Кіріспе
Мексикалық-американдық актриса (1910–2016)
Гуадалупе Наталия Товар Салливан (27 шілде 1910 – 12 қараша 2016), кәсіби аты Лупита Товар, мексикалық-американдық актриса. Ол 1931 жылы түсірілген «Дракула» фильмінің испан тіліндегі нұсқасының басты рөлімен танымал, ол Лос-Анджелесте Universal Pictures студиясымен түңгі уақытта, Бела Лугоси нұсқасымен бірдей декорацияларды пайдалана отырып, бірақ басқа актерлер мен режиссермен түсірілді. Ол сондай-ақ 1932 жылғы «Санта» фильмінде де басты рөлде ойнады, бұл мексикалық дыбысты фильмдердің және коммерциялық испан тіліндегі дыбысты фильмдердің алғашқыларының бірі болды. Өлген кезде ол ең қарт актриса және мексика киносының алтын ғасыры мен Голливудтың алтын ғасырынан сақталған соңғы жұлдыздардың бірі еді.
Ерте өмір
Товар Мексиканың Оахака штатындағы Матиас Ромеро қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Эгидио Товар Пуэбла штатының Техуакан қаласынан, ал анасы Мэри Товар (қыз есімі Салливан) – ирланд-мексикалық, Матиас Ромеро, Оахакадан шыққан.
Ерте мансап
Товарды Мексика қаласында деректі фильмдерді түсіретін Роберт Флаэрти ашты. Товар би сабағында өнер көрсеткен, сосын ол басқа қыздармен бірге байқаудың бөлігі ретінде экрандық сынаққа шақырылды. Товар бірінші орынды жеңіп алды. 1930 жылы Товар Антонио Мореномен бірге «The Cat Creeps» фильмінің испан тіліндегі нұсқасы – «La Voluntad del Muerto» фильмінде түсті. Бұл фильм Джон Уиллардтың «The Cat and the Canary» деген құпия пьесасының негізінде жасалған. «The Cat Creeps» және «La Voluntad del muerto» екеуі де «The Cat and the Canary» (1927) фильмінің қайта түсірілімі болды. Фильмге актерлерді іріктеу 1930 жылдың шілдесінде өтті, ал фильм сол жылы жарық көрді. Испан нұсқасын Джордж Мелфорд режиссерлік етті, және «Дракуланың» (1931) испан тіліндегі нұсқасындағыдай, күндіз ағылшын тіліндегі нұсқаны түсіруге қолданылған декорацияларды түнде пайдаланды. Товар 1930 жылы, 20 жасында «Дракула» фильмін түсірді. Фильмді оның болашақ күйеуі Пол Конер өндірді. Фильм танымал кітаптың желісіне негізделген, онда елден келген бір жазықсыз қыз сарбазбен махаббатқа түсіп, кейін трагедиялық жағдайға ұшырап, жезөкше болады. «Санта» фильмі мексикалықтардың арасында соншалықты танымал болды, Мексика үкіметі Товарды Санта рөлінде бейнелеген пошта маркасын шығарды. «Санта шыққан кезде мен көшеде жүре алмайтын едім», – деді Товар. «Адамдар маған сувенир ретінде киімдерімді жыртып тастады. Бұл керемет еді». 2006 жылы «Санта» фильмі Кино өнер және ғылым академиясының «Люпита Товарға арналған құрмет» атты мерекелік көрсетілімінде көрсетілді, онда Товар мен кинотарихшы Боб Диксон арасындағы әңгіме өтті. Бұл шара Товардың құрметіне өткізілді.
Басқа фильмдер
1931 жылы Мелфорд Товарды Роза Хобарт бас рөлде ойнаған "Борнеоның шығысы" атты тағы бір Universal фильміне режиссерлік жасады. Товар сонымен қатар Columbia Pictures студиясында фильмдерде жұмыс істеді. Өзі үнсіз фильмдер түсірмегенімен, оның алғашқы фильмдері Fox Film Corporation компаниясының Fox Movietone дыбыс жүйесімен шығарылған, бірақ дыбыс жабдығы жоқ кинотеатрлар үшін үнсіз нұсқалары да таратылған болуы мүмкін.
Жеке өмір
Товар бала кезінен Лупита деген есіммен танымал болды. Олардың немерелері Крис пен Пол Вайц – сәтті кинорежиссерлер. Товарда бірнеше белгілі Нью-Йорк тұрғындары пайдаланған бесік болды, соның ішінде жазушы Джули Баумгольд және оның күйеуі, «Нью-Йорк» баспасының редакторы Эдвард Коснер; романшы және актриса Лили Собискидің анасы Элизабет Собиски, тележурналист Джуди Лихт және оның күйеуі, жарнама агенті Джерри Делла Фемина. 1990 жылдардың басында испан тіліндегі «Дракула» фильмінің үйде көрсетілімге шығуы Товардың фильмдеріне жаңа қызығушылық тудырды. "Менің фильмдерімнің фестивальдар мен көрсетілімдеріне шақыру – арманның орындалуындай. Экрандағы сол мен болғанын көріп тұрмын ба? Мен актриса екенімді жартылай ұмытып қалған едім. Адамдардың қамқорлығына қатты ризамын. Көбінесе адамдар қайтыс болған соң марапат алады, ал тірі күйімде осы құрметке ие болу – керемет!"
Өлім
Товар 2016 жылдың 12 қарашасында Лос-Анджелесте жүрек ауруынан 106 жасында қайтыс болды, ал оның қызы Сьюзан Кохнер 80 жасқа толғаннан кейін бір күн өткен соң осы оқиға болды.
Мақалалар
Бэбкок, Мюриел. "Мексикалық жұлдыздардың танымалдылығы артып, шыңына қарай бет бұруы жалғасуда: режиссерлер латын американдық сұлулардың кино әлемінің даңқ залында өзіне қалай орын жасағанын айтады". Los Angeles Times. 1929 жылғы 27 қаңтар, С11 бет (1 бет). Olean Herald, "Голливуд көріністері мен дыбыстары". Сенбілік кеш. 1929 жылғы 20 шілде, 4-бет. Боланд, Елена. "Шет елдік актерлер экрандағы орнын сақтайды: дыбысты фильмдер әртүрлі елдер үшін түсірілген фильмдерде көптеген акценттердің қажеттігін аңғартады, болашақтың анық екендігі белгілі факт ретінде қарастырылады". Los Angeles Times. 1930 жылғы 2 ақпан, B11 бет (2 бет). Кингсли, Грейс. "Браунинг сюжетті және жұлдызды таңдайды: Феербенкс испан дәуіріндегі оқиғада бандит рөлін ойнайды; Ричард Кин бірінші ұлттық компанияға жіберілді; Пол Пейдж "Адамға құштар" рөлін ойнайды". Los Angeles Times. 1930 жылғы 12 наурыз, A8 бет (1 бет). Кингсли, Грейс. "Дункан әпкелері шетелге шығуы мүмкін: Джозеф Сантли Хелен Твелветристің үшін Toreador роліне арналған әңгіме жазады, First National компаниясымен келісімшартқа отырады, Норман Таурог Эд Уинннің комедиясын қоюға жауапты". Los Angeles Times. 1930 жылғы 23 шілде, 6-бет (1 бет). Кингсли, Грейс. "Люпита Товар шетелге кетеді: актриса Париж қаласында күйеуі Пол Кохнермен кездеседі, капитан Моллисон актер болмайтынына шешім қабылдады, Хелен Мак Кен Мейнардпен бірге басты рөлді жеңіп алды". Los Angeles Times. 1932 жылғы 27 тамыз, 5-бет (1 бет). Кингсли, Грейс. "Люпита Товар мен Кохнер үйленді: продюсер мен актриса Чехословакияда неке қиды, Глория Стюарт әуе поштасымен жаңа саяхатқа шықты, Говард Хьюз Нью-Йоркте сұлулық іздейді". Los Angeles Times. 1932 жылғы 2 қараша, 11-бет (1 бет). Уивер, Том. "Испанияда шағылды", "Fangoria" №119. 1992 жылғы желтоқсан.
Мұрағаттық материалдар
Конер отбасылық құжаттары, ~1970-2008. Риверсайд, Калифорния: Калифорния университеті, Риверсайд.
Монографиялар
Анкерич, Майкл Г. Үнсіздіктің дыбысы: үнсіз фильмдер мен дыбысты фильмдер арасындағы қашықтықты жойған 16 кино және сахна тұлғаларымен сұхбаттар. Қайта басылған басылым. ед. Джефферсон, Н. К.: McFarland & Co., 2011. 15-тарау, 218–233-беттер. Товар, Лупита және Панчо Конер. Лупита Товар: Мексиканың сүйікті қызы: оның ұлы Панчо Кохнерге айтқан естеліктері. Блумингтон, ИН: Xlibris Corp, 2011. Конер, Панчо. Лупита Товар: Мексиканың қалыңдығы: естеліктер, өз ұлына айтқандай. Create Space Independent Publishing Platform, 2012.