Баснотан муниципалитеті: тарихы мен экономикасы

Кіріспе

Бацнотан, ресми түрде Бацнотан муниципалитеті () – Филиппиннің Ла-Унион провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 44 388 адамды құрайды. Бацнотанның экономикалық қызметі көбінесе егіншілік, балық аулау, ара шаруашылығы, құм-қиыршық тас өндіру, туризм және портланд цементі өндірумен байланысты. Бацнотан – Ла-Униондағы ара шаруашылығы индустриясының орталығы. Бацнотаннан шыққан кен инженері Думарангтағы (кейіннен Кирино деп аталған) әк тас кен орындарын, сондай-ақ көмір және газдың іздерін тапқан. Серфинг те кең таралды, серфингшілер Холсим цемент зауытының жанында серфингке қолайлы толқын бар екенін анықтады. Әзірге серфинг тақталарын жалға беру қызметі жоқ, бірақ жақын орналасқан Урбизтондо қалашығынан келген инструкторлар оқушыларын Бацнотанға сабақтарға алып келеді. Құмды түбі толқындардың сапасында тұрақсыздық тудырады, бірақ әдетте жаңадан үйренушілер үшін сенімді болып табылады. Бацнотан мектептеріне Дон Мариано Маркос атындағы Мемлекеттік Университет, Солтүстік провинциялық орта мектеп (қазір Бацнотан ұлттық орта мектебі), Бацнотан бастауыш мектебі, түрлі барангайларда орналасқан басқа бастауыш мектептер және Бацнотандағы Филиппиннің Біріккен Христиан Шіркеуі басқаратын дайындық мектебі кіреді.

Тарих

Бацнотан қаласы 1599 жылы Илокос Сурдың бір бөлігі ретінде ресми түрде құрылды. 1785 жылы генерал-губернатор Хосе Баско басқаруы кезінде Бацнотан Пангасинанның бір бөлігіне айналды. 1850 жылы Ла-Унион құрылғанда, Бацнотан провинция құрамына кірген 12 қаланың бірі болды. Бұрын Бацнотан – оралмандар мекендеген, кең далалы, қарапайым басқару жүйесі бар аймақ болған. Бір кезде елді өзінің барлық халқын толық бақылайтын, зорлықпен билік жүргізген әмірші билеген. Оның бұйрығына бағынбағандарды қатты сабап жазалаған. Бірнеше жыл зорлықпен билік құрғаннан кейін, халық оны құлатып, билеушісін өлімге дейін сабады. Жергілікті диалектте "баснутан" сөзі "сабу" деген мағынаны білдіреді және тұрғындар арасында кең таралды, содан қала осылай аталды. Испан кезеңінде қаланың атауы "баснутан" емес, "Бацнотан" деп өзгертілді, бұл туралы құжаттар Манила қаласындағы Ұлттық мұрағатта сақтаулы. Қала тарихы өз туған жері үшін күрескен, қан төккен, қаза тапқан батырлардың ерліктерімен байланысты. ХХ ғасырдың басында, испан-американ соғысы кезінде Думаранг (қазіргі Куирино) қаны төгілген, тонау орын алған жер болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы күндерінде, 1941 жылдың 21 желтоқсанында, жапондық әскер Бацнотанға жетті. 1945 жылдың 4 қаңтарында Ла-Униондағы соғыстың бағыты өзгерді, филиппин және американдық әскерлер Солтүстік Лусонның қалған бөлігін Сан-Фернандоға жалғастыратын Бацнотандағы стратегиялық Бароро көпірін басып алды. Одан кейін Сан-Фернандо және Баксил көпірі шайқасы болды. Осы жеңіс Ла-Унион провинциясының екінші дүниежүзілік соғыстың соңында филиппин және американдық әскерлердің бірлескен күштерімен азат етілуін қамтамасыз етті. Соғыстан кейін Бацнотан провинциялық үкіметтің уақытша орнына айналды, себебі Сан-Фернандо қираған еді. Осы көшуге байланысты Ла-Унион ұлттық орта мектебі де Бацнотанға көшірілді. Жағдай қалыпқа келгеннен кейін провинциялық үкімет қайтадан Сан-Фернандоға көшірілді, содан кейін Ла-Унион ұлттық орта мектебі де соңынан көшті. Бацнотандағы провинциялық орта мектептің ауысуы Солтүстік провинциялық орта мектептің (қазіргі Бацнотан ұлттық орта мектебі) құрылуына әкелді. 1949 жылы Баррио Думарангта (қазіргі Куирино) портланд цементін өндіруге қолданылатын әк тасының мол қоры бар екенін, сол кездегі муниципалдық кеңесші болған кен инженері байқады. Экономикалық белсенділікті дамыту ниетімен, қалалық кеңес осы кен инженерінің көмегімен әлеуетті инвесторларды портланд цемент зауытын салуға шақырды. Бір жыл ішінде "Себу Портленд цемент" (CEPOC) зауыты салынды. 1957 жылдың 11 мамырында мемлекеттік меншікке тиіс CEPOC жекеменшік "Bacnotan Consolidated Industries" (BCI) компаниясына сатылды. BCI "Union Cement" тауарын өндіруші. 2004 жылы BCI "Holcim Cement" компаниясына сатылды. 1960 жылдың 18 маусымында Ла-Унион ауыл шаруашылығы мектебі құрылды. Барангай Сапиланг тауларының етегінде орналасқан ауыл шаруашылығы мектебі дамып, кейіннен Дон Мариано Маркос атындағы мемлекеттік университеті болып аталды. Оның кампусы шамамен 6 шаршы километрді алып жатыр.

The town of Bacnotan was formally founded in 1599 as part of Ilocos Sur. In 1785, during the administration of the Governor General Jose Basco, Bacnotan became a part of Pangasinan. When La Union was created in 1850, Bacnotan was one of the 12 towns that formed the province. In the past, Bacnotan was only a vast expanse of wilderness inhabited by natives with a rudimentary form of government. There was a time when it was ruled by a despotic chieftain who had absolute control over all his constituents. Disobedience to his directives meant severe flogging of the culprit. After several years under the tyrannical rule of the chieftain, the people overthrew him and flogged their chieftain to death. The word "basnutan" means "flog" in the local dialect, and become a byword among the inhabitants, hence the name of the town. During the Spanish period, the name of the town was changed from "basnutan" to "Bacnotan" as shown by documents that are still kept intact at the National Archives in Manila. The town's history is linked with the deeds of heroic men who fought, bled, and died for their own native land. At the turn of the century, during the Spanish–American War, Dumarang (now known as Quirino), was a scene of carnage and plunder. During the first days of World War II, invading Japanese forces reached Bacnotan on December 21, 1941. On January 4, 1945, the tides of war changed in La Union as Filipino and American soldiers captured the strategic Baroro Bridge in Bacnotan, which connects the rest of Northern Luzon to San Fernando. It was followed by the historic Battle of San Fernando and Bacsil Bridge. The victory ensured the liberation of La Union Province by joint Filipino and American troops at the end of World War II. After the war, Bacnotan became the provisional seat of the provincial government, since San Fernando was then in ruins. As a consequence of this transfer, the La Union National High School was also moved to Bacnotan. When things went back to normal, the provincial government was again moved to San Fernando and the La Union National High School followed afterward. The transfer of the provincial high school in Bacnotan resulted in the establishment of the North Provincial High School (now Bacnotan National High School.) In 1949, the vast mineral deposits of limestone used in portland cement production were noticed in Barrio Dumarang (now Quirino) by a mining engineer who was then a municipal councilor at that time. Because of the desire to create economic activity, the municipal council, through the efforts of this mining engineer, invited potential investors to set up a Portland cement plant. Within a year, a cement plant called Cebu Portland Cement (CEPOC), was established. On May 11, 1957, CEPOC, a government owned corporation, was sold to the privately owned Bacnotan Consolidated Industries (BCI). BCI is the manufacturer of "Union Cement". In 2004, BCI was sold to Holcim Cement. On June 18, 1960, the La Union Agricultural School was established. Nestling at the foot of the mountains of Barangay Sapilang, the agricultural school progressed and was later named Don Mariano Marcos Memorial State University. Its campus occupies an area of about 6 square kilometers.

География

Бацнотанның солтүстігінде Балаоан, шығысында Сан-Габриэль, оңтүстігінде Сан-Хуан, батысында Оңтүстік Қытай теңізі жатыр. Бацнотанның батыс жағы Оңтүстік Қытай теңізіне қарап жатыр және көп мөлшерде магнетиттің бар екенін көрсететін ұзын қара құмды жағажайларға ие. Жағалаудың кейбір бөліктерінде шақыр тас және әктас кен орындары бар. Шамамен 16 километрге созылған жағажай балық аулау, қайықпен жүзу, жүзу, сүңгу және серфингке қолайлы. Сан-Хуан серфингшілердің таңдаған жері болғанымен, Куиринодағы толқындар да серфинг үшін өте жақсы екені анықталды. Бацнотанның оңтүстік шекарасында орналасқан Бароро өзені тұщы су балық аулауға, аквамәдениетке және демалысқа мүмкіндік береді. Бацнотан Манила қаласынан және провинция орталығы Сан-Фернандодан шалқары орналасқан.

Климат

Бацнотанның климаты қарашадан мамырға дейін құрғақ, мамырдың ортасынан қазанға дейін жаңбырлы. Оңтүстік-батыс муссоны жаңбырлы маусымда көп жауын алып келеді. Кордильера тау тізбегі арқылы өтетін солтүстік-шығыс муссоны салыстырмалы түрде құрғақ маусымды қамтамасыз етеді. Орташа температура 27,2 °C (81 °F) құрайды.

Демография

2020 жылғы санақта Бацнотан халқының саны 44 388 адамды құрады, халық тығыздығы – . Илокано тілі басым тіл болып табылады. Ағылшын және филиппин тілдері мемлекеттік органдар мен бизнесте қолданылады, ал мектептерде оқыту ағылшын тілінде жүргізіледі.

Жергілікті билік

Ла Юнион провинциясының бірінші округіне қарасты Бацнотан қаласын жергілікті басқару кодексіне сәйкес, тағайындалған әкім басқарады, ал заң шығару өкілі ретінде қалалық кеңес жұмыс істейді. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өтеді.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Пабло К. Ортега Мэр Франсиско Анжелито Л. Фонтаньилла Вице-мэр Дивина К. Фонтаньилла Кеңесшілер Джейн А. Гонсалес Эдижер Ф. Вальмонте Ольга Джейн К. Панело Виргилио К. Антолин Франклин Н. Альмодовар Франсиско Х. Фонтаньилла кіші Федерико Р. Корпус Томас Хоакин Б. Ортега

Белгілі тұлғалар

Бақнотан түрлі салада көзге түсетін тұлғаларды тәрбиеледі. Олардың кейбіреулері мыналар:

Эрлинда Фадера Базилио – Біріккен Ұлттар Ұйымы мен басқа да халықаралық ұйымдардағы Филиппин елшісі және тұрақты өкілі, Женева, Швейцария; БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі кеңесінің алғашқы әйел вице-президенті. Қазіргі уақытта Қытай, Моңғолия және Солтүстік Кореядағы Филиппин елшісі.

Әке Bienvenido Nebres – Ateneo de Manila университетінің ең ұзақ қызмет еткен президенті.