Кіріспе
Марксизмде ультрасолшылдық – кең марксистік және көбінесе антилениндік көзқараспен сипатталатын революциялық коммунистік ағымдардың кең спектрін қамтиды. Ультрасолшылдық өзін басқа солшыл ағымдардан сайлауға қатысутан, кәсіподақтармен жұмыстан және ұлттық азаттық күресінен бас тарту арқылы ерекшелендіреді. Бұл термин кейде солшыл коммунизмнің синонимі ретінде қолданылады. "Ультра солшылдық" марксистік-лениншілдер мен троцкишілердің арасында марксистік секталардың радикалды немесе келісімсіз ұстанымдарын сипаттау үшін жиі қолданылады.
In Marxism, ultra leftism encompasses a broad spectrum of revolutionary communist currents that are generally Marxist and frequently anti Leninist in perspective. Ultra leftism distinguishes itself from other left wing currents through its rejection of electoralism, trade unionism, and national liberation. The term is sometimes used as a synonym of left communism. "Ultra left" is also commonly used as a pejorative by Marxist–Leninists and Trotskyists to refer to extreme or uncompromising Marxist sects.
Тарихи қолданысы
Ағылшын тілінде "ұльтра-сол" термині сирек қолданылады. Керісінше, адамдар солшыл коммунизмді дәстүрлі марксизмнің бір түрі ретінде кеңінен талқылайды. Француз тіліндегі баламасы, *ultra gauche*, осы тілде күшті мағынаға ие және бүгінге дейін бар қозғалысты анықтау үшін қолданылады: Амадео Бордига, Отто Рюле, Антон Паннекук, Герман Гортер және Пол Маттик сияқты теоретиктер дамытқан солшыл коммунизмнің бір саласы, сондай-ақ Жак Каматте және Жиль Дове сияқты жақында жазған авторлармен жалғасады. Бұл көзқарас екі негізгі дәстүрді қамтиды: Рюле, Паннекук, Гортер және Маттик кіретін голланд-неміс дәстүрі және Бордиганы ұстанған итальяндық дәстүр. Бұл дәстүрлер 1960 жылдардағы француздық *ultra gauche* қозғалысында бірікті. Саяси теоретик Николас Тобурн бұл дәстүрлерді "тарихи ультра-солдың қазіргі жағдайы" деп атайды. Бұл термин 1920 жылдары неміс және голланд жұмысшы қозғалыстарында пайда болды, бастапқыда большевизм мен әлеуметтік демократияға қарсы, сонымен қатар анархизммен кейбір ортақ белгілері бар марксистік топты білдірді. Марксистік-лениндіктер мен троцкистер көбінесе басқа коммунистерге қарсы "ұльтра-сол" терминін қолданады, олардың пікірінше, аталғандар қазіргі саяси сананы немесе ұсынылған бағыттың ұзақ мерзімді салдарларын ескермейтін бағдарламаны жақтады. Олар материалдық жағдайлардың мұндай бағдарламаны іске асыруға кедергі келтіретінін жиі атап көрсетеді. Ұльтра-сол, ең алдымен, авторитарлық марксизмге қарсы тұруымен ерекшеленеді, ол әдетте мемлекетке және мемлекеттік социализмге, сондай-ақ парламенттік демократия мен жалақылы еңбекке қарсылық білдіреді. Большевизмге қарсылық білдірген ультра-сол пролетариаттың автономиясына және өзін-өзі ұйымдастыруына ерекше мән береді. Олар революциялық партияның қажеттілігін жоққа шығарды және "бұқаралық" өздерінің жетекшілеріне үнемі қарсы қойылатынын айтты. Дове былай түсіндірді:
"Ұльтра-сол әлеуметтік демократия мен ленинизмге – Сталиндікке айналған – қарсылық білдіру арқылы туды және өсті. Оларға қарсы, пролетариаттың революциялық спонтандығын растады. Неміс коммунистік солы (неміс-голландтық, шындығында) және оның туындылары пролетариаттың өзінің іс-әрекетінде ғана адамзаттық шешім бар екенін уағыздады, оларды тәрбиелеу немесе ұйымдастыру қажет емес." Соғыстан кейін ультра-солдың мұрасын жалғастырған *Socialisme ou Barbarie* журналы 1949 және 1965 жылдар аралығында Францияда жарық көрді. Ұльтра-солшыл идеялардың бір түрі 1960 жылдардағы Жаңа солшылдарда, әсіресе 1968 жылғы мамыр оқиғаларында Биг Флейм, Ситуационисттік Интернатционал және автономизм сияқты либертариандық социалистік қозғалыстарда кеңінен жаңғыртылды. 1968 жылғы мамыр оқиғалары кезінде Францияда ультра-солшылдық бастапқыда француз коммунистік партиясына (PCF) қарсылық пен сынмен байланысты болды. Коммунистік қозғалыстың орнықтып қалған ағымдары кейде дұрыс болатын "өзін-өзі баптауға құмар ultra left-тің" алдын алу үшін ультра-солшылдықты қолданды, бұл революциялық солдың ПКФ мүшелерін өздерінің жетекшілерінен айыруын қиындатар еді.
The ultra left was born and grew in opposition to Social Democracy and Leninism—which had become Stalinism. Against them, it affirmed the revolutionary spontaneity of the proletariat. The German communist left (in fact German Dutch), and its derivatives, maintained that the only human solution lay in proletarians' own activity, without it being necessary to educate or to organize them Inheriting the mantle of the ultra left after the war, the magazine Socialisme ou Barbarie appeared in France between 1949 and 1965. One variant of ultra leftist ideas was widely revived in the New Left of the 1960s, and particularly in the May 1968 moment in libertarian socialist movements such as Big Flame, the Situationist International, and autonomism. During the May 1968 events in France, ultra leftism was initially associated with the opposition and critique to the French Communist Party (PCF). Ultra leftism was thus used by the established currents of the communist movement to prevent, sometimes correctly, against "self indulgent ultra leftism [that] could only make it more difficult for the revolutionary left to win rank and file PCF members away from their leaders″.
Қадірсіз қолданыс
"Альтра сол" термині, жамандау мағынасында, қазіргі жағдайды немесе ұсынылған бағытты ұстанудың салдарына назар бермей қабылданған ұстанымдарды белгілеу үшін қолданылады. Бұл термин солшыл көзқарастарды сынға алу үшін пайдаланылады, мысалы, оқиғалардың қарқынын шамадан тыс бағалау, қазіргі күрес деңгейін асыра көрсету немесе белсенділіктерінде зорлық-зомбылыққа шақыру сияқты бастамаларды ұсыну. Мұндай көзқарасқа қатысты негізгі марксистік сын Владимир Лениннің «Сол қанаты» коммунизмі: балалық ауруы есімді еңбегімен басталды. Онда Ленин, Коммунистік Интернационалдың жаңадан құрылған кезеңінде парламенттік немесе реформашыл социалистермен ынтымақтастыққа қарсы болғандарды (мысалы, Антон Паннекук немесе Сильвия Панкхерст) сынға алды. Ленин «альтра солдықты» тазалық саясаты ретінде сипаттады – «таза коммунизмнің» доктриналық «ақиқаттарын» қайталау». Лениншілдер бұл терминді көбінесе сол жақтағы өзінің қарсыластарына қарсы қолданды. «Коммунистік партияның өкілі Бетти Рид 1969 жылы жарық көрген Ұлыбританиядағы «Альтра солшылдық» атты памфлетінде CPGB «сол жақтағы жалғыз күш екеніне ешқандай эксклюзивті талап етпейтінін» айтты, бірақ CPGB-нің сол жағындағы топтарды «альтра солшылдар» деп есептеді. Рид «альтра солшылдықты» троцкишілдер, анархистер немесе синдикалистер, немесе «Қытай-Совет дауы кезінде Қытай Коммунистік партиясын қолдағандар» (7-8 беттер) ретінде сипаттады. Троцкишілдер және басқалар Коммунистік Интернационалдың үшінші кезеңінде шынайы емес «альтра солшылдық» стратегиясын ұстанғанын мәлімдеді, ал Коммунистік Интернационал 1934-1935 жылдары біртұтас фронт стратегиясына көшкен кезде мұны мойындады. Бұл термин Вьетнам соғысы кезінде АҚШ-та Социалистік жұмысшылар партиясы тарапынан танымал болды, олар оны соғысқа қарсы қозғалыстағы қарсыластарын, соның ішінде Джерри Хилиді сипаттау үшін пайдаланды. «Альтра солшылдық» көбінесе солшыл сектанттықпен байланысты, онда социалистік ұйым жұмысшы табының және оның одақтастарының ұзақ мерзімді мүдделерінен бұрын өзінің қысқа мерзімді мүдделерін ілгері қоюға тырысуы мүмкін.