CASA/IPTN CN 235 көліктік ұшағы: даму тарихы мен қолданылуы
CASA/IPTN CN-235
CASA/IPTN CN 235 – испандық және индонезиялық ұшақтардың орташа қашықтықтағы, екі қозғалтқышты көлік ұшағы. Әскери және азаматтық қолданысқа жарамды, бақылауға арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
CASA және IPTN компанияларының көлік ұшақтары отбасысы
Family of transport aircraft by CASA and IPTN
CASA/IPTN CN 235 – Испанияның CASA компаниясы мен Индонезияның IPTN компаниясы бірлесіп әзірлеген орта қашықтықтағы екі қозғалтқышты көлік ұшағы. Ол өңірлік авиалиниясы және әскери көлік ретінде пайдаланылады. Оның негізгі әскери мақсаты – әуе көлігі және әуе бақылауы. CN 235-ті әзірлеу 1980 жылы, 1979 жылғы 17 қазанда құрылған Airtech International бірлескен кәсіпорнынан кейін ресми басталды. Ұшақ 1981 жылғы Париж әуе шоуында таныстырылды. CN 235 прототипінің алғашқы ұшуы 1983 жылғы 11 қарашада өтті, ал бірінші өндірістік ұшақ 1986 жылғы 19 тамызда құрастырылды. 1988 жылғы 1 наурызда ұшақ тұрақты пайдалануға берілді. Бастапқыда, әрбір ұшақтың өндірісі бөлінді: 65%-ын IPTN, ал қалғанын CASA орындады. CN 235 ұшақтарының көп бөлігі әскери тапсырыс берушілер үшін жасалды, бірақ бірнеше әуе компаниялары өңірлік рейстер үшін шектеулі мөлшерде сатып алды. Стандартты үлгілерден басқа, CN 235 ұшақтары қаруланған шабуылдық ұшақтар мен теңіздік патрульдеуге арналған ұшақтарға түрлендірілді. CN 235-тің дамуы мен алғашқы өндірісі бірлесіп жүргізілді, бірақ CASA мен IPTN арасындағы серіктестік келісімі 10-шы және 100/110-шы сериялы ұшақтарға ғана қатысты. Кейінгі CN 235 үлгілері әр компания өз күштерімен әзірледі. Сәйкесінше, екі компания да ұшақтың өз туындыларын жасады, мысалы, созылған EADS CASA C 295 және жолаушыларға арналған Индонезиялық Aerospace N 245. Барлық CN 235 үлгілерінің 230-дан астамы пайдалануда, ал ұшақтардың жалпы ұшу уақыты 500 000 сағаттан асты. Оның ең ірі пайдаланушысы – 59 ұшақты пайдаланатын Түркия. 1988 жылғы 1 наурызда CN 235 ресми түрде пайдалануға кірісті. 1989 жылғы мамырға дейін CN 235-ке 133 нақты тапсырыс түсті, оның 74-ін әскери операторлар, ал 59-ын азаматтық операторлар берді. Олардың 85-і индонезиялық клиенттерге, 22-сі испандық клиенттерге, ал қалғаны халықаралық клиенттерге тиесілі болды. Индонезия Airbus компаниясынан (CASA оған енген) CN 235 өндірісінде үлкен тәуелсіздікке ұмтылуда; Индонезия Қорғаныс министрлігі (ҚМ) бұл мақсатты Airbus A400M Atlas стратегиялық көлік ұшағын Индонезия Әуе күштері үшін сатып алу шартының бір бөлігі ретінде қарастырды.
The CASA/IPTN CN 235 is a medium range twin engined transport aircraft that was jointly developed by CASA of Spain and Indonesian manufacturer IPTN. It is operated as both a regional airliner and military transport; its primary military roles include air transport and aerial surveillance. Development of the CN 235 formally commenced in 1980 following the formation of the Airtech International joint venture on 17 October 1979. Its existence was publicly unveiled at the 1981 Paris Airshow. On 11 November 1983, the prototype CN 235 conducted its maiden flight; the first production aircraft followed on 19 August 1986. On 1 March 1988, the aircraft was put into regular service. Early on, the production of each aircraft was divided, 65% being performed by IPTN while the remainder was performed by CASA. The vast majority of CN 235s have been produced for military customers, several airlines have opted to buy limited numbers for regional services as well. In addition to the standard aircraft, specialised CN 235s have been configured into armed gunships and maritime patrol aircraft. While both the development and early production of the CN 235 had been performed as a joint effort, the partnership arrangement between CASA and IPTN was only applicable to the Series 10 and Series 100/110 aircraft. Some of the later versions of the CN 235 have been developed by each company independently of the other's efforts. Accordingly, both companies have produced their own derivatives of the aircraft, such as the stretched EADS CASA C 295 and the passenger orientated Indonesian Aerospace N 245. Over 230 of all versions of CN 235 are in service, and the type has reportedly accumulated more than 500,000 flight hours. Its largest user is Turkey, which operates 59 aircraft. On 1 March 1988, the CN 235 officially entered service. By May 1989, there were 133 firm orders for the CN 235, 74 had been placed by military operators while 59 were attributed to civil operators; of these, 85 had been ordered by Indonesian customers while 22 were attributable to Spanish customers alone, and the remainder to international customers. Indonesia has sought greater autonomy from Airbus (whom CASA has been integrated into) in the CN 235 manufacturing process; the Indonesian Ministry of Defence (MoD) has made this objective a part of the offset conditions should the Airbus A400M Atlas strategic transport aircraft be procured for the Indonesian Air Force.
Әскери сектор
CN 235 ұшағының алғашқы клиенттерінің бірі Франция әуе және ғарыш күштері болды, олар 1989 жылдың мамырына дейін алғашқы сегіз ұшаққа тапсырыс берді. 2015 жылға қарай әуе күштері өз паркін 27 ұшаққа дейін кеңейтті. Индонезия қарулы күштерінен алынған бірнеше ірі тапсырыстар оны CN 235 үшін ең ірі клиентке айналдырды. 1989 жылдың мамырына қарай Индонезия әуе күштері 32 ұшаққа тапсырыс берді, ал Индонезия әскери-теңіз күштері 18 CN 235 ұшағына тапсырыс берді, оның алтауы теңіздік бақылау конфигурациясында. 2016 жылдың қарашасында Индонезия әуе күштері соңғы буын CN 235 MPA ұшақтарымен ұшуды бастады, олар қанатты және жаңа электрондық қолдау құралдарымен жабдықталған. Испания қарулы күштері де осы типтегі ұшақтарға шағын тапсырыс берді. 1989 жылдың мамырына қарай Испания әуе күштері екі VIP конфигурациясындағы CN 235 ұшағын тапсырыс берді. 2007 жылдың желтоқсанында Испания Guardia Civil үшін CN 235 MPA ұшағына тапсырыс берді, бұл агенттіктің алғашқы тұрақты қанатты ұшағы болды. 1990 жылдардың басында Ирландия әуе корпусы осы типке қызығушылық танытып, 1992 жылы CASA компаниясынан бір ұшақты жалға алуды таңдады. 2021 жылы Кабул қаласының құлауы мен АҚШ-тың Ауғанстаннан шығуы кезінде CN 235 ұшақтарының бірі елге эвакуацияға көмектесу үшін ұшырылды. 2022 жылы Ирландияның CN 235 ұшақтары Украинаға гуманитарлық көмек көрсету және жараланған азаматтарды эвакуациялау үшін жұмылдырылды. 2002 жылдың желтоқсанында Колумбия әскери-теңіз күштері екі CN 235 ұшағын теңіздік патрульдеу және есірткі тасымалын тоқтату миссиялары үшін тапсырыс берді. 2010 жылдың шілдесінде үшінші MPA конфигурациясындағы ұшақ жеткізілді. 2012 жылдың сәуірінде Колумбия Telephonics компаниясына екі ескі CN 235 ұшағының бастапқы радарларын APS 143 OceanEye теңіздік бақылау радарымен ауыстыруға келісім берді. 2005 жылдың сәуірінде Венесуэла екі CN 235 теңіздік бақылау ұшағын және он көліктік ұшаққа тапсырыс берді. Алайда, келесі жылы АҚШ үкіметі ұшақтың авиациясындағы АҚШ технологиясы деп саналған құралдарды беруге рұқсат бермегендіктен мәміле тоқтатылды. 2006 жылдың қаңтарында Таиланд Индонезияның Аэрокосмикалық компаниясымен он ұшаққа алдын ала бартерлік келісімге келді, оның алтауы Қорғаныс министрлігіне, қалған төртеуі Ауыл шаруашылығы министрлігіне арналған. 2014 жылдың 19 қыркүйегінде қосымша ұшаққа тапсырыс берілді. 2008 жылдың шілдесінде Мексика әскери-теңіз күштері алты CN 235 ұшағын сатып алатынын мәлімдеді. 2011 жылдың қарашасында алғашқы ұшақ қызметке қабылданды; ол іздеу және құтқару, апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету және есірткіге қарсы іс-қимыл миссияларын жүргізуге бейімделді. 2012 жылдың мамырында Мексика әскери-теңіз күштеріне төрт CN 235 MPA ұшағының соңғысы жеткізілді. 2008 жылдың желтоқсанында Оңтүстік Корея Индонезияның төрт бәсекелес ұсынысты жеңіп шыққанын жариялады, сондықтан ол Оңтүстік Корея жағалау күзетімен жабдықталу үшін төрт CN 235 110 MPA ұшағын тапсырыс берді; 2011 жылы жеткізілген бұл ұшақтардың бірлігіне 23 миллион доллар жұмсалды. Корольдік Иордания әуе күштері үшін CN 235 ұшағының жеңіл қарулы нұсқасы жасалды; ол 2014 жылдың мамырында пайдалануға берілді. Жобаға Иорданияның Король Абдулла II жобалау және дамыту бюросы және АҚШ қорғаныс компаниясы Orbital ATK қатысты. Түркия CN 235 ұшағының ең ірі операторына айналды. 2000 жылдары Түркия әскери-теңіз күштерінің және жағалау күзетінің 19 ұшағын негізінен Thales компаниясы ұсынған жаңа теңіздік бақылау жабдықтарымен жабдықтау бойынша модификациялау бағдарламасы жүргізілді. 2022 жылғы Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде Түркия әскери-теңіз күштерінің CN 235 ұшақтары Қара теңізде қарқынды патрульдік әрекеттер жүргізді, олар бірнеше рет теңіз миналарын анықтап, миналарды жоюға көмектесті. Малайзияның Корольдік әуе күштері CN 235 көліктік ұшақтарының паркін пайдаланады. 2020 жылдың басында бірнеше Малайзия ұшақтары АҚШ-тың қаржылық көмегімен теңіздік бақылау конфигурациясына айналдырылатындығы туралы хабарланды. 2022 жылдың 17 маусымында Малайзияның Корольдік әуе күштері Малайзияның теңіз қауіпсіздігі бастамасы бағдарламасының бөлігі ретінде осындай өзгертілген CN235 220M MSA ұшағының алғашқысын қабылдады. 2010 және 2012 жылдар аралығында Сенегал әуе күштері екі CN 235 ұшағын 13 миллион долларға сатып алды. 2013 жылы әуе күштері VIP және жүк тасымалы үшін тағы екі ұшақ сатып алуды жоспарлап отырғанын және MPA нұсқасына да қызығушылық танытқандығын мәлімдеді. 2018 жылы Сенегал екі MPA конфигурациясындағы CN 235 ұшағын тапсырыс берді, олардың біріншісі 2021 жылы алынды. 2024 жылдың 10 қаңтарында Индонезия президенті Джоко Видодо Манилаға сапары кезінде Филиппин теңіз күштеріне PT Dirgantara Indonesia компаниясының CN 235 ASW ұшағын ұсынды.
Amongst the first customers for the CN 235 was the French Air and Space Force, which had ordered an initial eight aircraft by May 1989. By 2015, the service had expanded its fleet to 27 aircraft. Several sizable early orders from the Indonesian armed forces made it the largest customer for the CN 235 early on. By May 1989, the Indonesian Air Force alone had ordered 32 aircraft while the Indonesian Navy had ordered 18 CN 235s, six of which in a maritime surveillance configuration. In November 2016, the Indonesian Air Force also commenced operations with the latest generation of CN 235 MPAs, equipped with winglets and new electronic support apparatus. The Spanish armed forces also placed modest early orders for the type, by May 1989, two VIP configured CN 235s had been ordered by the Spanish Air Force. In December 2007, Spain ordered a pair of CN 235 MPA for the Guardia Civil, making it the first fixed wing aircraft to be operated by the agency. During the early 1990s, the Irish Air Corps became interested in the type, initially opting to lease a single aircraft directly from CASA in 1992. During 2021, amid the Fall of Kabul and the US withdrawal from Afghanistan, one of the CN 235s was flown to the nation to assist with the evacuation. In 2022, Irish CN 235s have been deployed to provide humanitarian aid to, as well as evacuate wounded civilians from, Ukraine. In December 2002, the Colombian Navy ordered two CN 235 configured for maritime patrol and anti drug trafficking missions. During July 2010, a third MPA configured aircraft was delivered. In April 2012, Colombia awarded a contract to Telephonics to replace the original radars of the two older CN 235s with the APS 143 OceanEye marine surveillance Radar. In April 2005, Venezuela ordered two CN 235 maritime surveillance aircraft along with ten transport planes. However, during the following year, the transaction was halted due to the refusal of the United States government to allow the transfer of what they deemed to be US technology in the aircraft's avionics. In January 2006, Thailand came to a tentative bartering arrangement with Indonesian Aerospace for ten aircraft, six of which were for the Ministry of Defence and the remaining four for the Ministry of Agriculture. An additional aircraft was ordered on 19 September 2014. During July 2008, the Mexican Navy announced that it would purchase six CN 235s. In November 2011, the first aircraft was accepted by the service; it was configured to conduct search and rescue, disaster relief, and drug interdiction missions. During May 2012, the final of four CN 235 MPAs was delivered to the Mexican Navy. In December 2008, South Korea announced that Indonesian Aerospace's bid had triumphed over four rival submissions, and thus it would order four CN 235 110 MPAs to equip the South Korean Coast Guard with; these aircraft, delivered in 2011, had a reported per unit cost of $23 million. On behalf of the Royal Jordanian Air Force, a light gunship version of the CN 235 was developed; it was introduced to service in May 2014. Collaborators in the project included the King Abdullah II Design and Development Bureau of Jordan, and the U. S. defense company Orbital ATK. Turkey has become the largest operator of the CN 235, During the 2000s, a modification programme was undertaken to equip 19 Turkish Navy and coastguard aircraft with new maritime surveillance equipment supplied mainly by Thales. Throughout the 2022 Russian invasion of Ukraine, CN 235 MPAs of the Turkish Navy heavily patrolled the Black Sea, these have repeatedly detected sea mines and aided in de mining efforts. The Royal Malaysian Air Force has operated a fleet of CN 235 transports. During early 2020, it was announced that several Malaysian aircraft would be converted into a maritime surveillance configuration using financial assistance from the United States. On 17 June 2022, the Royal Malaysian Air Force receive the first of three such modified CN235 220M MSA as part of the Malaysian Maritime Security Initiative program. Between 2010 and 2012, the Senegalese Air Force acquired two CN 235s at a reported cost of $13 million. In 2013, the service declared it planned to buy two more aircraft for VIP and cargo duties, and that it was also interested in the MPA version as well. During 2018, Senegal ordered two MPA configured CN 235s, the first of which was received in 2021. On January 10, 2024, Indonesian President Joko Widodo offered the CN 235 ASW of PT Dirgantara Indonesia for the Philippine Navy during his visit to Manila.
Коммерциялық авиалайнер
CN 235 әуе кемесі бастапқыда әскери көлік ретінде жобаланғанымен, азаматтық операторларға да, көбінесе коммерциялық авиалайнер ретінде ұсынылды. Бұл сала бойынша Fokker 50, ATR 42 және De Havilland Canada DHC 8 сияқты бәсекелес 50 орындық жолаушылар ұшақтарымен салыстырғанда, ол айтарлықтай сатылымға қол жеткізе алмады. Испанияның ұлттық авиакомпаниясы Iberia LAE, CASA компаниясынан төрт CN 235 сатып алып, өңірлік бағыттарында пайдалануды жоспарлады. Ол және оның еншілес компаниялары Binter Canarias және Binter Mediterraneo 1989 жылдан 1997 жылға дейін осы типтегі ұшақтарды пайдаланды, кейін оларды ауыстыру үшін бірнеше үлкен ATR 72 ұшақтарын сатып алды. Көптеген индонезиялық операторлар CN 235 ұшағына ерте тапсырыс берген, 1992 жылға қарай елдің ірі қалалары арасындағы ішкі бағыттар осы типтегі ұшақтармен қамтылған болатын. 1992 жылы Iberia еншілес компаниясы болған Aerolíneas Argentinas, өзінің тағы бір еншілес компаниясы Austral үшін екі CN 235 ұшағын тапсырыс берді. 2007 жыл шамасында Asian Spirit Филиппинде CN 235 220 ұшағын пайдаланды. 2015 жылы Индонезиялық ғарыш агенттігі CN 235-тің жаңа түрін, N 245-ті әзірлеудің бастапқы кезеңінде екенін хабарлады, ол азаматтық операциялар үшін арнайы жасалған және 60 жолаушыға дейін тасымалдай алады. CN 235NG деп те аталатын бұл түрі, Индонезияның N 219 ғарыш жобасын аяқтағаннан кейін толыққанды іске қосылуы жоспарланған, бір кезде 2019 жылы сертификатталуы күтілген. Сонымен қатар, N 270 деп аталатын тағы бір модификациясы қарастырылып жатыр, ол N 245-тің ұзартылған нұсқасы болып табылады және 70-90 жолаушыға дейін тасымалдауға қабілетті болады деп жоспарлануда; дамудың алғашқы мерзімі 2019-2024 жылдар аралығында белгіленген.
Although the CN 235 has been initially designed as a military transport, it has also been offered to civil operators, usually as a commercial airliner. It has not achieved substantial sales in this role compared to competing 50 seat commuter aircraft such as the Fokker 50, ATR 42 and De Havilland Canada DHC 8. Iberia LAE, Spain's flag carrier, emerged as an early customer, opting to purchase four CN 235s from CASA to serve on its regional routes. It, and its subsidiaries Binter Canarias and Binter Mediterraneo, operated the type between 1989 and 1997, opting to procure several larger ATR 72s to replace it. Numerous Indonesian operators had placed early orders for the CN 235; by 1992, there were internal routes served by the type between most of the major cities in the country. During 1992, Aerolíneas Argentinas, which was a subsidiary of Iberia at that time, ordered a pair of CN 235s to be operated by its own subsidiary, Austral. Around 2007, Asian Spirit operated a lone CN 235 220 in the Philippines. During 2015, Indonesian Aerospace announced that they were in the early stages of developing a new variant of the CN 235, the N 245, which has been specifically designed to perform civil operations and is able to carry up to 60 passengers. Alternatively also referred to as the CN 235NG, this variant is planned to be fully launched following the completion of the Indonesian Aerospace N 219 project, at one point, it was expected to be fully certified sometime in 2019. A further derivative has been envisioned, referred to as the N 270, it is a stretched version of the N 245 and is planned to be able to carry up to 70–90 passengers; the original timeframe for development was set between 2019 and 2024.
Көрмеге қойылған ұшақтар
SAAF 8026 (cn: P3) Оңтүстік Африка Әуе күштерінің AFB Swartkop, Преториядағы Оңтүстік Африка Әуе күштері мұражайындағы көрмесі. Бұл CN235 прототипінің үш прототипінің бірі болды және SAAF-қа қызмет етуден бұрын Бофутацвана Әуе күштерінде қызмет етті.
SAAF 8026 (cn: P3) South African Air Force on display at the South African Air Force Museum AFB Swartkop, Pretoria. This was one of three CN235 prototypes and served with the Bophutatswana Air Force before service with the SAAF.