Жозеф Холбрук: Ағылшын композиторы, дирижер және пианист

Кіріспе

Ағылшын композиторы, дирижер және пианист

Джозеф Чарльз Холбрук (5 шілде 1878 – 5 тамыз 1958) – ағылшын композиторы, дирижер және пианист.

Алғашқы жылдар

Жозеф Холбрук Джозеф Чарльз Холбрук болып Кройдон қаласында, Суррейде дүниеге келген. Оның әкесі, сондай-ақ Джозеф, музыкалық зал музыканты және мұғалімі болса, анасы Хелен – шотланд әншісі еді. Оның екі үлкен қарындасы (Хелен және Мэри) және екі кіші інісі (Роберт және Джеймс) болды, екеуі де нәресте кезінде қайтыс болды. Отбасы елді аралап саяхат етті, екі ата-анасы да музыкалық ойын-сауықтарға қатысты. Холбруктың анасы 1880 жылы туберкулезден қайтыс болды, отбасын аға Джозефтің қамқорлығына қалдырды, ол отбасын Лондонға көшірді және Коллинз музыка залында, Ислингтонда, кейін Бедфорд музыка залында пианист қызметін атқарды. Холбрук 1893 жылы Корольдік музыка академиясына студент болып түсуге дейін әкесі оған фортепиано мен скрипканы үйреткен, ал әкесінің оқыту әдісі ретінде зорлық-зомбылыққа жол бермейтін еді. Ол музыкалық залдарда өнер көрсеткен, академияда Фредерик Кордерден композиция, ал Фредерик Вестлейктан фортепианоны оқыды. Академияда оқып жүргенде ол бірнеше шығармалар жазды, көбінесе фортепианолық миниатюралар, әндер және кейбір камералық музыка, олар студенттік концерттерде орындалды: бір концертте ол өзінің шығармасын Шуманның Токкатасына орнына қойды, бұл директордың ашуын тудырды. Ол бірнеше академиялық жүлделерді жеңіп алды, соның ішінде фортепианоға арналған Поттер көрмесі (1895), Стерндейл Беннет стипендиясы (1896 жылдың 29 сәуірінде берілді), фортепианоға арналған Хиткотт Лонг жүлдесі (1896) және соңғы курста (сымыстық аспаптарға арналған пантомима сюитасымен) композицияға арналған Чарльз Лукас жүлдесі (1897). Бітіргеннен кейін Холбрук түрлі мамандықтарды іздеді. 1898 жылы ол музыкалық зал әншісі Артур Ллойдпен бірге Шотландияға гастрольдік сапарға шықты, бірақ кәсіпорны сәтсіз аяқталды және ол әкесімен бірге Лондонға қайта оралуға мәжбүр болды. Содан кейін ол отбасылық үйден Харрингейге көшіп, жеке музыка сабақтарын берді, бірақ қайтадан қаржылық сәттілікке жете алмады. Осы кезде ол өзінің атын Холбруктан Холбруке өзгертуге шешім қабылдады, мүмкін, әкесі де жеке сабақтар бергендіктен шатасудан сақтану үшін. Кейіннен ол өмірінің соңына дейін бейберекет қолданған Йозеф Холбрук атауын қабылдады. «Музыкалық жаңалықтардағы» жарнамаға жауап ретінде Холбрук Линкольнширдегі Хорнкаслға сапар шекті, онда ол қысқа уақыт бойы өмір сүрді және пастор Эдвард Стюарт Бенгоның (1839-1920) музыкалық серігі болды. Бірақ көп ұзамай ол қайта саяхаттады, 1899-1900 жылдардағы Рождество маусымында гастрольдік пантомиманы (Аладдин және шам) жүргізді. Бірақ тағы да кәсіпорын құлдырады және Холбрук жолдан қалды, дерлік мүсірленді, сол кезде Бенго оған Лондонға оралуға көмектесу үшін ақша жіберді.

Joseph Holbrooke was born Joseph Charles Holbrook in Croydon, Surrey. His father, also named Joseph, was a music hall musician and teacher, and his mother Helen was a Scottish singer. He had two older sisters (Helen and Mary) and two younger brothers (Robert and James), both of whom died in infancy. The family travelled around the country, with both parents participating in musical entertainments. Holbrooke's mother died in 1880 from tuberculosis, leaving the family in the care of Joseph senior, who settled the family in London and took the position of pianist at Collins's Music Hall, Islington, and later at the Bedford Music Hall. Holbrooke was taught to play the piano and the violin by his father, who was not averse to the use of violence as a method of instruction, and played in music halls himself before entering the Royal Academy of Music as a student in 1893, where he studied under Frederick Corder for composition and Frederick Westlake for piano. Whilst at the academy he composed several works, chiefly piano miniatures, songs and some chamber music, which were performed at student concerts: at one recital, he substituted one of his own compositions in preference to Schumann's Toccata, incurring the wrath of the Principal, Sir Alexander Campbell Mackenzie. He won several Academy prizes, including the Potter Exhibition for pianoforte (1895), the Sterndale Bennett Scholarship (awarded on 29 April 1896), the Heathcote Long Prize for pianoforte (1896) and, in his final year (with the Pantomime Suite for strings), the Charles Lucas Prize for composition (1897). After graduating Holbrooke sought a variety of occupations. In 1898 he undertook a tour of Scotland accompanying the music hall singer Arthur Lloyd, but the venture failed and he was forced to return to live with his father in London. He then moved out of the family home to Harringay where he began to teach music privately, but once again without financial success. Around this time he decided to change his name from Holbrook to Holbrooke, probably in order to avoid confusion as his father was also still teaching privately. He subsequently adopted the variant Josef Holbrooke which he continued to use inconsistently throughout the remainder of his life. Responding to an advertisement in Musical News, Holbrooke travelled to Horncastle in Lincolnshire where he briefly lived with and served as musical companion to the Reverend Edward Stewart Bengough (1839 1920). He was soon travelling again, conducting a touring pantomime (Aladdin and the Lamp) during the 1899 1900 Christmas season. Once more, however, the enterprise collapsed and Holbrooke was left stranded and virtually destitute, at which point Bengough sent him money to enable him to return to London.

Жетістік

Гастрольдік сапарда Холбрук өзінің оркестрлік поэмасы "Қарағаның" партитурасын Кристалл Палас дирижері Август Маннсқа жіберді. Маннс шығарманы орындауға қабылдады және 1900 жылдың 3 наурызында премьерасын берді, ал сол жылы "Үш соқыр егеуқыр" атты оркестрлік вариациялар да орындалды (Квинс-холлдың "Променад концерті", Генри Вуд жетекшілік еткен, 1900 жылдың 8 қарашасы). 1901 жылы ол F минорындағы секстетімен камералық музыка бойынша Лесли Александр сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Гранвилл Бантоктан Бирмингем және Мидленд институтының музыка мектебінде жұмыс істеуге шақыру алды. Ол лауазымды қабылдап, Бантоктармен бірге тұрып, институтта сабақ берді, бірақ тез арада күнделікті жағдайға қанағаттанбай, 1902 жылы Лондонға оралды. Одан кейін он жыл бойы беделді тапсырыстар мен қойылымдар келе берді, соның ішінде хор мен оркестр үшін жазылған "Queen Mab" поэмасы (Лидс фестивалі, композитор жетекшілік еткен, 1904 жылдың 6 қазаны), оркестрлік поэма "Ulalume" (Квинс-холл, композитор жетекшілік еткен, 1904 жылдың 26 қарашасы), баритон мен оркестр үшін "Marino Faliero" сценасы (Бристоль фестивалі, композитор жетекшілік еткен, 1905 жылдың 12 қазаны), баритон мен оркестр үшін "Bohemian Songs" (Норвич фестивалі, композитор жетекшілік еткен, 1905 жылдың 25 қазаны), хор мен оркестр үшін "The Bells" поэмасы (Бирмингем фестивалі, Ханс Рихтер жетекшілік еткен, 1906 жылдың 3 қазаны), оркестрлік сюита "Les Hommages" (Квинс-холл "Променад концерті", Генри Вуд жетекшілік еткен, 1906 жылдың 25 қазаны) және хорлық симфония "Homage to E. A. Poe" (Бристоль фестивалінде екі бөлімінің премьерасы, 1908 жылдың 16 қазаны) ерекшеленді. Осы кезеңде Холбрук тағы бір сыйлықты жеңіп алды, бұл жолы 1905 жылғы камералық музыка конкурсында Уолтер Уилсон Коббет бастамасымен өткен "Fantasie Quartet, Op.17b" шығармасымен. 1907 жылы Холбрукқа ақын Герберт Тренч хабарласып, композитордан өзінің "Apollo and the Seaman" атты өлеңін музыкаға қоюын сұрады. Холбрук осыны істеді, бірақ өлеңнің соңғы бөлімі ("The Embarkation") ғана (ерлер хорымен) орындалды, ал қалған бөлігі – өлең жолдарының таза оркестрлік бейнелеуі. "Жарқын симфония" деп аталған аяқталған шығарма алғаш рет 1908 жылдың 20 қаңтарында Корольдік залда Томас Бичем жетекшілігімен орындалды: осы кезде оркестр мен хор тамашашылардан күрделі экранның артында жасырылды, ал өлеңнің мәтіні музыканың сәйкес кезеңдерінде фонарь слайдтары арқылы экранға проекцияланды. "Apollo and the Seaman" операсының репетициясына Томас Скотт Эллис, 8-ші Барон Говард де Уолден қатысты, ол премьерадан кейін көп ұзамай Холбрукқа өзінің "Dylan – толқынның ұлы" атты өлеңін ұсынды, нәтижесінде "Dylan" операсы құрылды, ол 1914 жылдың 4 шілдесінде Лондонның Дрюри Лейндегі Корольдік театрында Артур Никиш жетекшілігімен алғаш рет орындалды. Сахналау технологиялық жаңалықты қамтыды: "Бұл жұмыста жабайы құстардың сенімді ұшуын көрсету үшін Сыртқы Гебрид аралдарында фильмдер түсіріліп, сахнаға проекцияланды. Әрине, бұл оның үнсіз фильмдер дәуірі болды, проектордың шуы мен гуылдауын жою мүмкін болмады және фильмдер өзі бірнеше жылтыраулардан тұрды. Дегенмен, музыка дыбыстарды жасыруға жеткілікті болды, және бұл жаңадан пайда болған кино музыкасы кейбір бүгінгі күні мақтан тұтатын жоғары деңгейдегі музыкадан гөрі әлдеқайда табысты болды. Алайда театр мұндай жаңалыққа дайын емес еді, ал қосымша музыкалық эффекттер жеңіл қабылданып, маңызды емес деп есептелді". "The Children of Don" (1912 жылдың 15 маусымында Лондон опера театрында Артур Никиш жетекшілігімен орындалды, 12 маусымнан кейінге қалдырылды) және "Bronwen" операларындағы бірлескен жұмыс Холбруктың ең амбициялы жобасын аяқтады – "The Cauldron of Annwn" атты трилогияны, ол Шот Эллистің Уэльс мабиногионынан алынған әңгімелердің нұсқаларын қамтыды. 1946 жылы қайтыс болғанға дейін Скотт Эллис Холбруктың меценаты ретінде әрекет етіп, көптеген шығармаларының орындалуы мен жариялануын қаржыландырды. Осы кезеңде Холбрук виртуоз концерттік пианист ретінде де сәтті мансапқа ие болды. Өзінің шығармаларынан басқа, репертуарында Роберт Шуманның "Токкатасы", Мили Балакиревтің "Islamey", Скрябиннің "1-ші фортепианолық сонатасы", Сен-Санстың фортепиано мен оркестрге арналған "Africa" фантазиясы, Чайковскийдің "1-ші фортепианолық концерті" және Рахманиновтың "2-ші фортепианолық концерті" бар.

Whilst on tour, Holbrooke had sent the score of his orchestral poem The Raven to August Manns, conductor at the Crystal Palace. Manns accepted the work for performance and gave the premiere on 3 March 1900, whilst later that same year the orchestral variations on Three Blind Mice were also heard (Queen's Hall Promenade Concert, conducted by Henry Wood, 8 November 1900). In 1901 he won the Lesley Alexander Prize for chamber music with his Sextet in F minor and also received an invitation from Granville Bantock to become a member of the staff at the Birmingham and Midland Institute School of Music. He accepted the position, living with the Bantocks whilst teaching at the institution, but rapidly became dissatisfied with the routine and returned to London in 1902. There followed a decade of prestigious commissions and performances, with notable works including the poem for chorus and orchestra Queen Mab (Leeds Festival, conducted by the composer, 6 October 1904), the orchestral poem Ulalume (Queen's Hall, conducted by the composer, 26 November 1904), the scena for baritone and orchestra Marino Faliero (Bristol Festival, conducted by the composer, 12 October 1905), the Bohemian Songs for baritone and orchestra (Norwich Festival, conducted by the composer, 25 October 1905), the poem for chorus and orchestra The Bells (Birmingham Festival, conducted by Hans Richter, 3 October 1906), the orchestral suite Les Hommages (Queen's Hall Promenade Concert, conducted by Henry Wood, 25 October 1906) and the choral symphony Homage to E. A. Poe (two movements first performed at the Bristol Festival, 16 October 1908). During this period Holbrooke also won a further prize, this time with his Fantasie Quartet, Op.17b entered for the 1905 chamber music competition initiated by Walter Willson Cobbett. In 1907 Holbrooke was approached by the poet Herbert Trench who wished the composer to set his extended poem on immortality Apollo and the Seaman. This Holbrooke duly did, although only the final section of the poem (The Embarkation) is actually sung (by a male chorus), the rest of the score being a purely orchestral illustration of the verses. The completed work, styled "An Illuminated Symphony", was first performed at Queen's Hall on 20 January 1908, conducted by Thomas Beecham: on this occasion the orchestra and chorus were hidden from the audience behind an elaborate screen whilst the text of the poem was projected onto the screen using lantern slides at corresponding points in the music. The rehearsals for Apollo and the Seaman were attended by Thomas Scott Ellis, 8th Baron Howard de Walden who shortly after the first performance approached Holbrooke with one of his own poems, entitled Dylan Son of the Wave: this resulted in the composition of the opera Dylan, first performed at the Theatre Royal, Drury Lane, London, conducted by Artur Nikisch, on 4 July 1914. The staging included another technological wonder:

"in this work, in order to get convincing flights of wild fowl, films were made in the Outer Hebrides and projected on to the stage. This, of course, was in the days of the silent film, when there was no means of deadening the whirr or hum of the projector and the films themselves resolved into a series of flicks. The scoring, however, was vivid enough to cover the sounds, and this incipient film music was infinitely more successful than some of the over vaunted high level scores heard to day. The theatre, however, was not ready for such an innovation, and the extra musical effects were not taken seriously." Collaboration on two further operas, The Children of Don (first performed at the London Opera House, conducted by Arthur Nikisch, on 15 June 1912 postponed from 12 June) and Bronwen, brought about the completion of Holbrooke's most ambitious project, a trilogy under the collective title The Cauldron of Annwn setting Scott Ellis' versions of tales from the Welsh Mabinogion. Until his death in 1946, Scott Ellis effectively acted as patron to Holbrooke, subsidising performances and publication of many of his works. Throughout this period, Holbrooke also enjoyed a successful career as a virtuoso concert pianist. Besides his own compositions, his repertoire included the Toccata by Robert Schumann, Islamey by Mily Balakirev, Scriabin's Piano Sonata No.1, the fantasie Africa for piano and orchestra by Saint Saëns, Tchaikovsky's Piano Concerto No.1 and Rachmaninoff's Piano Concerto No.2.

Мұра

Оның шәкірттерінің арасында дирижер және композитор Энтони Бернард болды. Ағылшын композиторы және бас-гитарист Гэвин Брайарс Дерек Бейли мен Тони Окслимен бірге құраған еркін импровизациялық триосына Джозеф Холбрук есімін беріп, Холбрукқа құрмет көрсетті. Аты айтылғанмен, бұл топ Холбруктың шығармаларын ешқашан орындаған жоқ. 1974 жылы салынған Холбрук соты, Паркхерст көшесінде орналасқан, оның құрметіне аталды.