Сенегалдағы саяси партия тарихы

Кіріспе

Сенегалдағы саяси партия Тәуелсіздік және Еңбек партиясы (PIT) – Сенегалдағы социалистік және бұрынғы коммунистік саяси партия. Оны көп жылдар бойы Амат Дансохо басқарды.

Тарих

PIT Африка Тәуелсіздік партиясының (PAI) Сенегал бөлімшесінен туындады. 1960 жылғы жергілікті сайлау кезінде үкімет ПАИ-ді Сент-Луистегі бірқатар оқиғалардан кейін наразылықты қоздырды деп айыптады. ПАИ-ға тыйым салынды және қызметі жасырын болды. Бас хатшы Мажмуд Диоп пен Тидиан Байди Ли Гвинеяға саяси эмиграцияға кетті. 1963 жылы ПАИ Орталық Комитетінің 23-ші пленум отырысында Бабакар Нианг және Тидиан Байди Ли сияқты партия кадрларының тобы «партияға қарсы фракциялық қызмет, оңшыл оппортунистік бейімділіктер» (Момсарев, 1964 жылғы сәуір) деп айыпталып, партиядан шығарылды. 1963 жылғы 1 желтоқсандағы сайлауда ПАИ Сенегал демократиясы және біртүтас блогына қосылды. ПАИ-дың көптеген жас кадрлары Мәскеудегі Патрис Лумумба университетінде оқуға барған болса, бір бөлігі партизандық соғысқа оқу үшін Кубаға жіберілді. 1965 жылы 25 партизандық күштен тұратын PAI тобы Сенегалдың шығысына кіріп, үкіметке қарсы қарулы күрес бастауға тырысты. Алайда партизандар тез арада жеңіліп, тұтқындалды. 1965 жылы ПАИ-да Лэндинг Саване Қытайға жақын Сенегал Коммунистік партиясын құру үшін бөлініп кетті. Бұл бөліну ПАИ-дың Дакар ұяшығының таратылуына әкелді. 1966 жылы Сейду Сиссохо бас хатшы болып тағайындалды. 1967 жылы Сиссохоның беделін нығайтатын түзету науқаны басталды. 1965-1968 жылдар аралығында ПАИ-дың әсері төмендеді. Ол Сенегал Мұғалімдер кәсіби одағы және Франциядағы Сенегалдық жұмысшылар қауымдастығында (ATSF) жұмыс істеді. 1972 жылғы съезде бұрынғы бас хатшы Мажмуд Диоп партиядан шығарылды. Партия енді толығымен Сиссохоның бақылауында болды. 1972-1975 жылдар ПАИ-дың қайта құрылу кезеңі болды. Оның бас басылымы «Момсарев» тұрақты түрде жариялана бастады. ПАИ Африка Тәуелсіздік партиясының студенттік қозғалысын (MEPAI) ұйымдастырды. Бұл 1975 жылы Еуропадағы Сенегал студенттері, оқушылары және тәлімгерлердің жалпы одағына айналды. Алайда бұл студенттік қозғалыс партиядан тез бөлініп, радикалды Демократиялық лиганы құрды. 1976 жылы Мажмуд Диоп және оның жақтастары қайта топтасты. Техникалық тұрғыдан алғанда, бастапқы PAI болған PAI Сенегал (Сиссохо басқарған) және PAI Rénovation (Диоп басқарған) деп аталатын екі бөлек партия PAI атауымен жұмыс істеді. Жақын арада PAI Rénovation мемлекет тарапынан PAI атауымен мойындалды. 1977 жылы PAI Сенегал президенттен PAI Rénovation-ды өзінің орнына заңды солшыл күш ретінде алмастыруды сұрады. PAI Сенегал 1978 жылғы сайлауды бойкоттауға шақырды. 1979 жылы ПИТ Альбоури Ндиае атындағы Демократиялық жастар одағын (Union de la Jeunesse Démocratique Alboury Ndiaye) құрды. Кейіннен PAI Сенегал 1981 жылдың 9 шілдесінде өзін PIT ретінде тіркеді. 1999 жылғы наурыз айында ПИТ және тағы екі солшыл партия – And Jëf/Африкалық демократия және социализм партиясы (AJ/PADS) және Демократиялық лига/Еңбек партиясы қозғалысы (LD/MPT) 2000 жылғы президенттік сайлауда оппозиция жетекшісі Абдулай Уэйдтің кандидатурасын қолдауға келісті. Уэйдтің жеңісінен кейін ПИТ жаңа үкіметке қосылды. Бірақ Уэйд пен ПИТ арасындағы келіспеушіліктер тез арада туындады және жаңа үкімет құрылғаннан кейін сегіз ай өткен соң ПИТ үкіметтен шығарылды. ПИТ оппозиция қатарына қосылып, CDC оппозициялық коалициясының құрамына кірді. 2001 жылғы 29 сәуірде өткен парламенттік сайлауда партия халықтың дауысының 0,6%-ын және 120 орынның 1-ін жеңіп алды. 2007 жылғы президенттік және парламенттік сайлауларға ПИТ 2007 жылғы Альтернативті коалицияға қосылды. Коалиция 2007 жылғы ақпандағы президенттік сайлауда Мостафа Ниассені қолдады, ал Даньшохо 2007 жылғы парламенттік сайлауда коалиция тізімінің басына сайланды. Алайда оппозицияның көп бөлігі, соның ішінде ПИТ парламенттік сайлауды бойкоттау туралы шешім қабылдады. ПИТ «Daan Doole» (Жұмысшы) және «Gestu» басылымдарын шығарады.

PIT emerged from the Senegalese branch of the African Independence Party (PAI). At the time of the 1960 local elections, PAI was accused by the government of fomenting unrest following a series of incidents in Saint Louis. PAI was banned and went underground. The general secretary, Majhmoud Diop, and Tidiane Baïdy Ly went into exile in Guinea. In 1963 at the 23rd plenary session of the Central Committee of PAI a group of party cadres, including Babacar Niang and Tidiane Baïdy Ly, were expelled from the party, accused of "anti party fractional activity, right wing opportunist tendencies" (Momsarew, April 1964). In the December 1, 1963 elections PAI joined the Senegalese Democracy and Unity bloc. Whereas many young cadres of the clandestine PAI went to study at the Patrice Lumumba University in Moscow, one section were sent to Cuba to receive training in guerrilla warfare. A group of 25 PAI guerillas entered eastern Senegal in 1965 trying to launch armed struggle against the government. The guerillas were, however, soon overrun captured and imprisoned. In 1965 PAI split, when Landing Savané left to form the pro Chinese Senegalese Communist Party. This split led to the dismantling of the Dakar cell of PAI. In 1966 Seydou Cissokho took over as general secretary. In 1967 a rectification campaign was initiated, strengthening the position of Cissokho. During the period 1965 1968 PAI had a low profile. It worked in the Syndicat des Enseignants du Sénégal and the Association of Senegalese Workers in France (ATSF). At the 1972 congress Majhmoud Diop, the former general secretary, was expelled. The party was now completely in the hands of Cissokho. 1972 to 1975 was in many ways a period of reconstruction of PAI. Its main publication, Momsarev, started appearing somewhat regularly. PAI went on to organize a students' movement, Students Movement of the African Independence Party (MEPAI). This would later evolve into the General Union of Senegalese Students, Pupils and Probationary Teachers in Europe in 1975. This student movement would however rapidly split away from the party, and form the more radical Democratic League. In 1976 Majhmoud Diop and his followers regrouped. Effectively two separate parties worked with the name PAI, PAI Sénégal (led by Cissokho, technically the original PAI) and PAI Rénovation (led by Diop). Soon PAI Rénovation was accorded recognition by the state to the name PAI. In 1977 PAI Sénégal appealed to the president to substitute PAI Rénovation for itself as the legal left. PAI Sénégal called for a boycott of the 1978 elections. In 1979 PIT formed a new youth wing, Democratic Youth Union Alboury Ndiaye (Union de la Jeunesse Démocratique Alboury Ndiaye). PAI Sénégal later registered itself with the authorities as PIT on July 9, 1981. In March 1999, the PIT and two other left wing parties, And Jëf/African Party for Democracy and Socialism (AJ/PADS) and the Democratic League/Movement for the Labour Party (LD/MPT), agreed to support the candidacy of opposition leader Abdoulaye Wade of the Senegalese Democratic Party (PDS) in the 2000 presidential election. After Wade's victory, the PIT joined the new government. Differences between Wade and PIT soon surged, and eight months after the installment of the new government the PIT was expelled. PIT joined the opposition ranks and formed part of the CDC opposition coalition. In the parliamentary election held on 29 April 2001, the party won 0.6% of the popular vote and 1 out of 120 seats. For the 2007 presidential and parliamentary elections, PIT joined the Coalition Alternative 2007. The coalition backed Moustapha Niasse in the February 2007 presidential election, and Dansokho was chosen to head the coalition's list in the 2007 parliamentary election. Subsequently, however, most of the opposition, including the PIT, decided to boycott the parliamentary election. PIT publishes Daan Doole (The Worker) and Gestu.