Жалған старт – спорттағы қате бастау. Ереже бұзушылықтары жарыстан шығаруға немесе айыпқа алып келуі мүмкін. Шабуыл, жүгіру, жүзу сияқты жарыстарда жиі кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Спорттық термин
Sporting term
Спортта, қате старт – бұл ереже бойынша рұқсат берілмеген старт, әдетте қатысушы белгі берілгенге дейін (немесе кейбір жағдайларда кейін) қозғалып кеткен жағдайда болады. Спорт түріне және жарысқа байланысты, қате старт спортшының немесе команданың жарыс алаңындағы орнына қатысты айып тартуға, ал келесі қате старт дисквалификацияға алып келуі мүмкін ескертуге немесе спортшының жарыстан дереу шеттетілуіне себеп болуы мүмкін. Қате старттар жылдамдықпен өтетін спорт түрлерінде (мысалы, жүзу, жеңіл атлетика, спринт және автоспорт) жиі кездеседі, онда секундтың үлесі шешімші болады және спортшылардың мінез-құлқына ең жақсы старт беруге деген құлшыныс әсер етеді. Қате стартсыз басталған жарысқа әділ старт немесе таза старт деп аталады.
In sports, a false start is a disallowed start, usually due to a movement by a participant before (or in some cases after) being signaled or otherwise permitted by the rules to start. Depending on the sport and the event, a false start can result in a penalty against the athlete's or team's field position, a warning that a subsequent false start will result in disqualification, or immediate disqualification of the athlete from further competition. False starts are common in racing sports (such as swimming, track, sprinting, and motor sports), where differences are made by fractions of a second and where anxiety to get the best start plays a role in the athletes' behavior. A race that is started without a false start is referred to as a fair start or clean start.
Футбол (футбол)
Футбол ойындарын белгілі бір шарттар орындалмаса қайта бастауға болмайды. Мысалы, ойын басталғанда немесе голдан немесе үзілістен кейін екі команда да өз жарты алаңда болуы керек, ал еркін соққылар ойыншыларды өлі доп тұрған жерден белгілі бір қашықтықта талап етеді. Егер бір немесе бірнеше ойыншы алаңның қате бөлігіне өтсе, төреші оларды кері шақыруы мүмкін. Мұндай жағдайда әдетте жаза қолданылмайды, бірақ төреші бұл ойынды қайта бастауды кешіктіреді деп есептесе, сары карточка көрсетуі мүмкін. 1974 жылғы әлем чемпионатындағы бір танымал оқиғада, Бразилия Заирдің қақпасының жанында еркін соққы алғанда, Mwepu Ilunga допты қайта бастамас бұрын алысқа тепті. Пенальти соққысы кезінде төреші соққы жасалғанға дейін ойынды бастайды. Осы кезде "шектен шығу" болуы мүмкін, яғни екі команданың бір немесе бірнеше ойыншысы соққы жасалғанға дейін қақпа алаңына немесе пенальти дуғасына кіріп кетеді. Егер қақпашы бір аяғын соққыдан бұрын қақпа сызығынан шығарып алса, ол да бұл ережеді бұзған болады. Қай командалар қатысқандығына және соққының нәтижесіне байланысты түрлі жазалар қарастырылған, немесе егер бір команда соққыны қорғаса немесе гол соқса, ал қарсыластары ереже бұзса, нәтиже өз күшінде қалуы мүмкін.
Football games cannot be restarted unless certain conditions are met. For example, both teams need to be in their own half of the field for the start of the game or restarts from goals or half time and free kicks require players to be a certain distance from the dead ball position. A referee may call the players back if one or more encroach into the wrong part of the field. There is generally no penalty for this type of encroachment, although if the referee considers it to be delaying the restart of the game they can award a yellow card. One famous example was during the 1974 World Cup when Brazil had a free kick near the Zaire penalty area was booted far away by Mwepu Ilunga before the restart. At a penalty kick, the restart is blown by the referee before the actual kick takes place. In this situation, "encroachment" may take place, where one or more players from either side go into the penalty area or penalty arc before the kick is done. The goalkeeper can also be called for this offence if one foot leaves the goal line before the kick. A variety of punishments exist depending on which sides were involved and the result of the kick, or the result may stand if one team defends the kick or scores it but their opposition infringed.
Американдық және канадалық футбол
Американдық және канадалық футболда жалған старт – шабуылдаушы ойыншының (ортадан басқа) белгіленген позиция алғаннан кейін қозғалыс жасауы. Шабуылдаушы сызықтағы ойыншылар үшін бұл қозғалыс бірнеше сантиметрге дейін болуы мүмкін, бірақ ереженің мақсаты – шабуылдаушы ойыншылардың қорғанысты теңсіз офсайдқа түсіруіне жол бермеу. Жалған старт айып салдарына әкеледі. Офсайд айыбынан өзгеше, онда ойын әдеттегідей жалғаса береді, жалған старттан кейінгі ойын дереу тоқтатылады. Бұл қорғаныс ойыншысының жалған стартқа ден қойып, ойынды бастау санағынан өтетін кезде төбелес ойыншысына шабуыл жасауына жол бермеу үшін жасалады, бұл төбелес ойыншысын жарақаттануға осал етеді. 2005 жылғы NFL маусымының соңында команда иелері ойынның басталуына аз әсер ететін ойыншылардың, мысалы, кең қабылдаушылардың жалған старттарына қатысты шағымданып айтты. Жауап ретінде NFL жарыс комитеті сызықтан кейін тұрған ойыншыларға қатысты жалған старт айыптарын азайтуды жоспарлап отыр. 2021 жылғы маусымда жалған старт айыбы NFL-де ең көп тағайындалған екінші жаза болды, 573 айып 2736 жазалық ярдқа айыпталды.
In American football and Canadian football, a false start is movement by an offensive player (other than the center) after he has taken a set position. For offensive linemen, this movement might be as minimal as a couple of centimeters, although the rule's intent is to prevent offensive players from unfairly drawing the defense offside. A false start brings a penalty. Unlike an offside penalty, where the play is run as usual, the play after a false start penalty immediately becomes dead. This is done to prevent a defensive player reacting to a false start from hitting the quarterback while he is going through the snap count, which would make the quarterback more susceptible to injury. At the end of the 2005 NFL season, owners complained regarding false start penalties on players whose flinches have little effect upon the start of the play, such as wide receivers. In response, the NFL competition committee has said that they plan to inflict fewer false start penalties on players who line up behind the line of scrimmage. In the 2021 season the false start penalty was the second most issued penalty in the NFL with 573 penalties being issued for 2,736 penalty yards.
Жеңіл атлетика (саябақ және жарыс)
Жеңіл атлетиканың жүгіру бәсекелерінде, спортты басқаратын IAAF ұйымының ережесіне сәйкес, егер спортшы оқ атылғаннан кейін 0,1 секунд ішінде қозғалса, ол қате старт берген болып есептеледі. Бұл көрсеткіш адам миының старт дыбысынан түскен ақпаратты 0,10 секундтан кем уақытта ести және өңдей алмайтынын көрсететін сынақтарға негізделген. Дегенмен, 2009 жылы IAAF тапсырысымен жүргізілген зерттеуде, үздік спринтерлер кейде 0,08 секунд ішінде реакция жасай алатыны анықталды. Бұл ереже жоғары деңгейдегі жарыстарда ғана қолданылады, онда толық автоматтандырылған күш немесе қозғалыс сенсорлары старт алаңдарына орнатылған және старт берушінің тапаншасымен компьютерлік байланыс арқылы жұмыс істейді. Көптеген төмен деңгейдегі жарыстарда қате старттарды төрешілер көзбен анықтайды. Егер қате старт болса, старт беруші тапаншадан екі рет оқ атып сигнал береді және жарыс тоқтатылады. 2009 жылдан бері, қате жасаған спортшылар дереу дисквалификацияланады. 2003 жылға дейін, қате старт берген спортшыға тағы бір мүмкіндік беріліп, екінші рет қате жасаған жағдайда ғана дисквалификацияланатын. 2003 және 2009 жылдар аралығында (қоса алғанда), егер бір ғана қате старт болса, барлық қатысушылар ескертіліп, алғашқы қате жасаған спортшыға екінші стартқа рұқсат берілетін. Егер екінші стартта біреу қате жасаса, ол дисквалификацияланатын (бірінші стартта қате жасамаған болса да). 2008 жылғы Пекин Олимпиадасында спринтерлердің старт уақытын талдау көрсеткендей, ерлер мен әйелдер спринтерлері 1000 старттың біреуінде 0,109 секунд және 0,121 секундтік реакция уақытын көрсетуге қабілетті. Сол талдау әйелдерде қате старттардың азырақ екенін көрсетті және бұл жыныстық айырмашылықтың себебі ерлер мен әйелдер үшін бірдей старт алаңдарының күштік шегін қолдану екенін ұсынады. Авторлар әйелдер үшін күштік шекті 22%-ға төмендету қажет деп есептеді, бұл олардың бұлшықет күшінің даму деңгейінің төмендігін ескере отырып, ерлер мен әйелдердің реакция уақытын және қате старттар санын теңестіруге мүмкіндік береді.
In track and field sprints, the sport's governing body, the IAAF, has a rule that if the athlete moves within 0.1 seconds after the gun has fired the athlete has false started. This figure is based on tests that show the human brain cannot hear and process the information from the start sound in under 0.10 seconds, even though a IAAF commissioned study indicated in 2009 that top sprinters are able to sometimes react in 0.08 s. This rule is only applied at high level meets where fully automated force or motion sensor devices are built into the starting blocks that are tied via computer with the starter's gun. In the vast majority of lower level meets, false starts are determined visually by the officials. If there is a false start, it is signalled by firing the starting gun twice, and the race is stopped. Since 2009, the offending athletes are immediately disqualified. Before 2003, an athlete making a false start would be allowed another start and would only be disqualified after a second false start. Between 2003 and 2009 (inclusive), if there was a single false start, then the whole field would be warned, and the original offender would be allowed a second start. If anyone made a false start on the second start, then they would be disqualified (even if they did not false start the first time). An analysis of start times by sprinters at the 2008 Beijing Olympics demonstrated that male and female sprinters can achieve reaction times of 0.109 s and 0.121 s in one out of 1,000 starts. The same analysis showed fewer false starts among the women and it suggests that the apparent sex difference is caused by the use of the same starting block force threshold for males and females. The authors calculated that were the force threshold to be reduced by 22% for females, to take into account their lower rate of developing muscle strength, then males and females would exhibit similar reaction times and numbers of false starts.
Ат жарысы
Толық тұқымды жылқы жарыстарында, жылқылар басталу қақпаларын ашылмастан бұзып өткенде жалған старт болады. Әдетте ешқандай жаза қолданылмайды, жылқы жай ғана қақпаға қайта орналастырылады. Кейбір жарыстарда қақпадан бұзып өткен жылқы дисквалификацияланады. Мысалы, 2006 жылғы Preakness Stakes жарысында Кентки Дербисінің жеңімпазы Барбаро қақпаны ерте бұзып өтті; ол қайта орналастырылып, жарыс дұрыс басталды. 1993 жылғы Grand National жарысы жарамсыз деп жарияланды, себебі жалған стартты көрсету үшін қайта шақыру туы көтерілмеді, сол себепті көптеген жокейлер жарысты жалғастырып қойды.
In thoroughbred horse racing, a false start occurs when a horse breaks through the starting gates before they open. There is usually no penalty, and the horse is simply reloaded into the gate. In some events, a horse who breaks through the starting gates is disqualified. A notable example was the 2006 Preakness Stakes when Kentucky Derby winner Barbaro broke through the gate early; he was reloaded and the race was started properly. The 1993 Grand National was declared void because the recall flag to signal a false start was not unfurled, so that most jockeys continued to race.
Мұз үстіндегі хоккей
Мұз хоккеінде, команда досы алып тастау ережесін бұзса, қате бастау болады. Мұндай жағдайда, бұзушы командадан досы алып тастаған ойыншы досы алып тастаудан шеттетіліп, оның орнына командаласы қойылады. Сол команданың досы алып тастау ережесін екінші рет бұзуына айыптық пенальти беріледі.
In ice hockey, a false start occurs when a team commits a faceoff violation. When this occurs, the player taking the face off from the offending team is disqualified from the face off and replaced by a teammate. A second faceoff violation by the same team results in a minor penalty.
Автоспорт
Тұрақты стартпен өтетін автоспорт түрлерінде (мысалы, Формула-1), егер қате старт болса, құқық бұзушы уақыттық айып алады және жарыс әдетте қайта басталмайды. Бірақ 1999 жылғы Еуропа Гран-присінде ерекше жағдай болды, онда старт шамдарының істен шығуына байланысты алты пилот, соның ішінде бірінші бес квалификациядан өткендер, қате старт жасады. Ешбір пилотқа айып тағайындалмады және жарыс қайта басталды. Дрэг-рейсингте қате старт жасаған пилот алдымен дисквалификацияланады, бірақ нәтижесіне қарай шешім қабылданады. Егер жарыс барысында одан да ауыр бұзушылық орын алса, сол пилот дисквалификацияланады, ал қате старт жойылды, және ол пилот жеңімпаз деп жарияланады. Айналмалы стартпен өтетін моторспортта (жол ережелерін бұзу, старт алдында көшбасшыны озу) айып ретінде позиция жоғалту немесе айыптық айналым болуы мүмкін.
In motor sports that have a standing start (e. g. Formula One), if there is a false start then the offender is subject to a time penalty and the race is normally not restarted. One notable exception was the 1999 European Grand Prix, where six drivers, including the top five qualifiers, jumped the start due to the starting lights malfunctioning. No driver was penalized and the race was restarted. In drag racing, if there is a false start, the driver who jumped worse is provisionally disqualified, pending the result of the run (if a worse violation occurs during the race, that offender instead is disqualified, and the false start is nullified, with that offender declared the winner. In motorsport with a rolling start (lane violations, passing the leader before the start), the penalty may be positions lost or a pass through penalty.)
Желкендеу
Желкендеуде жарыс комитеті дайындық сигналында (әдетте стартқа 4 минут қалғанда) P, I, Z немесе қара туларды көрсету арқылы қате стартқа қатысты ережелерді белгілейді. P туы – старт сигналы берілген кезде старт сызығының ішкі жағында (OCS) орналасқан кез келген қайық қайта оралып, старт сызығынан шығып, қайтадан старт беруі керек. I туы – OCS болған қайық старт алдындағы жаққа қайтып, содан кейін старт сызығының екі шетін айналып өту арқылы қайта старт беруі керек («шеттерін айналу» ережесі). Z туы – стартқа дейін соңғы минутта немесе старт кезінде OCS болған қайыққа нәтижесінің 20% айып салынады. Қара ту – стартқа дейін соңғы минутта немесе старт кезінде OCS болған қайық дисквалификацияланады. P немесе I туының ережелеріне сәйкес дұрыс старт беру үшін қайта оралмаған қайыққа O.C.S. ұпай беріледі және бұл дисквалификацияға тең ұпай болып есептеледі.
In sailing, the race committee decides at the preparatory signal (usually 4 minutes before the start) what the rules on false starting will be by display the P, I, Z or Black Flags. A P Flag means any boat on the course side (OCS) of the start line at the starting signal must return, clear the start line and then restart. The I Flag means a boat which is OCS must round either end of the start line by coming back to the pre start side and then restarting (the 'round the ends' rule). The Z Flag means a boat which is OCS in the minute leading up to the start or at the start itself is given a 20% scoring penalty. The Black Flag means a boat which is OCS in the minute leading up to the start or at the start itself is disqualified. Failing to return to start correctly under the P or I Flag rules means the boat is scored O. C. S and receives points equivalent to disqualification.
Шаңғы/Биатлон
Спорттың басқарушы органы FIS 2009 жылдан бері кез келген спортшыға оқ атылғанға дейін немесе оқ атылғаннан кейін 0,1 секунд ішінде қозғалуға тыйым салады. Жеңіл атлетикадағыдай, биатлон немесе шаңғы жарысында кез келген спортшының қате старт жасауы дереу дисквалификацияға алып келеді.
The sport's governing body, the FIS, prohibits any athlete from moving before the gun sounds or within 0.1 second after, since 2009. As in track and field, in biathlon or cross country skiing, any false start from any athlete(s) risks immediate disqualification.
Жылдамдықпен сырғанау
ISU ережелеріне сәйкес, егер бір немесе бірнеше қатысушы қасақана бастау позициясын алуда кешіксе немесе оқ атылғанға дейін бастау позициясынан шығып кетсе, бұл жалған старт болып есептеледі. Атлет жасаған алғашқы жалған старт ескертумен жазаланады, ал келесісі – дереу дисквалификацияға әкеледі.
According to the rules set by the ISU a false start occurs when one of more competitors are intentionally slow at taking their starting positions, or leave their starting positions before the shot is fired. The first false start by an athlete will be cautioned, and the next, immediate disqualification.
Жүзу
Жүзуде старт сигналынан бұрын жүзуді бастаған кез келген жүзуші дереу дисквалификациялану қаупі бар. Егер жарыс басталғанға дейін "төмен түсіңіз" деген команда берілсе, жүзуші дисквалификацияланбайды. 2008 жылғы Олимпиада ойындарында Панг Цзяиньнің қате старт жасауы салдарынан дисквалификацияға ұшырағаны ерекше жағдай болды. Бұл Либби Трикеттің финалдық кезеңге өтуіне мүмкіндік берді, онда ол күміс медаль жеңіп алды. 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында қытайлық жүзуші Сунь Янг 1500 метрлік финалда суға тым ерте секірді, бірақ 101.1 0.3 D ережесіне сәйкес, "орныңызға тұрыңыз" дегенді сигнал дыбысы деп қате түсінгендіктен, қате старт жасаған деп табылған жоқ. Осыған ұқсас жағдай әйелдердің 100 метрлік кеудемен жүзу финалында да орын алды.
In swimming, any swimmer who starts before the starting signal risks immediate disqualification. If a step down command is given before the race starts, the swimmer is not disqualified. A notable example during the 2008 Olympics occurred when Pang Jiaying was disqualified due to a false start. This allowed Libby Trickett to advance to the final round, in which she won a silver medal. At the 2012 London Olympics, Chinese swimmer Sun Yang jumped into the water too early in the 1500m final, but was not judged to have false started because Sun Yang misunderstood 'stand please' as beeping sound by the article 101.1 0.3 D A similar incident occurred in the women's 100m breaststroke final.
Триатлон
2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ерлер триатлонында ашылу кезеңіндегі 1500 метрлік жүзуде бұрыс старт берілді (көбінесе "жалған старт" деп хабарланды), себебі камера қайығы кейбір қатысушылардың суға кіруіне кедеріс келтірді, бұл жағдайды NBC "ерекше" деп сипаттады.
In the men's triathlon at the 2020 Summer Olympics, there was an improper start (commonly reported as a "false start") in the opening 1500m swim because a camera boat blocked some of the participants from entering the water, which NBC termed "bizarre".
Көңіл көтеру саласында
Тірі музыкалық орындалымда жалған бастау – әннің кіріспесі, ол басқа әнді бастау үшін дереу тоқтатылады. Белгілі бір мысал 1977 жылы "Saturday Night Live" телебағдарламасында Элвис Костеллоның музыкалық орындалысы кезінде болды. Ол және оның тобы "Less than Zero" әнін ойнауға кірісті, бірақ бірнеше тактіден кейін тоқтап, орнына "Radio Radio" әніне көшті. Осы оқиға салдарынан Костелло 1989 жылға дейін шоуға қабылдамады. Жалған бастаулар, қателер немесе олардың имитациялары кейде музыканттардың аяқталған альбомдарына қосылады. The Beatles-тің "Dig a Pony" және Солтүстік Америкадағы "I'm Looking Through You" әндерінде олар кездеседі. Electric Light Orchestra-ның "Rockaria!", Green Day-дің "Good Riddance (Time of Your Life)", Боб Сегердің "Old Time Rock and Roll", Pearl Jam-нің "Better Man", Led Zeppelin-нің "Tangerine", The Clash-тің "Wrong 'Em Boyo", Monkees-тің "Magnolia Simms" әні, Джеймс Бланттың "You're Beautiful" әні және The Smiths-тің "Some Girls Are Bigger Than Others" әні, сондай-ақ Джон Кугар Мелленкамптың "I Need A Lover" әні де басқа мысалдардың қатарында. YouTube-тағы "Minutes with Murray" эпизодында The Wiggles тобының мүшесі Мюррей Кук "Eagle Rock" әнін орындағанда Maton электр гитарында екі рет жалған бастау жасады.
In a live musical performance, a false start is an intro to a song that is quickly cut short to begin another song. One famous example occurred during a musical performance by Elvis Costello during a 1977 television broadcast of Saturday Night Live. He and his band started to play "Less than Zero," but stopped after a few bars and shifted to "Radio Radio" instead. The incident resulted in Costello being banned from the show until 1989. False starts, mistakes, or imitations of such, are occasionally included by musicians on finalised albums. The Beatles' songs "Dig a Pony" and the North American version of "I'm Looking Through You" include them. Electric Light Orchestra's "Rockaria! ", Green Day's "Good Riddance (Time of Your Life)", "Old Time Rock and Roll" by Bob Seger, "Better Man" by Pearl Jam, "Tangerine" by Led Zeppelin, "Wrong 'Em Boyo" by The Clash, Monkees song "Magnolia Simms", James Blunt's song "You're Beautiful," and "Some Girls Are Bigger Than Others" by The Smiths are other examples, as well as "I Need A Lover" by John Cougar Mellencamp. In a YouTube episode of "Minutes with Murray", Murray Cook from The Wiggles played two false starts on the Maton electric guitar while playing "Eagle Rock".