектепте оқыған. Бұл аудан 1988 жылғы «Sunshine on Leith» альбомындағы шотландтық «The Proclaimers» дуэтінің «Then I Met You» әнінде еске алынады. Мейси МакКензи есімді мысық, сондай-ақ Морнингсайдтан келген Мейси деп те белгілі, Айлин Патерсонның балалар кітаптары сериясының басты кейіпкері. 2011 жылы «Lothian Buses» компаниясы Мейсидің суретін Морнингсайдқа қатынайтын 5-нөмірлі автобустың сыртына қосты. «Morningside акценті» деп аталатын акцент көбінесе халық мәдениетінде жоғары сыныптың ағылшын акцентіне ұқсас, тым күшті өңделінген және жасалмаған «пан-лоф» акценті ретінде бейнеленеді. Осыған байланысты, осындай сипаттамалар кейде Морнингсайд тұрғындарының көзқарасы мен мінез-құлқына да жатқызылады. Бұл акцентті 1969 жылғы «Мисс Жан Бродидің гүлденген шағы» фильмінде басты кейіпкерді сомдаған Мэгги Смит та шеберлікпен қолданды.
Muriel Spark's 1961 novel The Prime of Miss Jean Brodie is set partly in Morningside. Brodie is a teacher at the Marcia Blaine School for Girls, the model for which was James Gillespie's School for Girls in nearby Marchmont. Spark herself attended the school from 1923 to 1935. The district is mentioned in the song "Then I Met You", written and performed by Scottish duo The Proclaimers, from their 1988 album Sunshine on Leith. A kitten named Maisie MacKenzie, also known as Maisie from Morningside, is the title character in a series of children's books by Aileen Paterson. In 2011, Lothian Buses added an image of Maisie to the livery of the No. 5 bus, which serves Morningside. The so called 'Morningside accent' is often portrayed—and caricatured—in popular culture as an over refined and affected "pan loaf" accent, similar to a perceived upper class English accent. By extension, the same characteristics are sometimes attributed to the attitudes and behaviour of Morningside residents. The accent was famously used by Maggie Smith in her portrayal of the title character in the 1969 film version of The Prime of Miss Jean Brodie.