Йозеф Маркс: Австриялық композитор және музыка теоретигі
Joseph Marx
Йозеф Маркс (1882-1964) – австриялық композитор, педагог, музыка теоретигі. Атонализм терминін қалыптастырған, 120-ға жуық ән жазған. Вена музыка академиясының директоры болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия композиторы және сыншысы (1882–1964)
Austrian composer and critic (1882 1964)
Жозеф Руперт Рудольф Маркс (11 мамыр 1882 – 3 қыркүйек 1964) – австриялық композитор, педагог және музыка сыншысы.
Joseph Rupert Rudolf Marx (11 May 1882 – 3 September 1964) was an Austrian composer, teacher and critic.
Өмір және мансап
Маркс Грац қаласында дүниеге келді және Грац университетінде философия, өнер тарихы, неміс тілі және музыка салаларын оқып, бірнеше академиялық дәреже алды, соның ішінде 1909 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы 1907 жылғы тоналдылық туралы ғылыми зерттеуінің кеңейтілген нұсқасы болды, онда ол «атональдық» терминін енгізді. 1908 жылы ол композиторлық қызметке белсенді түрде кірісіп, келесі төрт жылда шамамен 120 ән жазды. 1914 жылы Вена музыка академиясының оқытушысы болып жұмысқа орналасты, ал 1922 жылы осы мекеменің директоры болды. 1924 жылы мектеп Hochschule für Musik болып қайта құрылғанда, ол ректор қызметіне тағайындалып, үш жыл бойы осы лауазымды атқарды. Оның белгілі шәкірттерінің арасында Иоганн Непомук Давид, Рихард Флюри, Ивана Ланг, Алоис Мелихар, Хисаттада Отака, Лучиан Мария Шкерянц, Пол Улановский және Клара Вильдшут болды. 1931 жылдан 1938 жылға дейін «Neues Wiener Journal» басылымының музыка сыншысы, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін «Wiener Zeitung» газетінің сыншысы болды. Маркс жазған сын-пікірлер мен эсселер жинағы «Betrachtungen eines romantischen Realisten» деген атпен 1947 жылы Венада жарық көрді. Өмірінің соңында акустика, тоналдылық, эстетика және музыкалық философия туралы «Weltsprache Musik» атты кітабын жариялады (Вена, 1964). Композитор ретінде Маркс әсіресе 150-ден астам лидтерін қамтитын вокалдық музыкасымен танымал. Оның көптеген әндері фортепианомен сүйемелденсе де, шамамен екі дюжинасы симфониялық оркестрдің сүйемелдеуімен орындалды. Оның стиліне славян және итальяндық элементтер тән, көбінесе импрессионистік лирикамен үйлеседі. 1920-шы жылдар мен 1930-шы жылдардың басындағы шығармашылығы оркестрлік туындыларға бағытталған, ал одан кейін өмірінің соңына дейін камералық музыкаға көбірек назар аударды. Элиз Махқа берген сұхбатында («Үлкен заманауи пианистер өздері туралы айтады»; Dover Books on Music) Хорхе Боле Джозеф Маркстың «Романтикалық фортепиано концертін» өте қабілетті концерттердің ішінде ең әсерлі деп атады, себебі ол солисттен ерекше күш-қуат пен шеберлік талап етеді. Маркс 82 жасында туған қаласы Грацта қайтыс болды.
Marx was born in Graz and pursued studies in philosophy, art history, German studies, and music at Graz University, earning several degrees including a doctorate in 1909. His thesis was an expansion of a 1907 scholarly study of tonality, in which he coined the term "atonality". He began composing seriously in 1908 and over the next four years he produced around 120 songs. In 1914 he joined the faculty of the Vienna Music Academy, later becoming the institution's director in 1922. When the school was reorganized as the Hochschule für Musik in 1924 he was appointed to the position of rector, holding that post for three years. Some of his notable students include Johann Nepomuk David, Richard Flury, Ivana Lang, Alois Melichar, Hisatada Otaka, Lucijan Marija Škerjanc, Paul Ulanowsky and Clara Wildschut. From 1931 to 1938 he was music critic for the Neues Wiener Journal and following World War II he was critic for the Wiener Zeitung. A collection of Marx's criticisms and essays, Betrachtungen eines romantischen Realisten was published in Vienna in 1947. Just before he died he published a book on acoustics, tonality, aesthetics and musical philosophy entitled Weltsprache Musik (Vienna, 1964). As a composer Marx is chiefly remembered for his vocal music, particularly his more than 150 lieder. Although most of his songs used piano accompaniment, about two dozen of them used symphonic accompaniment. His style is characterized by Slavonic and Italian elements, often with an impressionistic kind of lyricism. His output in the 1920s and early 1930s was focused on orchestral works, followed by a period devoted primarily to chamber music for the remainder of his career. In an interview given to Elyse Mach ("Great Contemporary Pianists Speak for Themselves"; Dover Books on Music), Jorge Bolet said that the "Romantic Piano Concerto" by Joseph Marx was his favorite among the great virtuoso concertos because of the enormous show of strength required from the soloist. Marx died in his home city of Graz, aged 82.
Шығармалары
Джозеф Маркс көбінесе кеш романтикалық және ерте модернистік музыка дәуірлеріне қосқан маңызды үлесімен танымал. Венада болған кезінде Маркс Александр фон Землинский мен Гвидо Адлер сияқты көрнекті композиторлардың жетекшілігімен композицияны оқыды. Рихард Штраус пен Густав Малердің шығармалары да оған әсер етті, олардың бай және әсем музыка тілі оның өзінің композицияларына ұзаққа созылған әсер етті. Осы кезеңдегі оның ең танымал шығармаларының кейбіреулері:
Joseph Marx was mostly known for his significant contributions to the late Romantic and early modernist music eras. During his time in Vienna, Marx studied composition under the guidance of prominent composers such as Alexander von Zemlinsky and Guido Adler. He also became influenced by the works of Richard Strauss and Gustav Mahler, whose rich and lush musical language had a lasting impact on his own compositions. Some of his notable compositions during this period include:
No. 1 E мажордағы Симфония, Op. 26: Бұл Маркстің Рихард Штраус және Густав Малер сияқты кеш романтикалық композиторлардың ықпалымен жазған алғашқы шығармасы. Herbstsymphonie (Күзгі симфония), E мажор, Op. 44: 1919 жылы аяқталған бұл симфония Маркстің ең әйгілі туындыларының бірі. Ол күзгі атмосфераны әсем гармониялармен және көркем оркестрлеумен бейнелейді. "Табиғат саяхаты" (Natur Trilogie): "Frühling" (Көктем) Op. 63, "Herbst" (Күз) Op. 66 және "Winter" (Қыс) Op. 67-ні қамтитын оркестрлік симфониялық поэмалар трилогиясы. Бұл шығармалар жыл мезгілдерінің өзгеруін жанды түрде бейнелейді және Маркстің оркестрлеудегі шеберлігін көрсетеді.
Symphony No. 1 in E Major Op. 26: This was Marx's first composition in reflections to the influence of late romantic composers like Richard Strauss and Gustav Mahler. Herbstsymphonie (Autumn Symphony) in E Major, Op: 44: This symphony, completed in 1919, is one of Marx's most renowned works. It captures the autumnal atmosphere with lush harmonies and evocative orchestration. "Nature's Pilgramage" (Natur Trilogie): A Trilogy of orchestral symphonic poems including "Frühling" (Spring) Op. 63, "Herbst" (Autumn) Op. 66, and "Winter" Op. 67. These pieces vividly depict the changing seasons and showcase Marx's skill in orchestration.