Жон Морицугу: Американдық авангардтық кинорежиссер және музыкант

Кіріспе

Американдық культты жерасты кинорежиссері (1965 жылы туған)

Джон Морицугу (15 ақпан 1965 жылы туған) – американдық культты жерасты кинорежиссері және музыкант. Оның фильмдері – танымал жанрлар мен форматтарды сатирикалық, протопанк деконструкциялауы, нәтижесінде өткір және көзге ұратын эффекттерге ие. "Нью-Йорк Таймс" газеті оларды "күлкілі, анархиялық, қоздырғыш және қуаттандыратын" деп сипаттайды. Жан-Люк Годар мен Гай Дебордың нигилизміне еліктейтін Морицугудің фильмдері көбінесе "лоу-фай" эстетикасымен ерекшеленеді және бастапқыда 16 мм пленкаға түсірілген, осы арқылы оларға шикі, сезімтал сапа берілген. Бұл туындылар көбінесе актриса, сценарийші, стилист және оның әйелі Эми Дэвистің қатысуымен абсурдты комедиялар болып табылады. Морицугу ең көп танымал болғаны – оның "Mod Fuck Explosion" культты фильмі. Оның фильмдері Санданс, Канн, Берлин, Торонто, Роттердам, Венеция, АҚШ кинофестивалі, Нью-Йорк жерасты, Чикаго жерасты, MoMA, Гуггенхайм, Уитни және көптеген басқа да фестивальдар мен мұражайларда көрсетілді. 2001 жылы ол Creative Capital-ден Moving Image сыйлығын алды.

Ерте мансап

Морицугу 1980-жылдардың басында орта мектепте кино түсіруге кірісіп, кейін Браун университетінде семиотика мен сын теориясын оқыды. Оның бөліміндегі сыныптастарының арасында режиссер Тодд Хейнс, продюсер Кристин Вахон және студия жетекшісі – продюсер Нина Джейкобсон болды. Морицугудың «Der Elvis» атты дипломдық жұмысы «The Village Voice» журналының сыншысы Дж. Хоберманның пікірінше, «сексенінші жылдардың ең үздік 50 фильмінің бірі» атанды. «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «23 минуттық, өте бақыланатын хаос» деп сипаттады. 1987 жылы бітіргеннен кейін ол өзінің алғашқы көркем фильмін түсіруге кірісті – «Менің дегенерациям», бірақ оң қолы конвейерлік лентаға тартылып, жақынау қатқабатынан ажал-құмарлықтан құтылуға асыққан өндірістік апат жобаны кейінге шегерді. Ұзақ ауруханада жатып, оңалғаннан кейін ол киноны қайта бастады, оны «физикалық терапияның» бір түрі ретінде қарастырды. «My Degeneration» фильмінде ет өнеркәсібі үшін музыка ойнайтын қыздардың рок-тобы туралы әңгіме көтеріледі, ал болашақ әйелі Эми Дэвис басты рөлді ойнады. Ол Санданс кинофестивалі және басқа да бірнеше кинофестивальдерде көрсетілді, онда Роджер Эберт 7 минуттан кейін залдағылардан кетуге мәжбүр болды. «Rolling Stone» журналы оны «барлық уақыттың ең үздік 25 панк-рок фильмінің» бірі деп атап, былай деді: «Жер асты кинорежиссері/өнер террорисі Джон Морицугу шоу-бизнестің өрлеуі мен құлдырауын лас панк әлемінде орналасқан 16 мм-лік бас сүйегі ретінде қайта қарастырады. Бұл фильм панк-рок сияқты: лас, ашулы, әділ, қолмен жасалған, қуандыратын». Фильм өздігінен кинотеатрларда көрсетілді, содан кейін Морицугу 1990 жылы Батыс жағалауына көшіп кетті. «Matador Records» лейблы фильмнің саундтрегін шығаруға ниеттенген, бірақ көптеген ұзақ кешігулерден кейін Морицугу келісімді бұзды. Лейбл басшысы Жерар Кослой: «Джон Морицугу «Hippy Porn» шартын өртеп, CD негативтерін тістерімен жыртып тастады (бізге сол күні тесттік прессингтер келгенін айтуға батылымыз болмады)». «Hippy Porn» Америкада кинотеатрларда көрсетіліп, айтарлықтай танымал болды. Еуропалық дистрибьюторларға ұсынылған фильм Нидерланды, Швейцария және Францияда хитке айналды, ол Париждегі «Action Christine» кинотеатрында бір жылдан астам уақыт бойы тоқтамай көрсетілді. Генри С. Розентал продюсерлік еткен фильмді 16 мм-де Тодд Вероу түсірді. Онда ет бағында түсірілген армандық сахна бар, ол Розентальдың гаражында 800 фунт шикі, шіріп бара жатқан сиыр етімен түсірілді. 1993 жылы фильмнің түсірілімін аяқтағаннан кейін Морицугу ITVS-тен PBS телешоуын жасауға грант алғаны туралы хабар алды. Ол былай деді: «Мен сценарийді 42 сағат ішінде аяқтадым және оған жасыл жарық берілді. Сөйтіп, «Mod Fuck Explosion» фильмін түсіргеннен кейін, маған «Terminal USA» фильмін түсіру үшін 360 000 доллар берілді». Сақтандыру, жалақы, жалақы және көптеген одақтас актерлер мен актерлік құраммен байланысты қиындықтарға қоса, өндірістің өзі де түсірілім алаңындағы ірі ірі аурулардың пайда болуы сияқты проблемаларға толы болды. «Focus Features» компаниясының бұрынғы бас директоры Джеймс Шамус атқарушы продюсер ретінде Морицугу: «Мен оны бұздым. Мен жас едім, өзімді өзімше сезіндім, маған ешкім көмектесе алмады. Мен оның бетіне түкіріп тастадым». «Terminal USA» аяқталған кезде ол консервативті оңшылдардың арасында қызу дау тудырды, өйткені ол салық төлеушілердің ақшасымен қаржыландырылған. Ол Торонто мен Роттердам кинофестивальдерінде көрсетілді және Американың 200-ден астам қаласында теледидардан көрсетілді. Ол кинофестивальдік айналымда ойнады және зор қызығушылық тудырды, Морицугу былай деді: «Mod Fuck Германияда, Скандинавияда және Бенилюкс елдерінде жарылды – олар шын мәнінде қорқынышқа, өлімге және Эмиге шикі ет үстінде жүретін қызғылт сары түсті жауап берді». «Giant Robot» журналы фильм туралы былай деді: «Джон Морицугу бұл фильмді түсіру кезінде таңғажайып ашылуды бастан кешірді, бұл оның алғашқы көпшілік көретін жұмысы болды. Джонның әйелі Эми Дэвис шағын модтар тобы мен жапондық мотоцикл банды арасындағы қақтығысқа түскен өнер көрсетуші қызды ойнайды. [ ] Орындаулары ерекше, қасақана бұзылған, ақымақ, бірақ бұл фильмнің керемет бөлігі. Егер сіз таңғажайып фильмдерді жақсы көрсеңіз, сіз олардың сөздерін есте сақтап, қолдана бастайсыз. [ ] «Unrest» және «Karyo Tengoku» әндерінің керемет саундтрегі». Фильмді «Wired» журналының оқырмандары «Ең жалған эксплоатациялық фильмдердің» бірі деп таңдады, бұл құрметті «Eraserhead», «The Texas Chain Saw Massacre», «Night of the Living Dead» және «Faster, Pussycat! Kill! Kill!» фильмдерімен бөлісті. Морицугудің келесі фильмі 1997 жылы шыққан «Fame Whore» болды, ол сериалдағы мазақ пен абсурдты қайталап, атақты сынға алған және Эми Дэвисті тасқынды, сенімді қорғаушы қыз ретінде бейнелеген үш параллель оқиғаға қызмет етті. 16 мм-де түсірілген фильм «Rockefeller Foundation» сыйлығының иегері атанды. Ол «Жаңа Йорк астыртқыш кинофестивалінде» «Ең үздік фильм» және «Фестиваль таңдауы» наградаларын алды, ал «Los Angeles Times» газеті оны былай сипаттады: «Fame Whore – қабақты, өткір және энергиялы, ал оның жұлдыздары өз рөлдеріне құлшыныспен еніп кіреді». Фильм АҚШ және Еуропа бойынша кинотеатрларда көрсетілді, Нью-Йорктегі «Lincoln Center» кинотеатрында көрсетілді және Лос-Анджелесте 5 апта бойы көрсетілді. «Fame Whore» 1999 жылы «Оскар» сыйлығына ұсынылған, бірақ ол Лос-Анджелесте 16 мм-де көрсетілгендіктен техникалық себептермен қабылданбады, ал сол кезде барлық «Оскар» сыйлықтарын қарастыру үшін фильмдер 35 мм-де көрсетілуі керек болды. 1999 жылдың соңында Морицугу өзінің келесі фильмі – «Scumrock» жұмысын бастады, оның продюсері тағы да Андреа Сперлинг болды. Ол былай деді: «Бастапқы жоспар «Scumrock» фильмін 2 миллион долларлық, 35 мм-лік фильм ретінде жасау еді. «Fame Whore» фильмінің табысымен бұл толығымен орындалатынына сендім. Бірақ бұл бюджетті алу мүмкін болмады, сондықтан біз оны 50 000 долларға дейін төмендеттік. Ал ах, біз «Scumrock» фильмін 150 долларлық камерамен 5 000 долларға түсірдік». «Creative Capital» ұйымынан пост-өндіріс грантын алғаннан кейін фильмнің түсірілген материалы жойылды және толығымен деградацияға ұшырады, Морицугудің мақсаты оны лайға тарту және «таза цифрлық көріністің» әдемілігі мен сәнін жою еді. «The Village Voice» киносыншыларының сауалнамасы бойынша «2003 жылдың ең үздік фильмі» деп танылды, содан кейін 2004 жылы АҚШ және Канадада кинотеатрларда көрсетілді, «Los Angeles Times», «LA Weekly» және «E!» журналдарынан мақтауға ие болды. 2012 жылы жоба «Жылдың ұзақ формадағы музыкалық видеосы» номинациясында «Грэмми» сыйлығына ие болды. 2013 жылы «Pig Death Machine» Чикаго астыртқыш кинофестивалінде көрсетілді, онда Морицугу мен Дэвис «Жек Смит өмір бойы жетістіктері» сыйлығын жеңіп алды. Фильм АҚШ және халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді, сондай-ақ сыншы Джек Сарджент құрастырған тізімге, «2013 жылдың ең үздік фильмдері» тізіміне енді. Содан кейін ол Америка бойынша кинотеатрларда көрсетілді, сондай-ақ Лос-Анджелес, Нью-Йорк және Сан-Франциско сияқты қалаларда 7 көркем фильм мен 9 қысқа метражды фильмдерден тұратын Морицугу ретроспективасымен бірге көрсетілді. «Pig Death Machine» «Wall Street Journal», «Los Angeles Times» және «LA Weekly» журналдарынан жарқын пікірлер алды. 2015 жылы Нью-Йорк қаласының «Anthology Film Archives» Морицугудің 1987 жылғы дипломдық жұмысы – «Der Elvis» фильмін екі жыл бойы қалпына келтіру жобасын аяқтады. «National Film Preservation Foundation» және «Andy Warhol Foundation for the Visual Arts» ұйымдарының қолдауымен фильм цифрлық түрде сканерленді, қайта жаңартылды, 16 мм-де қайта басылды және «ең әсерлі және дарынды студенттік фильмдердің бірі» деп сипатталды. Сондай-ақ 2015 жылы «Focus Features» компаниясының бұрынғы бас директоры Джеймс Шамус «New York Times» газетіне: «Джон – нағыз кино шебері. Мен одан 95 пайыз режиссерлерден сүйікті болғанға қарағанда, одан түкіріп алуды артық көремін» деді. 2016 жылдың қыркүйегінде Морицугудің жеті көркем фильмінің көрмесі Нью-Йорктегі «Ramiken Crucible» галереясында ашылды. «Semiotics of Sleaze» деп аталған көрмеде фильмдер бір ай бойы галерея қабырғаларына бірдей уақытта проекцияланды. «The Village Voice» газеті былай жазды: «Джон Морицугудің киносы агрессивті, абразивті және тоқтамайды. Оның төмен бюджеттік фильмдері спастикалық монтаждауға, бағдарсыз пост-синхронды дыбысқа және жарқын неононды түстерге ие; олар сезімдерге қуаныш сыйлайды, ал санаға у».

Moritsugu started filmmaking in high school in the early 1980s and then attended Brown University, where he studied semiotics and critical theory. Classmates in his department included director Todd Haynes, producer Christine Vachon and studio head producer Nina Jacobson. Moritsugu's senior thesis film, Der Elvis, was called by The Village Voice critic J. Hoberman "one of the top 50 films of the eighties." The New York Times described it as "a 23 minute jolt of highly controlled chaos." Upon graduating in 1987, he commenced production on his first feature, My Degeneration, but an industrial accident in which his right arm was pulled into a conveyor belt and nearly severed postponed the project. After a lengthy hospital stay and rehabilitation, he was able to restart the movie, which he looked at as a form of "physical therapy". My Degeneration, about an all girl rock band playing music for the beef industry, starred his future wife Amy Davis. It played at a number of film festivals including Sundance, where Roger Ebert walked out after 7 minutes. Rolling Stone named it one of the "25 Greatest Punk Rock Movies of All Time" and said: "Underground filmmaker/art terrorist Jon Moritsugu reimagines a rise and fall showbiz narrative as a scuzzy, 16mm skullfuck opus set in a lo fi punk world This movie feels like punk rock: dirty, angry, righteous, handmade, exhilirating." The movie was self released theatrically, after which Moritsugu moved to the West Coast in 1990. Top indie label Matador Records was to release the movie's soundtrack, but after numerous and lengthy delays, Moritsugu terminated the deal. Stated label head Gerard Cosloy, "Jon Moritsugu set the Hippy Porn contract on fire and tore the CD negatives apart with his teeth (we didn't have the guts to tell him the test pressings arrived that day)." Hippy Porn was released theatrically in America and gained noticeable notoriety. Picked up for European distribution, the movie was a hit in the Netherlands, Switzerland and France, playing non stop in Paris for over one year at the Action Christine Cinema. The movie, produced by Henry S. Rosenthal and co produced by Andrea Sperling, was shot by Todd Verow in 16mm. It featured a dream sequence set in garden of meat, which was filmed in Rosenthal's garage with 800 pounds of raw, rotting beef. After wrapping, and in the middle of post production in 1993, Moritsugu received word that he had received a grant from ITVS to create a PBS television show. He says: "I completed (the script) in 42 hours and it got the green light. So right after shooting Mod Fuck Explosion, I got $360,000 to shoot Terminal USA. In addition to complications with insurance, payroll, salaries and a large unionized cast and crew, the production itself was fraught with problems including a major outbreak of scabies on the set. Executive produced by James Schamus (former CEO of Focus Features), Moritsugu stated: "I sort of blew it. I was young, full of myself, no one could help me. I basically spit in his face". When Terminal USA was completed, it caused a firestorm of controversy with the conservative right because it had been funded with taxpayer money. It screened at the Toronto and Rotterdam Film Festivals and was broadcast on television in over 200 cities across America. It played the film fest circuit and received tremendous attention, with Moritsugu saying, "Mod Fuck blew up in Germany, Scandinavia, and the Benelux countries—they really responded to the angst, death, and Amy as a hot blonde walking on raw meat." Giant Robot said about the movie: "Jon Moritsugu hit some weird epiphany during the making of this film, which was his first mass watchable work. Jon's wife Amy Davis plays a performance art girl who's caught in a rumble between a small group of mods and a Japanese motorcycle gang. [ ] The performances are weird, intentionally screwed up, and dumb, but that's part of the film's brilliance. If you're a fan of strange flicks, you'll start remembering the lines and using them. [ ] Awesome soundtrack by Unrest and Karyo Tengoku". The movie was picked by the readers of Wired as one of the "Wildest Exploitation Movies," sharing the honor with Eraserhead, The Texas Chain Saw Massacre, Night of the Living Dead and Faster, Pussycat! Kill! Kill!. Moritsugu's next feature was 1997's Fame Whore, which reprised sitcom mockery and absurdism in service of three parallel stories critiquing fame and featuring Amy Davis as a stoner, trust fund brat. the 16mm movie was a recipient of a Rockefeller Foundation Award. It received "Best Feature" and "Festival Choice" honors at the New York Underground Film Festival and the Los Angeles Times said of it, "Fame Whore is crude, edgy and energetic, and its stars throw themselves into their roles with welcome gusto." The movie opened theatrically throughout the US and Europe, screening at Lincoln Center in NYC and running for 5 weeks in Los Angeles. Fame Whore was considered for an Academy Award in 1999, but it was rejected on a technicality because it had opened in Los Angeles in 16 mm, and at the time, all Academy Award considerations had to be shown in 35 mm. In late 1999 Moritsugu started work on his next feature, Scumrock, produced once again by Andrea Sperling. He stated: "The original plan was for Scumrock to be a $2 million, 35mm picture. I thought it was totally do able, what with the success of Fame Whore. This budget proved to be elusive so we cut it down to $50,000. And alas, we ended up shooting Scumrock for $5,000 using a $150 camcorder." After receiving a post production grant from Creative Capital, the movie's footage was decimated and completely degenerated, Moritsugu's intent being to drag it into the gutter and destroy any sheen or aura of a "pristine digital look". It was selected by The Village Voice Film Critics Poll as "Best of 2003" and then opened theatrically in the US and Canada in 2004, receiving rave reviews from the Los Angeles Times, LA Weekly and E!. In 2012, the project received a Grammy Nomination in the "Long Form Music Video" category. In 2013 Pig Death Machine premiered at the Chicago Underground Film Festival, where Moritsugu and Davis won the "Jack Smith Lifetime Achievement Award." The movie screened at a number of US and international film festivals and also made it onto several "Best Films of 2013" lists including one compiled by critic Jack Sargeant. It then opened theatrically across America and also played with the Moritsugu retrospective of 7 features and 9 shorts in select cities including Los Angeles, New York and San Francisco. Pig Death Machine received glowing reviews from the Wall Street Journal, Los Angeles Times and LA Weekly. In 2015, Anthology Film Archives of New York City completed a two year restoration project of Moritsugu's 1987 senior thesis film, Der Elvis. With support from the National Film Preservation Foundation and the Andy Warhol Foundation for the Visual Arts, the movie was digitally scanned, remastered, reprinted in 16mm and described as, "one of the most impressive and precocious student films ever made". Also in 2015, James Schamus, former CEO of Focus Features, stated to the New York Times: "Jon is a true cinema original. I'd rather be spit on by Jon than kissed by 95 percent of the directors out there." In September 2016, an exhibition of seven Moritsugu features opened at the Ramiken Crucible in NYC. Entitled "Semiotics of Sleaze," the movies were projected simultaneous on the gallery's walls for a one month run. The Village Voice wrote: "Jon Moritsugu's cinema is aggressive, abrasive, and it doesn't stop. His zero budget movies have spastic editing, disorienting post sync sound, and bright neon colors; they're a treat for the senses, and poison for the mind While watching his films, you may feel tired, weak, or nauseous, but you will have had an experience, and a physical one at that – an effect to which many moving images can't lay claim The gallery is showing these works simultaneously and blasting them at full volume; you'll feel the noise." In August 2017, Moritsugu wrapped principal photography for his eighth feature, Numbskull Revolution. Shot in New Mexico, the movie aims to "satirize and deconstruct the high art scene in an eyeball scorching onslaught of mind blowing narrative madness and honey laced pathos"." It stars James Duval as artist "Futurecide" and Amy Davis as twin sisters. Moritsugu landed a book deal in 2018. His memoir titled "SKULLFUCK: The Brutalist Cinema of Jon Moritsugu" was released in January 2022 and was published by Kaya. He is completing post production for Numbskull Revolution.

Музыка

Морицугу сонымен қатар (1997–1998) Энди Матиног пен Майк Масацугумен бірге Джон Окаданың романынан есім алған No No Boy деп аталатын панк-топқа жетекшілік етті. 2011 жылдан бері ол Эми Дэвиспен бірге Low on High деп аталатын лоу-фай инди гараж-рок тобында ойнайды.