Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тампаран муниципалитеті (Маранао: Inged a Tamparan; ), Филиппиннің Ланао-дель-Сур провинциясындағы 5-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 32 074 адамды құрайды.
Municipality in Lanao del Sur, Philippines
Tamparan, officially the Municipality of Tamparan (Maranao: Inged a Tamparan; ), is a 5th class municipality in the province of Lanao del Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 32,074 people.
Этимологиясы мен шығу тегі
Оның атауы маранао тіліндегі "тампаран" сөзінен шыққан, ол тікелей "алдыңғы жақ" дегенді білдіреді. Америкалық отаршылдық кезеңде Сұлтан Манкинг Сугадор Америка үкіметі тарапынан Муниципалдық округ президенті болып тағайындалды, бұл лауазым муниципалдық әкімнің дәрежесімен тең болғанымен, одан билігі кем болды. Америкалық шенеуніктер оның есімін сұрағанда, Сұлтан: "Мен Тампаран сұлтанымын" деді, бұл Тампаран тайпалық басшыларының "дова ка локус" екенін білдіреді. Сұлтан Манкинг Сугадор патшалық атағымен танымал болды, содан кейін американдық шенеуніктер де қаланы Тампаран деп атауға бастады.
Its name was derived from the Maranao word tamparan which literally means "frontge." During the American colonial presence in the country Sultan Mangking Sugador was appointed by the American government as Municipal District President, a position equal to the rank of Municipal Mayor, although lesser in power than the latter. When asked by the American Officials about his name, the Sultan said “I am the Sultan of Tamparan,” referring to the dowa ka lokus tribal leaders of Tamparan. Sultan Mangking Sugador became popular by his royal title that American officials started calling the town Tamparan.
Декларация
Тампаран муниципалитетінің құрылу тарихы Филиппин Ұлттық Үкіметінің, сол кездегі президент Мануэль Л. Кесонның кезінде басталды. 1940 жылы президент Кесон №592 атқарушылық бұйрыққа қол қойды, осы бұйрық бойынша Дансалан (қазіргі Марави қаласы) тұрақты муниципалитет ретінде, ал Тампаран – оның муниципалитеттік округі ретінде құрылды. Осы округке Масиу, Тарака, Пуна Баябао, Лумба Баябао, Магуинг, Мулондо, Бумбаран және Вао (қазіргі муниципалитеттер) кірді. Тампаран округі 1960 жылдың 28 қыркүйегінде №405 атқарушылық бұйрық күшімен тұрақты муниципалитет мәртебесін алды, ал 1984 жылдың 4 маусымында 33-ші Батас Памбанса (PB) заңына сәйкес Ислам муниципалитеті деп жарияланды.
The creation of the Municipality of Tamparan could be traced way back to the Commonwealth Government of the Philippines under then President Manuel L. Quezon. It was in the year 1940 President Quezon issued an Executive Order known as Commonwealth Act No. 592 creating Dansalan (now Marawi City) as a regular municipality and Tamparan as its municipal district covering the areas (now municipalities) of Masiu, Taraka, Poona Bayabao, Lumba Bayabao, Maguing, Mulondo, Bumbaran and Wao. Tamparan District became a regular municipality on September 28, 1960, by virtue of Executive Order No. 405 and consequently declared Islamic Municipality pursuant to Batas Pambansa (PB) Number 33 on June 4, 1984.
География
Тампаран Ланао-дель-Сурдың шығыс бөлігінде орналасқан. Солтүстік жағынан Тарака муниципалитетімен, оңтүстігінен Пуна Баябаомен, батысынан Ланао көлімен шектеседі. Тампаран провинцияның ең үлкен орталығы – Марави қаласынан шамамен қашықтықта орналасқан, сонымен қатар Тампаранға ең жақын коммерциялық қызмет орталығы да осы қала. Тампаран мен Марави қаласын Дитсан Рамаин, Бубунг, Буади Пусо Бунтонг, Мулондо және Тарака муниципалитеттері арқылы өтетін жол жалғастырады. Тампаранға Ланао көлі арқылы су көлігімен де жетуге болады. Тампаран муниципалитетінің жалпы жер көлемі шамамен. Ауыл шаруашылығы жері 42,30%, құрылыс алабы 5,46%, ашық дала 48,60%, ал жолдар, арналар және өзендер 3,64% құрайды.
Tamparan is located on the eastern part of Lanao del Sur. It is bounded on the north by the Municipality of Taraka, on the south by Poona Bayabao, and on the west by Lake Lanao. Tamparan is approximately from Marawi City, the biggest center in the province and also the nearest center of commercial activities to Tamparan. Tamparan and Marawi City are connected by road passing through the municipalities of Ditsaan Ramain, Bubong, Buadi Puso Buntong, Mulondo and Taraka. Tamparan is also accessible by water transportation through the Lake Lanao. The municipality of Tamparan has a total land area of more or less. Agricultural area comprises 42.30%, built up area is 5.46%, open grassland 48.60%, while roads/creeks and river constitute 3.64%.
Топография
Қала жазық және көлбеу жерде орналасқандықтан эрозияның ықпалы азырақ. Бірақ көл жағасында болғандықтан, кейбір аудандар көл суының деңгейінің өзгеруіне ұшырайды.
The Municipality lies on the plain and slightly sloppy area hence erosion is less. But due to its location along the lake, some of the areas are affected by the rise and fall of the lake water level.
Климат
Ақпан айындағы орташа температура ең төмен, ал сәуір айындағы орташа температура ең жоғары. Қаңтардан қыркүйекке дейін тұрақты солтүстік-батыстан жел соғады. Қазан және қараша айларында жел солтүстік-батыстан немесе солтүстік-оңтүстікке қарай соғады. Жалпы алғанда, муниципалитет жыл бойы жауын-шашынның тең таралуымен сипатталатын төртінші климаттық типке жатады. Ең көп жаңбыр қаңтар, мамыр және шілде айларында жауады. Қыркүйек және қараша айлары құрғақ болып келеді.
The month of February has the lowest average temperature of and the month of April has the highest with A stable north west wind blows from January to September. In the months of October and November, the wind blows either north west or north–south. Generally, the municipality is under the fourth type of climate characterized by even distribution of rainfall through the year. The heaviest rain is experienced in the months of January, May, and July. Dry months are September and November.
Тіл және ұлт
Тампарандықтардың көпшілігі (немесе Меранау тілінде Итампаранен) тегін Меранао этносына жегізеді, алайда қалаға Тагалогтар, Бисаялар және басқа да этностар көшіп келген. Жергілікті тіл – филиппин тілінің Меранао диалектісі, ал Тагалог және ағылшын тілдері қала бойынша білім беру және бизнес салаларында кеңінен қолданылады.
The majority of the Tamparanian (or Itamparanen in Mëranaw) traces their roots to Meranao ethnicity although there are also Tagalog, Bisaya and other ethnicities who migrated in the town. The vernacular language is Filipino in the form of Mëranaw, while Tagalog and English are the languages also widely used in education and business throughout the town.
Дін
Тампарандықтардың көпшілігі мұсылман. Сунни ислам – басым дін және кеңінен таралған. Көптеген адамдар исламдық (мұсылмандық) және араб білімін ел ішінде де, шетелде де оқыған. Қалада христиандар да кездеседі.
The majority of Tamparanian are Muslims. Sunni Islam is the predominant religion and widely practiced. Many people have studied Islamic (Muslim) and Arabic education both within the country and abroad. Other religious groups such as Christian could also be found in town.