Кіріспе
Банкс аралдары (Бислама тілінде Банкис) – Вануатудың солтүстігіндегі аралдар тобы. Солтүстік-батыстағы Торрес аралдарымен бірге олар Вануатудың ең солтүстік провинциясы – Торба құрайды. Аралдар тобы Маево аралынан солтүстікке қарай орналасқан және Вануатудағы 13 ең ірі аралдың ішінде Гауа мен Вануа Лава аралдарын қамтиды. 2009 жылы аралдарда 8 533 адам тұрды. Аралдар тобының жалпы жер аумағы 780 км² құрайды.
The Banks Islands (in Bislama Bankis) are a group of islands in northern Vanuatu. Together with the Torres Islands to their northwest, they make up the northernmost province of Torba. The island group lies about north of Maewo, and includes Gaua and Vanua Lava, two of the 13 largest islands in Vanuatu. In 2009, the islands had a population of 8,533. The island group's combined land area is 780 km2.
Аралдар
Арал атауы Ауданы (км²) Халық саны Елордасы Ең биік нүктесі Биіктігі (метр) Муниципалитеті Координаттары Vot Tande 0,24 76 Мота Лава Урепарапара 39 437 Лей (Лесереплаг) Товлап тауы 764 Урепарапара Вануа Лава 330 2623 Сола Суретамате тауы 921 Вануа Лава Мота 9,5 683 Веверо Таве тауы 411 Мота Мота Лава 31 1451 Лахлап тауы Тунтог тауы 243 Мота Лава Ра (Ая) 0,5 189 Ра Мота Лава Мере Лава 15 647 Тасмат тауы (Жұлдызды шыңы) 833 Мере Лава Гауа 330 2491 Жолап тауы Гарат тауы 767 Гауа Мериг 0,5 12 Леволь 125 Мере Лава Роуа (Риф аралдары) 0,1 2 Мота Лава Банкс аралдары 780 8 533 Сола Суретамате тауы 921 6 муниципалитет
Экономика
Негізгі экономикалық қызмет – көрінуге арналған шаруашылық, бірақ экспорт үшін копра, кофе және (Гауада) какао өсіріледі. Вануа Лава аралындағы Суретамате тауының күкірт кен орындары бұрын француз компаниясымен игерілген. Аралдарға ұшақпен бару мүмкіндігі бар және туризмнің маңызы күннен-күнге артып келеді.
Көлік
Мота Лава, Вануа Лава және Гауа аралдарында Air Vanuatu әуе компаниясы қызмет көрсетеді, ол аптасына бірнеше рейс орындайды, ал Air Taxi Vanuatu қажет болған жағдайда рейстер ұсынады. Кемелер осы аралдарға, көбінесе экспортталатын өнімдерді тасымалдау үшін келеді, бірақ олар жолаушыларды да тасымалдайды.
Тарих
Вануатудың қалған бөлігі сияқты Банкс аралдары да алғаш рет Лапита мәдениетіне жататын австронезиялық теңізшілермен қоныстанды. Археологтар Моталава, Вануа Лава және Гауада ежелгі обсидиан тапты, ал Моталавада Лапита керамикасын кездестірді. 1606 жылдың 25-29 сәуірінде Банкс аралдары Вануатудың еуропалық саяхатшылар ашқан алғашқы бөлігі болды: португалдық саяхатшы Педро Фернандес де Кирос басқарған испандық экспедициясы Мерелавадан өтіп, Гауада тоқтады, содан кейін Эспириту Сантоға қонды және онда қысқа мерзімді колония құрды. Мерелава Сан-Маркос, Мота Лава – Лягримас де Сан-Педро (Әулие Петірдің жасы), Вануа Лава – Портал де Белен (Бейтлехемдегі тұрақ), ал Гауа – Санта-Мария деп картаға түсірілді. Капитан Джеймс Кук 1774 жылы Вануатуды зерттеді және бүкіл аралдар тізбегін көргеніне сенді, бірақ Банкс аралдарын көре алмады. Оларды британдық теңіз флоты офицері Уильям Блай зерттеді және оларды өзінің демеушісі, сэр Джозеф Бэнкстің құрметіне атады. Оларды Мэтью Флиндерс картаға түсірді. Вануа Лава алғаш рет 1859 жылы Жаңа Зеландия епископы Джордж Август Селвин зерттеді.