Кіріспе

1910 жылдың 14 қарашасында ұшқыш Юджин Бертон Элли «Бирмингем» кемесінің мұртынан Curtiss ұшағымен ұшып кетті, ал кейіннен 1911 жылдың 18 қаңтарында Пенсильванияға Curtiss Model D ұшағымен қонды. 1920 қаржы жылында Конгресс «Юпитер» көмір тасымалдаушы кемесін теңізде ұшақтарды ұшыру және қабылдауға арналған кемеге айналдыруға келісім берді – бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы әуе кемесі болды. «Рейнджер» сияқты тағы да бірнеше әуе кемелері мақұлданды және салынды, ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі әуе кемесі ретінде жобаланып, кілден бастап салынған бірінші класс болды. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін АҚШ Жапонияға соғыс жариялады. Келесі төрт жыл ішінде екі ел теңіз соғысын түбірінен өзгертті; ең маңызды теңіз шайқастарының көптегені екі флоттың бір-бірін көре алмай өткізілді. Көбінесе флоттық әуе кемелері соғысқа дейінгі жобалар бойынша салынды, бірақ әуе қорғалысына деген қажеттілік соншалықты күшті болғандықтан екі жаңа класс құрылды: жеңіл әуе кемелері (CVL деп белгіленді), модификацияланған крейсерлік корпус үстінде салынған, және эскорттық әуе кемелері (CVE), олардың басты міндеті Атлант мұхитындағы конвойлерді неміс U- қайықтарынан қорғау болды. Соғыстан кейінгі кезеңде әуе кемесі технологиясы көптеген жетістіктерге жетті. 1955 жылы бұрышты ұшу палубасы қабылданды. Бірінші «суперәуе кемесі» 1955 жылы (бірақ бұрынғы жоспар Қорғаныс министрімен тоқтатылған болатын) және алғашқы ядролық қуатпен жұмыс істейтін әуе кемесі 1961 жылы, барлығы Суық соғыс кезінде пайдалануға берілді. Корея соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе кемесі Тынық мұхитын кесіп өту бойынша рекорд орнатты. Ғарыш кемелерін суға түскеннен кейін қабылдады, соның ішінде «Меркурий Редстоун 3» және «Аполлон 11» миссияларын. Жаңа кластың жетекші кемесі 2013 жылы суға жіберілді және 2017 жылы пайдалануға берілді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің соңғы дәстүрлі (ядролық емес) қуатпен жұмыс істейтін әуе кемесі 2007 жылы қызметтен шығарылды.

Қырғи қабақ соғыс

Ұшақ тасымалдаушы технологиясы суық соғыс кезінде көптеген өзгерістерге ұшырады. 45 000 тонналық "Мидуэй" кемесі Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін сегіз күн өткен соң, яғни 10 қыркүйекте пайдалануға берілді. Үлкен кеме жоспарланған болатын, ал 1948 жылы президент Гарри Трумэн "супер-тасымалдаушы" – 65 000 тонналық ұшақ тасымалдаушы кеменің құрылысын мақұлдады; алайда, жобаны қорғаныс министрі 1949 жылы сәуірде тоқтатты. 1953 жылы "Антиэтам" атты бұрышты палубалы кеме алғаш рет сынақтан өтті. Соңғы дәстүрлі қуатпен жұмыс істейтін "Джон Ф. Кеннеди" 1968 жылы пайдалануға беріліп, 2007 жылы қызметтен шығарылды. 1950 жылы 25 маусымда Корея соғысы басталды, сондықтан ұшақтар мен әскерлер өте қажет болды. Кореядан қайтып келген "Боксер" Тынық мұхиты арқылы 7 күн, 10 сағат, 36 минут ішінде рекордтық сапар жасады. Тағы бір ұшақ тасымалдаушы "Хорнет" Аполлон-11 астронавттарын жерге қонғаннан кейін алып шықты. Аполлон-11 – бұл Айға алғашқы адамды қондыру миссиясы, оның құрамында астронавттар Нил Армстронг, Базз Олдрин және Майкл Коллинз болды. 1975 жылы бірінші "Нимиц" классының кемесі пайдалануға берілді. "Нимиц" класы олардың орнын алмастыратын "Джеральд Р. Форд" классының ұшақ тасымалдағыш кемелері іске қосылғанға дейін әлемдегі ең үлкен соғыс кемелері болды. "Нимиц" класының құрылысы мен іске қосылуы суық соғыстан кейін де жалғасты. Сонымен қатар, 1975 жылы АҚШ Әскери-теңіз флоты ұшақ тасымалдағыштарды белгілеуді жеңілдетті: CV, CVA, CVAN, CVB, CVL-ға дәстүрлі қуатпен жұмыс істейтін тасымалдаушылар үшін CV және ядролық қуатпен жұмыс істейтін тасымалдаушылар үшін CVN.

Белгілеу класы Кемелер Белсенді Сипаттама Басты кеме
CV 41 Кейде "Жақсартылған Форрестал класы" деп аталады. Кейде төрт кемелік класс ретінде қате түсініледі, мүшесі ретінде Джон Ф. Кеннеди (төменде қараңыз). "Форрестал" кемелерінен ең үлкен айырмашылықтары – ұзындығы үлкен және оң жақ лифттерінің орналасуы басқаша; екеуі аралдың алдында, үшіншісі порттың артқы жағында. Бұл классқа "Америка" да кіреді.
CVN 65 2012 Жеті A2W реакторын пайдаланатын бірінші ядролық қуатты ұшақ тасымалдаушы. Үлкен, модификацияланған, ядролық қуатты "Китти Хоук" класының дизайны.
Джон Ф. Кеннеди Соңғы дәстүрлі қуатпен жұмыс істейтін ұшақ тасымалдаушы (2013 жылғы жағдай бойынша). Кейде "Китти Хоук" класының кемесі ретінде топтастырылады. Атомдық кеме ретінде төрт A3W реакторын пайдалануға арналған, құрылыс кезінде ертеде дәстүрлі қозғалтқыштарға ауыстырылған.
CVN 68 Жаңа тасымалдаушылар жасырын болады және A1B реакторлары, электромагниттік катапульттар, озық тоқтату құралдары, экипаждың азаю талаптары және "Нимиц" класына негізделген корпус дизайны болады. "Джеральд Р. Форд" класына 10 кеме жоспарланған.
2017–қазіргі уақыт АҚШ Әскери-теңіз флотының келесі буындағы супер-тасымалдаушысы.
Эскорт тасымалдаушылар, негізінен сауда кемелерінің корпустары, ұшақ тасымалдаушылардан кіші; эскорт тасымалдаушылар экипаждары кемелерді "Джип тасымалдаушылар" деп атады, баспасөз оларды "балалардың жазық үстіңгі" деп атады.
CVE 94534 RN қызметінде; 11 USN қызметінде болды және 23 RN қызметінде болды.
CVE 264 Барлығы Әскери-теңіз флотында. Сауда кемелерінің емес, мұнай танкерлерінің корпустарына салынған.
CVE 304 Бір кеме, "Charger", негізінен USN қызметінде, қалған үшеуі RN қызметінде.
CVE 5550 Барлығы USN қызметінде.
CVE 10519 Барлығы Әскери-теңіз флотында. Соғыстан кейін көп жылдар бойы пайдалануға берілмеген және салынбаған екі бірлікті қамтиды.