Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жалпы мән-жай
general context
Сипаттамалық поэзия – негізінен Еуропадағы 16, 17 және 18 ғасырларға тән әдебиет класына берілген атау. Ерте заманнан бері, субъективті лирикалық емес барлық поэзия безендіруге бейімделген, оны сипаттамалық деп атауға болады. Бірақ 17 ғасырдың сыншылары ежелгілер мен заманауилардың бейнелеу өнері арасындағы айырмашылықты атап өтті. Бойло Вергилий бейнелейді, ал Тассо сипаттайды деді. Бұл, практикада қандай поэзия сипаттамалық деп аталатынын анықтау үшін пайдалы көрсеткіш болуы мүмкін. "[Сипаттамалық поэзия] – қиялға толы құштарлық емес, дидактикалық мақсат немесе тіпті өте жоғары деңгейдегі аукционшы инстинктінің үстемдік құратын поэзия. Басқаша айтқанда, пейзаж, архитектура, натюрморт немесе ақынның назарын аударатын кез келген нысан, тек қосымша ретінде емес, қызығушылықтың өзіне орталық болып табылады. Осыған байланысты, егер сипаттама поэзияның тек эпизодтық әшекейі болса және оның негізгі тақырыбы емес, онда оны сипаттамалық поэзия деп атау дұрыс емес. Пейзаж немесе натюрморт картинаны толығымен толтыруы керек, ал егер адамдық қызығушылық енгізілсе, ол қосымша элемент ретінде қарастырылуы тиіс. Осылайша, Марлоудың «Батыр мен Леандер» және Шеллидің «Аластор» шығармаларында өте жарқын сипаттамалар кеңінен қолданылған. Дегенмен, бұл техникалық тұрғыдан сипаттамалық поэзияның мысалдары емес, себебі назар Сест пен Абидос арасындағы бұғазға немесе тропикалық шатқалдың флорасына емес, бірінші жағдайда физикалық құштарлыққа, екінші жағдайда интеллектуалды құштарлыққа шоғырланған. Ал Джеймс Томсонның «Маусымдар» және Дрейтонның «Полиолбион» шығармалары, онда пейзаж орталық орын алады және Британиядағы топографиялық прогреске барлығы құрбан етіледі, қатаң түрде сипаттамалық болып табылады." – Эдмунд Госсе, «Британника энциклопедиясының» он бірінші басылымы.
Descriptive poetry is the name given to a class of literature that belongs mainly to the 16th, 17th and 18th centuries in Europe. From the earliest times, all poetry not subjectively lyrical was apt to indulge in ornament which might be named descriptive. But the critics of the 17th century formed a distinction between the representations of the ancients and those of the moderns. Boileau stated that, while Virgil paints, Tasso describes. This may be a useful indication in defining not what should, but what in practice has been called descriptive poetry. "[Descriptive poetry] is poetry in which it is not imaginative passion that prevails, but a didactic purpose or even something of the instinct of a sublimated auctioneer. In other words, the landscape, architecture, still life or whatever may be the object of the poet's attention, is not used as an accessory, but is itself the centre of interest. In this sense, it is not correct to call poetry in which description is only the occasional ornament of a poem and not its central subject, descriptive poetry. The landscape or still life must fill the canvas or, if human interest is introduced, that must be treated as an accessory. Thus, in the Hero and Leander of Marlowe and in the Alastor of Shelley, description of a very brilliant kind is largely introduced. Yet, these are not examples of what is technically called descriptive poetry because it is not the strait between Sestos and Abydos and it is not the flora of a tropical glen, which concentrates the attention of the one poet or of the other, but it is an example of physical passion in the one case and of intellectual passion in the other, which is diagnosed and dilated on. On the other hand, James Thomson's The Seasons, in which landscape takes the central place, and Drayton's Polyolbion, where everything is sacrificed to a topographical progress through Britain, are strictly descriptive. "—Edmund Gosse in Encyclopædia Britannica Eleventh Edition.
Джеймс Томсон
Жазудың бұл түрі өткен ғасырда Италияда және (Бойлоның пікірлері куәландырады) Францияда едәуір дамыды, бірақ ең жоғары деңгейге Англияда жетті. Деректі поэзияның классикасы, шын мәнінде, әлем әдебиеті ұсынатын ең маңызды және ең сәтті үлгі – Джеймс Томсонның «Емлелер» (1726–1730). Алғаш рет, сыртқы табиғат оған толыққанды жеткілікті болған және ұзақ поэманы тек пейзажға және ол тікелей тудыратын сезімдерге сілтеме арқылы аяқтаған көрнекті ақын пайда болды. Колеридж «Емлелерді» ұлы емес, жақсы ақынның туындысы деп атайды. Бұл күдіссіз факт, ең жақсы жағдайда да, деректі поэзия қиялдың ең жоғары күштерін оятуға шамасы келмейді. Томсонның поэмасының көп бөлігі – табиғат құбылыстарының шеберлікпен құрастырылған тізімі ғана. Күздің көп түсті ормандарындағы суырық шамының әйгілі суреті, таза деректі поэзияның ең жоғары шегіне жеткен өнердің үлгісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Мұнда да, суретшінің тамаша тырысуына қарамастан, осы бай және әуенді жолдардың әсері біртекті және құмарлық пен шаттықтың соңғы шыңына жеткізбейді. Дегенмен, Томсон, өзінің бұл санатындағы басқа ақындардан гөрі, өте көрнекті әсерлер мен жан-жақты сұлулықтарды шығаруға қол жеткізеді, бұл оның алдыңғыларына мүлдем белгісіз болған.
This species of writing had been cultivated to a considerable degree through the preceding century, in Italy and (as the remarks of Boileau testify) in France, but it was in England that it reached its highest importance. The classic of descriptive poetry, in fact, the specimen that the literature of the world presents that must be considered as the most important and the most successful, is The Seasons (1726–1730) of James Thomson. For the first time, a poet of considerable eminence appeared, to whom external nature was all sufficient and who succeeded in conducting a long poem to its close by a single appeal to landscape and to the emotions it directly evokes. Coleridge, somewhat severely, described The Seasons as the work of a good rather than of a great poet and it is an indisputable fact that, at its very best, descriptive poetry fails to awaken the highest powers of the imagination. A great part of Thomson's poem is nothing more nor less than a skillfully varied catalogue of natural phenomena. The famous description of twilight in the fading many colored woods of autumn may be taken as an example of the highest art to which purely descriptive poetry has ever attained. It is obvious even here that the effect of these rich and sonorous lines, in spite of the splendid effort of the artist, is monotonous and leads up to no final crisis of passion or rapture. Yet Thomson succeeds, as few other poets of his class have succeeded, in producing nobly massed effects and comprehensive beauties such as were utterly unknown to his predecessors.
Кейінгі дамуы
Бірақ олардың кезінен бері, таза сипаттамалық поэзия көбінесе сәннен шығып, оның орнын ағылшын тілінде Джон Раскиннің, ал француз тілінде Фромэнтин мен Пьер Лотидің прозасының бай әрі тікелей әсерлері басты. Сипаттамалық өлеңде нағыз поэзияның мәнін құрайтын, қиялға күшті әсер ететін және құштарлықпен шақыратын суреттерді алу өте қиын, сондықтан сипаттамалық поэзияның қайтадан көрнекті әдебиетке оралуы күмәнді.
Since their day, however, purely descriptive poetry has gone more and more completely out of fashion and its place has been taken by the richer and more direct effects of such prose as that of John Ruskin in English or of Fromentin and Pierre Loti in French. It is almost impossible in descriptive verse to obtain those vivid and impassioned appeals to the imagination that form the essence of genuine poetry, and it is unlikely that descriptive poetry, as such, will retake a prominent place in living literature.