Агуилар муниципалитеті: Филиппиннің Пангасинан провинциясының тарихы
Aguilar, Pangasinan
Агуилар – Филиппиннің Пангасинан провинциясындағы муниципалитет. 45,100 халқы бар. 1805 ж. құрылған, испандық әкім Рафаэль де Агуилардың құрметіне аталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агилар, ресми түрде Агилар муниципалитеті (Агилар; ; ) – Филиппиннің Пангасинан провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 45 100 адамды құрайды. Муниципалитет испандық генерал-губернатор Рафаэль Мария де Агилардың құрметіне аталған, ол 1805 жылдың 16 шілдесінде тәуелсіз азаматтық-саяси бірлік құруға бұйрық берген. Агилар провинциялық астана Лингаеннен және Маниладан орналасқан.
Municipality in Pangasinan, Philippines
Aguilar, officially the Municipality of Aguilar (; ; ), is a 3rd class municipality in the province of Pangasinan, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 45,100 people. The municipality was named after Spanish governor general Rafael María de Aguilar, who ordered the establishment of an independent civil political unit on 16 July 1805. Aguilar is from provincial capital Lingayen and from Manila.
Тарих
Агилар муниципалитеті испандықтар құрған мал шаруашылығы фермасы ретінде бастау алды. Бұл жер сол кезде Ситио Балубад деп аталатын, ол кезде әлі де Биналатоган (қазіргі Сан-Карлос) қаласының құрамында болған. Батысында қалың ормандары мен жасыл жапырақтары бар Замбалес таулары жатқан. Бұл аңшылардың жұмағы еді, мұнда аңдар кездесіп, кейде жабайы шошқалар да көрінетін. Жазық далалардағы шөп малға майлы семіру үшін өте қолайлы болды, ал бұлақтар мен өзендердің суы мөлдір әрі таза еді. Шығыс жағында Агно өзені ағып жатты. Ол кезде жолдар мүлдем болған жоқ. Бірақ, кейін жолдар пайда болды, олар бір елді мекеннен екіншісіне қатынауға мүмкіндік берді. Ішкі қалаларда көлік құралының негізгі түрі – өзен артериялары болды. Осы өзен жүйелері арқылы қайықтар Илокос провинциясынан солтүстікке қарай Дагупанға, Каласияоға, Лингаенге және кейде тіпті Сан-Исидро-де-Лабрадорға, Саласаға, Агилар мен Камиллингке дейін жүзіп өтетін. Айта кетерлігі, Камиллингтегі өзен жағалауында әктас жасауға қолайлы тас кендері табылды, ал Агилар мен Мангатеремде темір және сілтілі сулардан тұратын минералды сулар кездеседі және қазір де бар. Агилар мал шаруашылығы мен мол күріш өнімімен өркендегендіктен, басқа елді мекендерден келген адамдарды қоныстануға тартты. Алғашқы қоныс аударушылар өркендеп, бейбітшілік пен тыныштықта өмір сүрді. Лингяендегі испандықтар осы гүлденген ауыл туралы естіген соң, испан саяхатшыларын Саласа қаласы арқылы осы жерге жіберді. Кейбір испан сарбаздары мен дін қызметкерлері пуэблоны ұйымдастыру үшін қалды. Уақыт өте келе, осы елді мекенді қалаға айналдыру туралы талап-тілектер күшейді. Сондықтан Биналатоганның әкімдеріне ауылды қалаға айналдыру туралы петиция жіберілді. Петиция, ақыры, мақұлданды. 1805 жылдың 16 шілдесінде генерал-губернатор Рафаэль Мария де Агилар Агиларды тәуелсіз азаматтық-саяси бірлік ретінде құру туралы жарлық шығарды, және қала оның құрметіне аталды. Жарлық 1805 жылдың 1 тамызында Лингяенде жарияланды. Алайда, Пангасинан провинциясының губернаторы жарлықтың талаптарын орындау үшін Балубадқа, яғни Побласион орналасқан жерге 1806 жылдың 19 қаңтарында ғана сапар шеге алды. Губернатор аумақты тексеріп, қала орталығын салуға ең қолайлы жерді таңдап, жаңа қалаға қоныстанғысы келетін адамдардың тізімін жасады, сондай-ақ олардың шыққан жерлерін анықтады. Көптеген адамдар Лингяеннен келді, олардың ішінде 210 отбасы және "gremio de naturales" (туған қауым) қатарынан 60 адам, ал "gremio de mestizos" (метис қауымы) қатарынан 10 отбасы мен 11 адам болды. Саласа қаласынан 56 отбасы және 21 жалғыз ер адам келді, олардың барлығы "Кайлиан" (қарапайым халық) тобына жатты, ал Сан-Карлос қаласынан 32 отбасы және 19 адам келді, олардың барлығы да "Кайлиан" еді. Сондай-ақ, 6 отбасы мен 24 жалғыз ер адамнан тұратын Илокано мигранттары да келді. Соңында, христиан дінін қабылдаған және христиан емес "Инфиель" (Ynfieles) топтарынан да негритолар келді. Есеп бойынша, қаланың тұрғындарының саны 401 салық төлеушіні құрады, себебі жалғыз ерлер мен үйленбеген әйелдер әрқайсысы жарты салық төлейтін. Бұл тізімге христиан дінін қабылдамаған негритолар кірмеді. Қала 1806 жылдың 9 мамырында ресми түрде ашылды, сол күні алғашқы лауазымды тұлғалар сайланды және оларға Alcalde Mayor тағайындама берді. Лауазымды тұлғалардың төрағасы – Дон Франсиско Замуко, губернатор Чильо, ал бірінші лейтенант – Дон Хуан Мангуино болды. Alcalde Mayor жаңа қаланың юрисдикциялық шекараларын белгілеуге кірісті. Саласа қаласымен шекара Балубад өзенінен (қазіргі Собол) басталып, өзеннің бастау көзінен Агно өзеніне дейін батыстан шығысқа қарай тікелей жүргізілді. Сан-Карлос қаласымен шекара шығыста Агно өзені, оңтүстікте Бунлалакао өзені болды. Қажетті шекара белгілері орнатылды, ал осы операцияға Саласа және Сан-Карлос қалаларының лауазымды тұлғалары куә болды. Мангатарем қаласы сол кезде әлі құрылмаған, ол 1837 жылы ғана құрылды. Жергілікті халықтың әңгімелерінде Агилардың түнде осы жерді айналып ұшқан және шаршағанда қоршауға немесе аларға қонған бүркіт немесе агиламен байланысты екендігі айтылады, сондықтан "агила" және "алар" сөздері бірігіп "Агилар" атауын құрады.
The Municipality of Aguilar had its early beginnings as cattle ranch founded by the Spaniards. The place was known then as Sitio Balubad, which was then still part of the town of Binalatongan (now San Carlos). On the western part were the Zambales Mountains with thick forests and verdant foliage. It was hunter's paradise with deer roaming here and there with an occasional wild boar making an appearance. The grass in the plains were succulent fare for fattening cattle and the water from the brooks and streams clear and sparkling. On the eastern part was the Agno River. At that time, there were no roads were yet established. There were footpaths which eventually roads providing access from one place to another. The river arteries constituted the main mode of transportation in the interior towns. Through these river systems, boats sailed from the Ilocos provinces in the North southwards to Dagupan, Calasiao, Lingayen and sometimes even as far as San Isidro De Labrador, Salasa, Aguilar and Camiling. Worth noting was the fossiliferous river bank in Camiling useful in making lime, while mineral waters consisting of ferruginous and alkaline waters were and are still found in Aguilar and Mangatarem. As a thriving place for cattle and bountiful rice harvests, it was natural for Aguilar to attract people from other towns to stay and settle in the place. The early settlers prospered and lived in peace and contentment. When the Spaniards in Lingayen heard of this flourishing village, they sent Spanish explorers through the town of Salasa to visit the place. Some Spanish soldiers and priest were left to organize a pueblo. In time, the clamor to convert the settlement into a town became popular. A petition was therefore, filed with the principales or municipal officials of Binalatongan to convert the village into a town. The petition was finally favorably endorsed. The decree establishing Aguilar as an independent civil political unit was issued on 16 July 1805 by Governor General Rafael Maria de Aguilar, after whom the town was named. The decree in Lingayen on 1 August 1805. However, it was not until 19 January 1806 that the Provincial Governor of Pangasinan was able to make the trip to the sitio of Balubad, the site of the Poblacion, to carry out the provisions of the decree. The Governor inspected the area, chose the most appropriate site on which to erect the town center and listed the people who wishes to settle in the new town, together with their places of origin. The greatest number came from Lingayen, made up of 210 couples and 60 individuals from the "gremio de naturals" (native community) and 10 couples and 11 individuals from the "gremio de mestizos" (mestizo community). From the town of Salasa, there were 56 couples and 21 bachelors all of the rank of "Caylianes" (commoners), while from the town of San Carlos, there were 32 couples and 19 individuals, all "Caylianes". There were also Ilocano migrants consisting of 6 couples and 24 bachelors. Finally, there were some Negritos, consisting of both baptized Christians and Ynfieles (Non Christians). All in all, the total number of inhabitants composed 401 tributes, for bachelors and unmarried women paid only half a tribute each. These excluded the unbaptized negritos. The town was formally inaugurated on 9 May 1806 when the first officials were elected and given their appointments by the Alcalde Mayor. The officials were headed by Don Francisco Zamuco as Gobernadorcillo and Don Juan Manguino as "Teniente Primero" (first lieutenant). The Alcalde Mayor then proceeded to mark the jurisdictional limits of the new town. With the town of Salasa, the boundary was the river Balubad (now Sobol) from the mountain where the river originated to the river Agno, running a direct line from west to east. With the town of San Carlos, the boundary was the Agno River in the east and the Bunlalacao River in the south. The necessary boundary markers were placed and operations were witnessed by the town officials of Salasa and San Carlos. Mangatarem as a town did not yet exist, having been founded only in 1837. Local folklores likewise maintained that Aguilar was identified with an eagle or agila that used to fly around the place at nighttime and would perch on a fence or alar when tired of flying, hence, agila and alar put together formed Aguilar.
Князьдер басшылығы
Агилар халқы әр түрлі жерлерден келгенімен, қала басшылығын элиталық отбасылар, 1805 жылы Лингаеннен Агиларға көшіп келген «принсипальдер» атты жетекшілер қамтамасыз етті. Агилар халқының ішінде көптеген Илокано мигранттары да болды. Олар төлеген салықтар жаңа қаланың саяси тұрақтылығына үлкен үлес қосты. Бірақ барлық жаңа қалаларды салуға бастамашылық және басшылықты Пангасинан туған элитасы жүзеге асырды.
Although the population of Aguilar was drawn from different places, the leadership of the town was furnished by the elite families, the principales who had moved from Lingayen to Aguilar in 1805. Aguilar also had a large number of Ilocano migrants among the population. Their tributes in fact contributed to the political viability of the new town. But in all these new towns, the initiative for and leadership in building the new town came from the Pangasinan native born elite.
Жергілікті инфрақұрылымдағы пололар немесе мәжбүрлі еңбек
Гюбернадорцильо әдетте қаладағы қоғамдық жұмыстар мен жақсартуларды басқаратын. Бұл шіркеулер мен монастырларды қоса алғанда, қоғамдық құрылыстарды салу және жөндеуді, сондай-ақ шіркеу пасторының қадағалауымен жолдар мен көпірлерді салу және жөндеуді қамтыды. Осы мақсатта Кейлиандардың еңбегі пайдаланылды. Олар жылына 40 күн жұмыс істеуге немесе Полоға тартылуға міндетті болды. Гюбернадорцильо мүмкіндігі болса, қаладан құрылыс материалдарын алуы керек еді; егер мүмкін болмаса, ол Маниладагы Жоғары Үкіметке Alcalde Mayor арқылы бекіту туралы өтініш жіберуі керек еді. Ол сонымен қатар сот үйін және қоғамдық түрмені таза және санитарлық жағдайда ұстауы тиіс болды.
The Gobernadorcillo usually took charge of public works and improvements in the town. This included the building and repair of public structures, including churches and convents, as well as construction and repair of roads and bridges under the parish curate's supervision. For this purpose, the services of Caylianes were utilized. They were required to render 40 days of labor or Polos a year. The Gobernadorcillo also had to procure building materials from the town if possible; if not he had to send a request for approval to the Superior Government in Manila through Alcalde Mayor. He must also keep clean and sanitary the casa tribunal and the public jail.
Экономика
Агилар муниципалитетіндегі кең аумақты егістік жерлердің көп бөлігіне байланысты, негізгі егілмелі дақылдар – күріш, жүгері, көкөністер, манго, лауффа және басқа да дақылдар. Агилар сондай-ақ, сиыр, шошқа, су буқасы, ешкі, тауық және үйрек сияқты құс және мал шаруашылығымен де айналысады. Туризм муниципалитетте қарқынды дамып келе жатқан өнеркәсіп саласы болып табылады, себебі туристердің саны күрт өсті. Осының нәтижесінде, әртүрлі курорттар әртүрлі жерлерде ашылды.
Because of the majority of vast farmlands in Aguilar, The major crops planted in the municipality are Rice, Corn, Vegetables, Mangoes, Luffas and other crops. Aguilar is also engages in Poultry and Livestock Raising including Cows, Pigs, Carabaos, Goats, Chickens and Domestic Ducks. Tourism is also a booming industry in the municipality due to the sudden growth of tourists visiting; due to this, various resorts has been established in various locations.
Жергілікті билік
Агилар, Пангасинан провинциясының екінші конгресс округіне кіреді және жергілікті басқару кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім мен заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өтеді.
Aguilar, belonging to the second congressional district of the province of Pangasinan, is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a municipal council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Джумель Энтони I. Эспино Мэр Рольдан С. Саглес Вице-мэр Иса М. Замуко Jr. Кеңесшілер Эвелин Г. Вильянуэва Кристал Б. Сориано Джесси С. Посадас Ренато Л. Сервантес Дефин Р. Думлао Магдалена О. Сисон Анжело Й. Лимос Криспин Б. Репато Jr.
+ Members of the Municipal Council(2019–2022) Position Name Congressman Jumel Anthony I. Espino Mayor Roldan C. SaglesVice Mayor Jesus M. Zamuco Jr. Councilors Evelyn G. Villanueva Kristal B. Soriano Jessie S. Posadas Renato L. Cervantes Defin R. Dumlao Magdalena O. Sison Angelo Y. Limos Crispin B. Repato Jr.