Кіріспе

Dewan Rakyat-та өкілдік етілген федералды сайлау округі

Бату-Гаджа (халық саны 133,422) – Малайзияның Перак штатындағы Кинта округінің орталығы. Оны Бату-Гаджа аудандық кеңесі басқарады, бұрын ол Кинта-Батыс аудандық кеңесі деп аталатын.

Этимология

Бату-Гаджа атауы малай тілінде "піл тасы" дегенді білдіреді, бұл Кинта өзені бойында пілдерге (гаджа, 'пил') ұқсайтын екі үлкен тасқа (бату, 'тас') байланысты деп есептеледі. Халық ауыз әңгімелерінде, ауыл тұрғындарының қант қамысын жойған пілдерді қорқыту үшін тастан үлкен піл мүсіндері жасалған дейді.

Тарих

Малайзияның тәуелсіздік күніне дейін қалайы өндіруімен танымал болған Бату-Гаджа сол жылдары қытай иммигранттарына тұру мен жұмыс істеуге өте қолайлы орын болды. Бұл Бату-Гаджа халқының арасындағы қытайлардың үлесінің маңызды деңгейге жетуіне себеп болды. Чангақтағы Үнді қонысы (кейін Кампунг Бару Деса Чангак деп аталды) тамилдердің көп тұратын жері, сонымен қатар сикх ғибадатханасын салған панджабилердің шағын тобы да бар. Бұл ғибадатхана жергілікті тұрғындардың мақтанышына айналып, бүгінде ауылдың ерекше белгісі болып табылады. Бату-Гаджада соғысқа дейін ашылған британдық ағылшын мектебі болды, соғыстан кейін ол Сұлтан Юсуф мектебі (SYS) деп аталады. Перак Сұлтаны, ДММ Сұлтан Азлан Мұхиббұддин Шах ибн Әлмәрхүм Сұлтан Юсуф Иззуддин Шах Ғафаруллаһ осы мектептің түлегі. Бұрынғы атауы Мемлекеттік ағылшын мектебі (GES) болған бұл мектепті 1907 жылы Малай Перумал Пиллай құрған. Мектеп ескі түрменің қираған орындарынан салынған. Ұзақ жылдар бойы ол көптеген жетістікке жеткен түлектерді тәрбиеледі. Бату-Гаджа қазір Сунгай-Кинта өзенінің жағасында, Сунгай-Раяның ірі тоғысынан төмен орналасқан. Ол 19-ғасырдың басында Шри Амар ДиРаджаның басшылығымен дамыған Муким Сунгай Тераптың көптеген ауылдарының бірі ретінде пайда болды.

Ерекшеліктері

Мұндағы көрікті жерлерге екі гольф алаңы – Кинта гольф клубы және Клирвотер ғибадатханасы гольф алаңы, сондай-ақ тәуелсіздік алғанға дейін шотландтық резеңке плантациясының иесі, сэр Уильям Келли Смит салған Келли қамалы кіреді. Көптеген көше сатушыларының орындары мен мейрамханалар лакса, индиялық мұсылмандық ми горен және ми ребус сияқты тағамдарды ұсынады. Жастар интернет-кафелерде және жергілікті супермаркет маңында уақыт өткізеді. Соңғы жылдары қалаға 7 Eleven, KFC, Marry Brown, OldTown White Coffee және Pizza Hut сияқты батыс үлгісіндегі тамақ желілерінің филиалдары ашылды. TF деп аталатын супермаркет ашылып, қызмет көрсетуде.

Даму

Соңғы жылдары Бату-Гаджада үлкен жетістіктер болды. 2012 жылдың қыркүйегінде Қытайдың ірі электр локомотивтерінің өндірушісі – Чжучжоу электр локомотив компаниясы Бату-Гаджада вагондар зауытын салуға келісім берді.

Көлік

2007 жылы Бату-Гаджада жаңа Бату-Гаджа теміржол станциясы ашылды. Қаланың оңтүстік жағындағы Кампунг Писанг маңында, бұрынғы станцияның орнына, Жалан Пусингтегі ескі станциясы алынып тасталды, ол музейге, содан кейін тағам сататын орындарға айналдырылатын болады. Сонымен қатар, Малайзия теміржол операторы "Керетапи Танах Мелаю" Бату-Гаджаның жанында Сентулдағы бұрынғы базасын алмастыру үшін жаңа орталық шеберхана салуда. Жаңа теміржол станциясының жанында орналасқан орталықта жөндеу шеберханалары, оқу орталықтары және қызметкерлердің тұрғын үйлері болады. Орталықтың 2009 жылдың тамызында 430 миллион ринггит көлемінде аяқталуы жоспарланған. Жаңа төрт қатарлы тас жол Сепутедегі Ипох-Лумут тас жолымен және Гопенгтегі Солтүстік-Оңтүстік магистралімен байланысады. Тас жол қаланың батыс жағындағы Бембан арқылы жаңа теміржол станциясына жақын жерден өтеді.