Кіріспе

Степханит – Ag5SbS4 формулалы күміс-антимон сульфосольті минералы. Ол 68,8% күмістен тұрады және кейде осы металлдың кені ретінде маңызды болып табылады.

Тарих

Шварцерц атауымен оны 1546 жылы Георгиус Агрикола атап өткен, және ол әртүрлі "қара күміс кені" (немісше Schwarzgultigerz), сынғыш күміс кені (Sprödglanzerz) сияқты түрлі атаулармен белгілі болған. Стефанит атауын 1845 жылы В. Хайдингер Австрияның архиегерцогы Стефан Франц Виктор Габсбург-Лореннің (1817–1867) құрметіне ұсынды. Француз авторлары Ф. С. Бюданның псатуроза (грек тілінен ψαθυρός – "қарапайым", "нашар") атауын пайдаланады.

Қасиеттері

Ол көбінесе жақсы қалыптасқан кристалдар түрінде кездеседі, олар орторомбты болып келеді және кейде гемиморфизм белгілерін көрсетеді: олар алты жақты призмалар немесе үлкен базальды жазықтықтармен аяқталатын және көбінесе жиектерінде көптеген пирамида жазықтықтарымен өңделген жалпақ кестелер түрінде болады. Призма жазықтықтарындағы егіздену жиі кездеседі, нәтижесінде арагонитке ұқсас псевдо-алтыбұрышты топтар пайда болады. Түсі темір қара, жылтыры жарықтандырылған металл сияқты; бірақ жарыққа ұшыраған кезде кристалдар тез матовым болады. Стефанит кейбір кен орындарында күмістің маңызды кені болып табылады.

Пайда болуы

Стефанит гидротермалдық тамырларда күміс кендерінің басқа түрлерімен бірге кешіккен сатыдағы минерал ретінде кездеседі. Оның құрамында проустит, акантит, табиғи күміс, тетраэдрит, галена, сфалерит және пирит сияқты минералдар болады. Жақсы кристалданған үлгілері Германияның Саксониясындағы Россвейнге жақын Фрайберг және Герсдорф, Чилидегі Чанарцильо және Корнуолл аймақтарынан табылды. АҚШ-тың Невада штатындағы Комсток кенінде стефанит пен аргентит күміс кендерінің маңызды құрауыштары болып табылады.