Кіріспе

Алисия муниципалитеті (;; бұрын Ангаданан Виехо деп аталған), Филиппиннің Исабела провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 73 874 адамды құрайды. Муниципалитет, оңтүстікте Карабало тауларымен, шығыста Ұлы Сьерра-Мадре тауларымен және батыста Кордильера тау тізбегімен қоршалған Кагаян аңғарындағы көбінесе тегіс және құнарлы жерде орналасқан. Бұл Кагаян аңғарындағы ең ірі күріш өндіруші және Филиппиннің II аймағындағы ең ірі суармалы күріш алқабына ие. Ангадананның ескі қаласы – Алисия, Пагай фестивалі – Балиток Ти Алисия және оның танымал тарихи ескерткіші – 1849 жылы құрылып, ашылған Аточаның Әйел Анасы шіркеуі Филиппиннің Туризм министрлігі тарапынан Филиппиннің ұлттық діни туристік орны деп ресми түрде жарияланды.

Этимология

Президент Эльпидио Кирино 1949 жылдың 28 қыркүйегінде № 268 жарлыққа қол қойғанда, Ескі Ангаданан ресми түрде құрылып, оның марқұм әйелі, Дона Алисия Сикия Кириноның құрметіне Алисия деп аталды. Дона Алисия олардың үш баласымен бірге (әскери Томас және кейіннен әкесінің бірінші ханымы болған Викториядан басқа) 1945 жылдың 9 ақпанында Манила шайқасы кезінде жапондық оккупанттар тарапынан өлтірілген көптеген бейбіт тұрғындардың бірі болды.

Демография

2020 жылғы санақта Алисия, Изабеланың халқы 73 874 адамды құрады, халық тығыздығы .

Тіл

Тұрғындар әртүрлі этникалық топтардың құрамынан тұрады, олардың көпшілігі Илокано тілін сөйледі, сондықтан Илокано муниципалитеттегі ортақ тіл болып табылады. Ағылшын тілі ресми тілдердің бірі ретінде мемлекеттік жарияланымдарда, жергілікті баспасөз беттерінде, жол көрсеткіштерінде, коммерциялық жарнамаларда және ресми іскерлік мәмілелерде қолданылады. Тагалог тілі – тағы бір ресми және ұлттық тіл ретінде тұрғындар арасында ауызша байланыс құралы ретінде пайдаланылады.

Экономика

Алисия, прогрессивті қала Кауаянның, Изабела провинциясының серкесі ретінде, дамудың белгілерін көрсетуде. Филиппиннің "Landbank" банкі, "Security Bank" және басқа да банктік мекемелер Алисияда орналасқан.

Атоха шіркеуінің біздің әйел

Алисиядағы Атоха анамыз шіркеуі ежелгі испандық шіркеу сәулетімен танымал. Бұл, Киелі аптада Филиппиндегі қажылық сапарға баруға болатын ең үздік шіркеулердің бірі. Филиппиннің Туризм министрлігі бұл шіркеуді Филиппиннің ұлттық діни туристік орталықтарының бірі деп жариялаған. Шіркеу ғимаратының құрылысы 18 ғасырда испандықтармен басталып, бірақ аяқталмай қалған. 1805 жылдың 12 ақпанында Ангаданан қаласынан өтіп бара жатқан Мануэль Мора, ОП, былай деп жазған: «Ангадананның кірпіштен салынған, бірақ толық аяқталмаған монастыры бар. Оның шіркеуі ағаш, қызыл ағаш және бамбуктан жасалған. Тұрғындарының саны – 791 адам». Бүгін Алисия қаласында көріп отырған әдемі әрі көне шіркеу мен монастырь Томас Кальдерон, ОП, салған және 1849 жылы ашылған. Сол кездегі Кариг (қазір Сантьяго қаласы) викарийі Франсиско Гинза, ОП, қатысқан. Шіркеу Нюэстра-Сеньора-де-Аточаға, қазір көбінесе Атоха анамыз деп аталатын, арналған. Шіркеу өзінің ежелгі кастильдік сәулеттік дизайнымен танымал және Махарлика тас жолының бойында орналасқан, оған құрлық көлігімен жете беруге болады. Алисия, Гаму және Кауаян қалаларындағы католик шіркеулері – бұл Тугегарао шіркеуінен шабыт алған испан шіркеулерінің «Кагаян стилі» деп аталатын үлгілерінің мысалы.

Жергілікті билік

Исабела провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазымдарға өкілдерді сайлайды. Облыстық үкімет муниципалитет үкіметінің жергілікті іс-әрекеттеріне қатысты саяси билікке ие. Алисия муниципалитеті жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкіммен және Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңесшілер халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, сайлау үш жыл сайын өткізіледі. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.

Сайланған лауазымды адамдар

Қаланың алғашқы муниципалдық мэрі Глисерио Акоста болды, ол 1949 жылы Алисия муниципалитеті құрылғанда Филиппин Президенті тарапынан қызметке тағайындалды. Мэр және басқа да сайланатын лауазым иелері үш мерзімге қатарынан, барлығы тоғыз жылға сайланады, бірақ мэр бір мерзім үзілістен кейін қайта сайлана алады. + Алисия муниципалдық кеңесінің мүшелері (2022-2025) Лауазымы Аты-жөні Округ өкілі (Исабела провинциясының 3-ші заңнамалық округі) Ян Пол Л. Дю Алисия муниципалитетінің басшысы Мэр Жоел Амос П. Алехандро Алисия муниципалдық кеңесінің төрағасы Мэрдің орынбасары Энди Бонн Б. Веласко Алисия муниципалдық кеңесінің кеңесшілері Мико Го Мила Л. Пагиула Гейзл Рейес Дандридж Джейсон Ко Кристиан Хезрон Мендоса Жоел Фелипе П. Алехандро Виктон Г. Бумай Макселл Мапили.

Конгресстегі өкілдігі

Алисия, Исабела провинциясының үшінші заңнамалық округіне жатады, оны қазіргі уақытта құрметті Иан Пол Л. Ди өкілдік етеді.

Білім

Изабела облысының мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) филиалдық кеңсесі. Бұл кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады. Алисияда муниципалитет және көршілес муниципалитеттер мен облыстар тұрғындарына қызмет көрсететін екі университет бар. Алисия сонымен қатар аймақтағы ең заманауи мектепке ие екендігімен де танымал.

Медиа

Муниципалитет аумағында 107.1 TAPS радиосы жұмыс істейтін бір FM радиостанциясы бар.