Кіріспе

Кепілдік шарт әдетте бір шартты келісім болып табылады, ол негізгі шартқа кіруге келісетін тараптың мүддесін ескере отырып жасалады. Бұл шарт негізгі шарттың тақырыбына қатысты қосымша шарттарды белгілейді. Мысалы, бір тарап екінші тарапқа басқа шартқа кіру үшін белгілі бір сома төлеген жағдайда кепілдік шарт жасалады. Кепілдік шарт тараптардың бірі мен үшінші тарап арасында да болуы мүмкін. Оны былай түсіндіруге болады: кепілдік шарт – адамды жеке «негізгі» шартқа кіруге ынталандыратын шарт. Мысалы, егер X, Y-ден тауар сатып алуға келіссе, ал оны Z өндіретін болса, және Z тауардың жоғары сапасы туралы сендіргендіктен, X пен Z арасында Z-нің сапаға берген уәдесі және X-тің негізгі шартқа кіруге берген уәдесі негізінде кепілдік шарт жасалған деп есептелуі мүмкін.

Қолданыстағы кепілдік беру шартының элементтері

Қолданыстағы келісімшарттың бір тарапы, егер олардың келісімшарт бұзылғаны туралы талабы қабылданбаса, олар сенген мәлімдеме негізгі келісімшарттың шарты деп танылмаған жағдайда, қосымша келісімшарттың бар екенін көрсетуге тырысуы мүмкін. Мұндай талаптың қанағаттандырылуы үшін мәлімдеме міндеттеме беру сипатында болуы керек деп шешілген. Қосымша келісімшарт бұзылған жағдайда, залапты өтеу қарастырылуы мүмкін.

Табиғаты бойынша вексель

Кепілдік шарт – бір шарттың тараптары екінші шартқа түсуге немесе түсуге уәде беруге келісетін шарт. Осылайша, екі шарт байланысты болады және ол бастапқы шарттың ажырамас бөлігі болмаса да, күшіне енгізілуі мүмкін.

Іске асыру ниеті

Уәде беруші негізгі шарт туралы нақты немесе жанама түрде сұраған болуы керек, ал оның уәдесі екінші тараптың негізгі шартқа кіруіне ықпал ету мақсатында болуы тиіс. Лорд Деннинг МР-дің пікірінше, қосымша шарт "бір адам екінші адамға уәде бергенде немесе сендіргенде, оның осы уәдеге сүйеніп келісім-шартқа кіруіне ниеттенгенде" міндетті болып есептеледі.

Бірқалыптылық

Егер қосымша шарт негізгі шарт жасасқан тараптардың өзі арасында жасалса, онда негізгі шартқа қайшы келмеуі керек. Яғни, егер шарт ресми шарт аяқталуына дейін келісілген болса (бірақ шарттың бір бөлігі ретінде сақталған және екінші шарт аяқталғанға дейін орындалмаған болса), онда алғашқы шартқа рұқсат етіледі. Қосымша шарттар негізгі шарттың ешбір тармағына немесе оның құқықтарына қайшы болмауы тиіс.

Келісімнің құпиялылығы

Кепілдік шарттар, шарт жасасу еркіндігі туралы қағиданың ерекшелігі болып табылады, ол шарттың шартқа қатыспаған тарапқа міндеттемелерді жүктемейтінін немесе құқықтар бермейтінін көздейді. Дегенмен, егер үшінші тарап пен шарт жасасқан тараптардың бірі арасында кепілдік шарт жасалса, сот шартқа қатыспаған тарапқа құқықтар беруге немесе міндеттемелер жүктеуге құқылы, бұл "Донахьюға қарсы Стивенсон" ісінде көрсетілген.

Шартты түрде босату туралы дәлелдеме ережесі

Жалпы құқық, параграфилік дәлелдеу ережесінен туындайтын қосымша шартты ерекше жағдай ретінде мойындайды, яғни қосымша шарт бойынша қабылданған дәлелдер параграфилік дәлелдеу ережесінің қолданылуын тоқтату үшін пайдаланылуы мүмкін. Бірақ, іс жүзінде мұндай қосымша шартты ерекше жағдай ретінде табу сирек, себебі оны қатаң түрде дәлелдеу қажет; ал дәлелдеу міндеті тек негізгі шарттың тақырыбы ерекше жағдайларда ғана жеңілдетіледі.

Атақты істер

Англиядағы Барри мен Дэвис ісі бойынша аукционшы және сатып алушы арасында қосымша шарт жасалған деп шешілді. Негізгі шартта аукционшы қатыспаса да, ұсыныстың бағасын арттыру үшін аукционшыға берілген үстеме ақы жарамды сыйақы болып есептеледі. Hoyt's Pty Ltd v Spencer ісінде үй иесі жалға алушы келісімшартқа қол қойса, негізгі шартты бұзу құқығын пайдаланбайтынына ауызша уәде берген; алайда үй иесі негізгі шартты бұзды, ал жалға алушының апелляциясы сотта қабылданбады.