Мапи Кортес: Пуэрто-Рикан актриса және Мексика киносының жұлдызы

Кіріспе

Пуэрто-Рико актрисасы (1910–1998)

Мария дель Пилар Кордеро (1 наурыз 1910 – 2 тамыз 1998), Мапи Кортес есімімен әйгілі, пуэрто-риколық актриса. Ол Мексика киносының алтын ғасырында көптеген фильмдерде ойнады және 1940 жылдары индустрияның ең сүйікті және табысты жұлдыздарының біріне айналды.

Өмірбаян

Мапи Кортес әуесқой театр сахнасында ерте жасынан актриса ретінде тәжірибе жинады. 1932 жылы Мапи Нью-Йоркке сапар шегіп, балалық шағының досы Фернандо "Папи" Кортеске тұрмысқа шықты. Доминикан баритоны Эдуардо Брито басқаратын театр труппасымен ерлі-зайыптылар Испанияға жол тартты. Компания тараған соң, олар Барселонадағы және басқа да teatro de revista компанияларында өнер көрсетті. Мапи Кортес кинодағы дебютін 1933 жылы "Екі әйел және бір Дон Жуан" комедиясындағы екі басты рөлдің бірімен жасады. Сол кезде Кортестің Пуэрто-Рикода белгілі актер және продюсер болған Пакито Кордеро деген немересі болды. Испанияда азамат соғысы басталғаннан кейін Мапи мен Фернандо Кортес Марсельге дейін барып, содан кейін Аргентинаға аттанды. Буэнос-Айрес пен Гаванада сахнада және кинода ойнағаннан кейін, олар Мексика қаласына келді. Олар алғаш рет Cantinflas ревюінің құрамында сахнаға шықты, жақын арада Мексиканың қарқынды дамып келе жатқан киноиндустриясына қосылды, онда белгілі әйел жұлдыздары жетіспеді. Үш сәтті фильмдегі басты рөлдер – Чано Уруэтанаң "La liga de las canciones / Әндер лигасы" (1941), Хулио Брачоның "¡Ay, qué tiempos, señor don Simón! / Ой, қандай заман, Дон Симон!" (1941) және Мигель М. Дельгадоның Кантинфластың "El gendarme desconocido / Белгісіз полицей" (1941) комедиясы – Мапи Кортесті Мексика киносының ең табысты актрисаларының біріне айналдырды. Мапи АҚШ Мемлекеттік департаментінің "Мексикалық көңіл-күйлер" атты қысқаметражды үгіт фильмінде де ойнады. Фильмде ерлі-зайыптылар 1941 жылы Мехикодағы Reforma қонақ үйінде өнер көрсеткенін көрсетеді. Онда Мапи Рафаэль Эрнандестің "Nada" (Ешнәрсе) әнін орындайды, осы әнді олар 1966 жылы "Луна де мель эн Пуэрто-Рико" фильмінде композитордың жақындағы қазасына арналған шара ретінде қайтадан орындады. 1942 жылы Кортес Голливудтағы киноөнеріне бірден еніп, RKO соғыс уақытындағы музыкалық комедияда әнші рөлін ойнады. Оның кейіпкері Виктор Матурдың солдат рөліндегі кейіпкеріне үйленеді, бірақ кейін Люсилл Болл ойнаған әлеуметтік беделді әйелге ғашық болады. "Жеті күндік демалыс" фильмін түсіргеннен кейін Мапи Кортес Мексикаға оралып, Мексиканың Белль Эпокасы дәуіріндегі заманауи романтикалық комедиялар мен ностальгиялық мюзиклдерде басты рөлдерді ойнады. 1945 жылы Mapy Cortés көлік құралы "La pícara Susana / Ұсақ-түйектерге құмар Сусана" фильмі күйеуі Фернандоның режиссерлік дебюті болды. Ол 1979 жылы қайтыс болғанға дейін Мексика киносы мен теледидарындағы комедиялық режиссер ретінде өте белсенді болды, сондай-ақ Тин Тан, Ресортес және Ла Индия Мария сияқты танымал мексикалық комедия актерлеріне арналған фильмдер түсірді. Фернандоның комедиялық режиссер ретіндегі сұранысы артып келе жатқанда, 1950 жылдардың басында Мапидің кино мансабы жас буын өкілдері – ведет, румбералар мен музыкалық комедия жұлдыздарының пайда болуымен бірге төмендеді. Ерлі-зайыптылар "El Mundo Enterprises" компаниясының иесі Анхель Рамостан WKAQ TV Telemundo Channel 2 телеарнасын іске қосуға көмектесу туралы шақыру алды. 1954 жылдың 28 наурызында Пуэрто-Рико Telemundo арнасынан алғашқы теледидар хабарларын алды: Мапидің басты рөлде ойнаған және Фернандоның режиссерлік еткен испандық "El caso de la mujer asesinadita / Ұсақ-түйектерге құмар әйел" комедиясының тікелей эфирі. Бұл 1943 жылғы "Internado para señoritas / Қыздар жатақханасы" фильмінің жаңадан түсірілген нұсқасы болды, онда Мапита ойнаған және Фернандо режиссерлік еткен. Алайда, Мапита танымал чилилік әнші Лучо Гатикаға үйленгеннен кейін шоу-бизнестен тез арада кетіп, көп жылдардан кейін Мексиканың теленовела индустриясының бір бөлігі ретінде қысқа уақытқа оралды. 1960 жылдары Мапи Кортес көбінесе Мехико сахнасында жұмыс істеді, көбінесе испан жазушысы Альфонсо Пасоның комедияларында ойнады. Оның соңғы кино рөлдері – күйеуі режиссерлік еткен және немере інісі Пакито продюсерлік еткен Пуэрто-Рико мен Мексиканың үш бірлескен фильміндегі қосалқы рөлдер болды. Фернандо Кортес қайтыс болғаннан кейін Мапи Кортес Пуэрто-Рикоға оралып, салыстырмалы түрде тыныш өмір сүрді. 1998 жылы ол үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Пуэрто-Риконың Каролина қаласындағы Пуэрто-Рико мемориалдық зиратында жерленді.

Mapy Cortés began experimenting as an actress since an early age, working in Puerto Rican amateur theater. In 1932 Mapy traveled to New York City and married childhood friend Fernando "Papi" Cortés. Under contract to a theatrical troupe headlined by Dominican baritone Eduardo Brito, the couple traveled to Spain. After the company disbanded, the couple began performing in different teatro de revista companies, primarily in Barcelona. Mapy Cortés made her film debut as one of the two female leads in the comedy Dos Mujeres y un Don Juan (Two Women and a Don Juan, 1933). By that time Cortés had a nephew, Paquito Cordero, who would become a famed actor and producer in Puerto Rico. After the start of the Spanish Civil War, Mapy and Fernando Cortés went to Marseilles before making their way down to Argentina. Following stops in Buenos Aires and Havana, where they appeared on stage and movies, the couple traveled to Mexico City. They made their stage debut as part of the Cantinflas revue and soon joined the growing Mexican film industry, which lacked established female stars. Back to back starring roles in three hit films the Pan American musical La liga de las canciones / The League of Songs (Chano Urueta, 1941), the nostalgia musical comedy ¡Ay, qué tiempos, señor don Simón! / Oh, What Times, Don Simon! (Julio Bracho, 1941) and the Cantinflas comedy El gendarme desconocido / The Unknown Policeman (Miguel M. Delgado, 1941) quickly turned Mapy Cortés into one of the most bankable leading ladies in Mexican cinema. Mapy also appeared in the U. S. State Department propaganda short film Mexican Moods. The short shows the couple performing at the luxurious Hotel Reforma in Mexico City circa 1941, when Mapy performed as part of the hotel's dinner show and Fernando acted as master of ceremonies. In the short, Mapy sings the Rafael Hernández song "Nada" (Nothing), which the couple later performed in the 1966 film Luna de miel en Puerto Rico as part of a tribute to the recently deceased composer. In 1942, Cortés made her only foray into Hollywood cinema, playing a singer in the RKO wartime musical comedy Seven Days' Leave. Her eponymous character is engaged to Victor Mature's soldier character before he falls in love with a socialite played by Lucille Ball. After filming Seven Days Leave, Mapy Cortés returned to Mexico City and played top billed roles in contemporary romantic comedies and nostalgia musicals set during the Mexican Belle Époque. The 1945 Mapy Cortés vehicle La pícara Susana / Mischievous Susana marked the directorial debut of her husband Fernando, who remained very active as a comedy director in Mexican film and TV until his death in 1979, directing vehicles for popular Mexican comedians like Tin Tan, Resortes, and la India Maria. While Fernando's demand as journeyman comedy director grew, Mapy's film career waned in the early 1950s with the rise of a younger generation of vedettes, rumberas and musical comedy stars. The couple received an invitation from Ángel Ramos, owner of El Mundo Enterprises, to help launch WKAQ TV Telemundo Channel 2. On March 28, 1954, Puerto Rico received its first television transmission from Telemundo: a live broadcast of the Spanish comedy El caso de la mujer asesinadita, starring Mapy and directed by Fernando. a loose remake of her 1943 hit Internado para señoritas / Girls' Dormitory (1943), starring Mapita and directed by Fernando. However, Mapita quickly retired from showbiz after marrying the popular Chilean crooner Lucho Gatica and only briefly returned many years later, as part of the Mexican telenovela industry. By the 1960s, Mapy Cortés was working mostly on the Mexico City stage, often starring in comedies by Spanish author Alfonso Paso. Her last film appearances were supporting roles in three Puerto Rican/Mexican co productions that were filmed in Puerto Rico, directed by her husband, and produced by her nephew Paquito. After Fernando Cortés died, Mapy Cortés returned to Puerto Rico and led a relatively quiet life. In 1998 she died at her home of a heart attack. She was buried at the Puerto Rico Memorial Cemetery in Carolina, Puerto Rico.