Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Atlantic Coast Express (ACE) – Англияда Лондон мен Оңтүстік-Батыс Англиядағы теңіз жағалауындағы курорттар арасында әр түрлі уақытта қызмет еткен жедел жолаушылар пойызы. Қазіргі уақытта Ұлы Батыс темір жолымен Лондон Паддингтон мен Ньюквей арасында тек жаз айларында ғана жұмыс істейді.
The Atlantic Coast Express (ACE) is an express passenger train in England that has operated at various times between London and seaside resorts in the South West England. It is currently operated as a summer only service by Great Western Railway between London Paddington and Newquay.
Шығуы
1898 жылы Буд желісі, ал 1899 жылы Падстоу желісі аяқталғаннан кейін Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы (L&SWR) 1900 жылы Лондон Ватерлоодан сағат 11:10-да шығатын алғашқы Солтүстік Корнуолл экспресін іске қосты. Бұл келесі он жыл бойы Солтүстік Корнуолл және Буд экспресі ретінде жалғасты, шығу уақыты сағат 11:00-ге өзгертіліп, тек жаз айларында жүрді. 1914 жылға қарай бұл пойыз жыл бойы қатынай бастады, ал жазғы маусымнан тыс Падстоу, Буд, Плимут және Ильфракомб қалаларына вагондар қосылып берілді. 1924 жылдың желтоқсанында басқармаға келесі экспресс жолаушылар локомотивтерінің партиясына Артурий аңызының кейіпкерлерінің аттарын беру және арнайы пойыз ұйымдастыру ұсынылды. Атауды анықтау үшін қызметкерлер арасында конкурс өткізілді, және Уокингтен келген Ф. Роуленд мырза Atlantic Coast Express деген атауды ұсынғаны үшін үш гинея сыйлықты жеңіп алды. Ол көп ұзамай Солтүстік Девондағы Ұлы Торрингтонға көшіп кетті; алты жылдан кейін сонда маневр жасау кезінде қайғылы оқиғаға ұшырап қаза тапты.
After completion of the lines to Bude in 1898 and Padstow in 1899, the London & South Western Railway (L&SWR) introduced the first North Cornwall Express in 1900 leaving London Waterloo at 11:10, and this continued over the next decade as the North Cornwall & Bude Express with the departure time adjusted to 11:00 running during the summer only. By 1914 this train was running throughout the year, and outside the summer season carried through coaches to Padstow, Bude, Plymouth and Ilfracombe, proposed to the board in December 1924 that the next batch of express passenger locomotives be named after characters from Arthurian legend, and that a named train be introduced. The name was chosen as the result of a competition run in the staff magazine and the winning entry was submitted by Mr F. Rowland, a guard from Woking who won a prize of three guineas for suggesting Atlantic Coast Express. He was soon to move to Great Torrington in North Devon; he was killed in a shunting accident there six years later.
Жол жүрісі
Бастапқыда ACE бес бағыттан тұрды, үшеуі Девон графтығында, екеуі Корнуолл графтығында болды. Девонның ең ірі қаласы Плимут, Океэмптон және Тависток арқылы қызмет көрді. Эксетерден өтетін жолдың тік тіктеп көтерілуі мен қиындығы жылдамдық бойынша Ұлы Батыс темір жолының «Корниш Ривьера Экспресімен» бәсекелесуге мүмкіндік бермеді, бірақ ол пайдалы балама маршрут болды, әсіресе Англияның оңтүстігінен және оңтүстік-шығысынан келген жолаушылар үшін, олар Солсбериде ауысып, осылайша Лондон арқылы саяхаттаудан аулақ болатын. Халвилл торабы Корнуоллға қатысты екі бағыттың торабы болды: Корнуолл жағалауының ең солтүстік бөлігіндегі шағын, бірақ дамып келе жатқан курортты қала Буд және Камель өзенінің сағасындағы балық аулау порты Пэдстоу, сондай-ақ Оңтүстік темір жолының Ватерлоодан шамамен 260 миль қашықтықтағы ең алыс нүктесі. Торапта Буд вагондары ажыратылып, Пэдстоу бөлімі оңтүстікке қарай Лансестонға бұрылды, Камельфордқа жеткенше Бодмин Мурдың жиегімен өтті. Содан кейін ақын лауреаты Джон Бетджеман сипаттаған елді мекен арқылы Уэдбриджге жылдам түсіп келді. Маршрут Камель өзенінің бойымен аяқталды. Солтүстік Девонның ACE бөлігі Эксетер Орталықтан Кредитон арқылы Йеофордқа дейін, содан кейін солтүстік-батысқа бұрылып, Лапфордтағы Тау өзенінің аңғарына жетті. Содан кейін теміржол Бэрнстапл торабына дейін, ACE-нің Солтүстік Девонға қатысты екі бағытының торабына дейін өзенді бойлай жүрді. Мұнда Торрингтон бөлігі Тау өзенінің сағасын батысқа қарай Инстоуға дейін, содан кейін оңтүстікке қарай Торридж өзені бойымен Бидфордқа және Ұлы Торрингтонға дейін бағытталды. Теміржолдың келуіне байланысты демалыс орны мәртебесін алған тағы бір порт – Ильфракомбке арналған бөлік солтүстікке қарай жалғасты. Барнстапл торабынан басталатын Ильфракомб тармағы Барнстапл қаласы арқылы солтүстікке қарай жүріп, Браунтонға жетті, содан кейін тіктеп Мортехоға көтеріліп, Ильфракомбтағы терминалға тік түсті. Әртүрлі уақыттарда Эксмут, Сидмут, Ситон Джункшн және Лайм Регис транзиттік вагондармен қамтылған.
From the beginning the ACE effectively had five destinations, three in Devon and two in Cornwall. Plymouth, by far the largest city in Devon, was served via Okehampton and Tavistock. The steep gradients and tortuous nature of the route beyond Exeter meant that it was not possible to compete with the Great Western Railway's Cornish Riviera Express in terms of speed, but it was a useful alternative route, particularly for passengers from the South and South East of England, who could make a connection at Salisbury and thus avoid travelling via London. Halwill Junction was the junction for the two Cornish destinations: Bude, a small but growing resort on the most northerly part of the Cornish coast; and Padstow, a fishing port at the mouth of the River Camel and the Southern Railway's most distant outpost almost 260 miles from Waterloo. At the junction, the Bude carriages were detached and the Padstow section turned south to Launceston, skirting the edge of Bodmin Moor before reaching Camelford. A swift descent to Wadebridge followed, through countryside described by Poet Laureate John Betjeman. The route was completed following the River Camel. The North Devon portions of the ACE followed the route from Exeter Central through Crediton to Yeoford before turning north west and reaching the valley of the River Taw at Lapford. Thereafter the line hugged the river to Barnstaple Junction, the junction for the two North Devon destinations of the ACE. From here the Torrington portion followed the estuary of the Taw westward to Instow before turning south along the River Torridge to Bideford and its destination of Great Torrington. The portion for Ilfracombe, another port that owes its status as a holiday destination to the coming of the railways, continued northwards. Started from Barnstaple Junction, the branch for Ilfracombe headed north through Barnstaple Town and on to Braunton before climbing steeply to Mortehoe and then descending more steeply to the terminus at Ilfracombe. At various times Exmouth, Sidmouth, Seaton Junction and Lyme Regis had through coaches.
Қызмет
Демалыс күндері жолаушыларға үлкен тәуелділік болғандықтан, қозғалыс көлемі өте маусымдық сипатта болды. Жазғы сенбі күндері ACE Ватерлоодан сағат 11:00-ге дейінгі 40 минут ішінде бес пойызға дейін шығарып жіберді, бұл ұзақ, бір рельстік тармақ желілеріндегі ресурстарды толыққанды пайдалануға дейін созды. Қысқы кестеде барлық тармақтарға бір пойыз жеткілікті болды, ал Эксетерден батысқа қарайғы ең маңызсыз станциялардан басқа барлық станцияларда тоқталды. Пойыздың әртүрлі бөлімдері арасында вагондар ажыратылып, қосылып, жылжытылғандықтан, түйіскен жерлерде жиі кешігулер болды, бұл "Экспресс" деген атқа сай келмейтін. Кейінірек, Солсбериде бір вагон негізгі желіде тоқтап тұратын пойызға қосылу үшін бөлінді, ал Сидмут торабында екі вагон бөлінді – біреуі Сидмутқа, екіншісі Будли Салтертон арқылы Эксмутқа. Эксетер орталық станциясындағы үлкен бөлініс кезінде әдетте мейрамхана мен буфет вагондары алынып тасталды. Сенбі күндері әрқашан ең жұмысты күндер болатын, ал 1939 жылдың тамызында Брэдшоудың нұсқаулығында ACE Ватерлоодан шығатын бес жеке пойыз ретінде көрсетілді: Илфракомбқа (10:36), Падстоуға (10:40), қайтадан Илфракомбқа (10:47), Будеге (10:54) және Падстоу, Буде және Плимутқа бөлімдерімен 11:00-де соңғы рейс. Қызметтер екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін осы үлгіде жалғасты, содан кейін барлық желілерде ұзын пойыздар және айтарлықтай баяулау қажет болды, бұл атаулы пойыздардың мағынасын жойды.
The heavy reliance on holiday passengers meant that the volume of traffic was very seasonal. On Summer Saturdays, the ACE consisted of up to five trains departing from Waterloo in the 40 minutes before 11:00, stretching resources on the long single track branch lines to the limit. In the winter timetable, one train was sufficient for all of the branches, and stops were made at all but the most insignificant stations west of Exeter. Significant delays were frequent at the junctions, as coaches were detached or attached and shunted between the various sections of the train, belying the name of "Express". In later years, a carriage was detached at Salisbury to join a following stopping train along the main line, and two carriages were detached at Sidmouth Junction, one for Sidmouth and one for Exmouth via Budleigh Salterton. The restaurant and buffet cars were normally removed during the major division at Exeter Central. Saturdays were always the busiest and in August 1939 the ACE was shown in Bradshaw's Guide as five separate trains departing from Waterloo; serving Ilfracombe (10:36), Padstow (10:40), Ilfracombe again (10:47), Bude (10:54) and a final departure at 11.00 with portions for Padstow, Bude and Plymouth. Services continued in much the same pattern until the outbreak of World War II, which necessitated longer trains and substantial deceleration on all lines, rendering named trains no longer appropriate.
Басты бет
Соғыс аяқталғаннан кейін Оңтүстік темір жолы ең мәртебелі экспресс-пойызын қайта іске қосуға асықты. Компанияның локомотивтерді жобалау бөлімі, инновациялық бас инженер-механик Оливер Буллейд басшылығымен, соғыс жылдарында жұмыс істеді. Буллейдтің экспресс локомотивтерінің екі жаңа үлгісі – Ватерлоо мен Эксетер орталық арасындағы қатынастар үшін «Сауда флоты» кластың «Пацифик» локомотивтері және одан тысқары салалар үшін жеңіл «Батыс елдері» мен «Британ шайқасы» кластары, уақытты сақтауды және сенімділікті арттыруға, сондай-ақ ауыр пойыздарды пайдалануға мүмкіндік берді. Бастапқыда, соғыс кезінде күтімсіз қалған темір жолдың нашар күйіне байланысты жалпы жылдамдықтың айтарлықтай өсуі болмады. 1950 жылдар ACE үшін өркендеу кезеңі болды, Оңтүстік аймағында (1947 жылы темір жол мемлекеттік меншікке алынғаннан кейін Оңтүстік темір жолы осылай аталды) минутына бір шақырымдық көрсеткіш тіркелді, Ватерлоодан 83 шақырым қашықтықтағы Солсбериге сағат 12:23-ке жетілді. 1961 жылдың күзіндегі соңғы үдеуге дейін кестелерді жақсарту кезең-кезеңмен жалғасты, нәтижесінде Ватерлоодан Эксетер орталыққа дейінгі сапар уақыты 2 сағат 56 минутқа дейін төмендеді.
With the end of hostilities the Southern Railway lost no time in reintroducing its most prestigious express. The company's locomotive design department, under its innovative Chief Mechanical Engineer, Oliver Bulleid, had been working during the war years; Bulleid's two new designs of express locomotive, the Merchant Navy class Pacifics for services between Waterloo and Exeter Central and the lighter West Country and Battle of Britain class for the branches beyond, enabled improvements in timekeeping and reliability and facilitated the introduction of heavier trains. Initially there was little increase in overall speeds owing to the poor state of the track, which had suffered neglect during the war. The 1950s marked the highpoint of the ACE, with the first mile a minute timing on the Southern Region (as the Southern Railway had become after nationalisation of the railways in 1947) with a 12:23 arrival in Salisbury, 83 miles from Waterloo. Gradual improvements in schedules continued until the final acceleration in autumn of 1961, when the journey time from Waterloo to Exeter Central came down to 2 hours 56 minutes.
Терминалдың құлдырауы
Бүкіл елдегі желілер сияқты, 1960 жылдар көлік құралына иеленудің өсуімен Батыс аймақтарына қызмет көрсетудің тұрақты түрде төмендеу кезеңі болды. 1963 жылы Солсбериден батысқа қарайғы барлық желілерді басқару Батыс аймағына берілді – оңтүстік қызметкерлерінің көпшілігі үшін әлі де жек көрінетін Ұлы Батыс темір жолы – және ACE-ге қатысты өзгерістер жылдам күшті күшке енді. 1963 жылдың маусым айынан бастап Буд, Торрингтон және Плимут арқылы жүретін вагондар, жазғы сенбі күндерін қоспағанда, тоқтатылды. Қалған қызметтер келесі жазға дейін сақталды, содан кейін 1964 жылдың 5 қыркүйегінде Уэст-Кантри локомотиві 34023 Блэкмур Вейл Пэдстоудан соңғы ACE вагонын шығарды, ал Атлантик-Кост Экспресінің соңғы вагондары Уотерлоодан N класындағы 31845 локомотивімен келді. 1966 жылдан бастап доктор Ричард Бичингтің темір жол жүйесін радикалды түрде қысқаруы Батыс аймақтарына әсер етті. Торрингтон 1965 жылы жолаушылар тасымалын, 1966 жылы Солтүстік Корнуолл тармақтарын, 1968 жылы Плимут желісін, ал 1970 жылы Барнстаплдан Илфракомбке дейінгі қатынасты жоғалтты.
In common with lines all over the country, the 1960s were a period of steady decline for services to the West Country as car ownership increased. In 1963 control of all lines west of Salisbury was handed over to the Western Region – still the hated Great Western Railway to most of the Southern employees – and changes to the ACE followed swiftly. From June 1963 the Bude, Torrington and Plymouth through carriages were withdrawn except on summer Saturdays. The remaining services survived through the following summer until, on 5 September 1964 West Country locomotive 34023 Blackmoor Vale hauled the last ACE out of Padstow, and the last coaches of the Atlantic Coast Express arrived there from Waterloo behind N Class locomotive 31845. The radical pruning of the railway system from 1966 by Dr Richard Beeching affected the West Country. Torrington lost its passenger services in 1965, the North Cornwall branches in 1966, the Plymouth line in 1968, and Barnstaple to Ilfracombe in 1970.
ХХІ ғасырдағы қайта өрлеу
2008 жылы First Great Western компаниясы "Жоғары жылдамдықты пойыздар" компаниясымен жүзеге асырылатын Лондон Паддингтоннан Ньюквейге жазғы маусымдық, күнделікті жаңа қызмет үшін бұл атауды қайта қолданды. 2018 жылдың мамыр айындағы мәліметтерге сәйкес, бұл пойыз Лондон Паддингтоннан дүйсенбі-жұма күндері сағат 09:03-те, ал Ньюквейден 15:06-да, сенбі күндері Лондон Паддингтоннан 11:35-те және Ньюквейден 11:30-да кетеді. First Devon & Cornwall бұрын Эксетерден Будеге дейін Океэмптон және Холсворти арқылы (X9 бағыты) тұрақты автобус қызметін іске қосқан, бұл қызмет Atlantic Coast Express деп танымал болды, бұл атау автобустың ақпарат тақтасында және аялдамаларда көрсетілді. Автобус Холсвортидің арт көшелерімен төмен көпірді шарлап өтуге мәжбүр болды – бұл ескі теміржолдың сақталған көптеген көпірлерінің бірі. Bluebell темір жолы өзінің Mark 1 вагондарының бір бөлігін ACE төбе тақталарымен пайдаланады. ACE-нің барлық бағыттарын қайта ашу мүмкін болмаса да, кейбір маңызды бөлімдерде жолаушылар тасымалы жақын арада қайта жандануы мүмкін. Бодмин және Вэнфорд темір жолы Боскарн бұрылысынан батысқа қарай 5 мильге дейін Уэдбриджге дейін кеңейтуді жоспарлап отыр (бірақ бұл кеңейтімнің ACE бағытымен сәйкес келетін бөлігі тек соңғы миль ғана болады). Launceston Steam Railway өзінің тар теміржол желісін Солтүстік Корнуолл бағыты бойынша батысқа қарай Egloskerry-ге дейін ұзартуды және теміржол моторын пайдалана отырып, қысқы қызметтер ұйымдастыруды көздеп отыр. Барнстаплдан Бидфордқа дейінгі бағыт сақталған және оны қайта ашу үшін белсенді жұмыс жүргізілуде. Эксетерден Плимутқа дейінгі, Океэмптоннан кейін Тависток арқылы өтетін бағытты қайта ашу мәселесі қарастырылып жатыр, бұл Тавистоктағы халық санының өсуімен және Даулиштегі Оңтүстік Девон теміржолының теңіз жағалауының эрозиясымен байланысты.
In 2008 First Great Western revived the name for a new summer only daily service from London Paddington to Newquay operated by High Speed Trains. As at May 2018, this departs London Paddington on Mondays to Fridays at 09:03 and Newquay at 15:06, and on Saturdays departs London Paddington at 11:35 and Newquay at 11:30. First Devon & Cornwall previously ran a regular bus service from Exeter to Bude, via Okehampton and Holsworthy (service X9), which was branded Atlantic Coast Express, with this name appearing on the indicator board of the bus and also on bus stops. The bus had to make a diversion around the back streets of Holsworthy to avoid a low bridge – one of the surviving overbridges of the old railway route. The Bluebell Railway operates some of its Mark 1 coaching stock with ACE roofboards. While there is no chance of reopening all the routes of the ACE, some significant sections may soon see the return of passengers. The Bodmin & Wenford Railway plans to extend 5 miles west from Boscarne Junction into Wadebridge in the future (although only the last mile of this will be over the route of the ACE). The Launceston Steam Railway wants to extend its short narrow gauge line further west along the North Cornwall line as far as Egloskerry, and to provide winter services using a railmotor. The course of the Barnstaple to Bideford route is retained, and there is an active campaign for reopening. The Exeter to Plymouth route beyond Okehampton via Tavistock has been considered for reopening, partly due to population growth in Tavistock, and partly because of coastal erosion of the South Devon Railway sea wall at Dawlish.