Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1660 жылы екінші Солтүстік соғысын аяқтаған бейбіт шарты
1660 peace treaty to end the Second Northern War
Копенгаген шарты (Freden i København, Freden i Köpenhamn) 1660 жылдың 27 мамырында қол қойылды және Швеция империясы мен Дания-Норвегия және Польша-Литва одағы арасындағы екінші Солтүстік соғысын аяқтады. Бұл шарт Дания, Швеция және Норвегияның өзара мойындалған шекараларын нақты белгілеген Роскильде шартынан кейінгі шағын келісім болды. Бұл шекаралар қазіргі күнге дейін дерлік өзгеріссіз сақталып келеді.
The Treaty of Copenhagen (Freden i København, Freden i Köpenhamn) was signed on 27 May 1660, and marked the conclusion of the Second Northern War between the Swedish Empire and the alliance of Denmark Norway and the Polish–Lithuanian Commonwealth. This treaty was a smaller follow up treaty to that of the Treaty of Roskilde, which decisively delineated the mutually recognized boundaries of Denmark, Sweden, and Norway; boundaries which are almost exactly the same to this day.
Ашылатын позициялар
Швеция королі Карл X Тронделаг пен Борнхольмді Данияға қайтару шартымен Акершюс графлығын алудан басқа қандай да бір нәтижеге келіспеді. Дания королі Фредерик III, керісінше, Роскильде шартының талаптарын орындаудан бас тартып, екінші Брёмсебро шартына (1645 ж.) оралуды қалады. Екі патша да жақын тұрғындарынан айнымады, келісімге қол жеткізу үшін Швеция тарапынан Франция мен Англия, ал Дания тарапынан Нидерланд Республикасының араласуы қажет болды. Фредерик голландтық одақтастарына Швецияның Сканнияны бақылауы Копенгагенге мәңгілік қауіп төндіретінін жеткізіп, Сканнияны қайтарып алу үшін Дания-Голландия одағын ұсынды. Фредерикке Бранденбург пен Австрия қолдау көрсетті, бірақ голландтар Англиямен келісіп, Эресунның батыс және шығыс жағалауын бір елдің бақылауына беруді болдырмау, Эресун төлемақысының болашақта өсуіне жол бермейтініне, бұл голланд және ағылшын Балтық саудасына кедергі келтіретініне келісті. Сонымен қатар, кардинал Жюль Мазарин Дания Швецияға қарсы көмектессе, Нидерландыға француз әскерін енгізуі мүмкін екенін ескертті. 1660 жылдың ақпанында Карлдың қайтысы туралы естіген Фредерик Роскильде келісімін дереу күштен шығарды. Бұл швед жақтастарының алаңдауына себеп болды, бірақ олардың француз және ағылшын әріптестері Швеция Тронделагқа талап етуден бас тартса, бірақ Роскильде шартының қалған талаптарын орындаса, Франция мен Англия осы шарттар бойынша келісімге келеді деп сендірді. Дания Бранденбург, Австрия және Польшаның қолдауымен Сканния жерлерін қайтаруды талап етті, бірақ бұл жолы голландтар Даниямен келіспеді. 1660 жылдың 8 наурызында адмирал Михель де Руйтер мен оның голланд флотына швед флотын тоқтатып тұрған Ландскрона портын тастап кетуге бұйрық берілді. Фредерик мойынсұнып, келіссөздер 24 наурызда басталды.
Charles X of Sweden would not accept any other outcome than Sweden's receipt of Akershus county, in exchange for the return of Trøndelag and Bornholm to Denmark Norway; Frederick III of Denmark on the other hand refused to abide by the terms of the Treaty of Roskilde, instead wanting to revert to the conditions of the Second Treaty of Brömsebro (1645). Both kings were stubborn, and had to depend on the mediating powers, France and England on the Swedish side, and the Dutch Republic on the Danish side, to bring about a treaty. Frederick argued to his Dutch allies that Swedish control of Scania would present an eternal lingering threat to Copenhagen, and proposed a Danish Dutch alliance to retake Scania. Frederick had the support of Brandenburg and Austria, but the Dutch had already agreed with England that preventing the western and eastern shore of Øresund from being controlled by the same country would in turn prevent future increases in the Øresund toll, which would cause disruption in the Dutch and English Baltic trade. In addition, Cardinal Jules Mazarin threatened a French invasion of the Netherlands if it were to assist Denmark against Sweden. When learning of Charles' death in February 1660, Frederick immediately proclaimed the Treaty of Roskilde null and void. This caused great alarm to the Swedish mediators, but their French and English counterparts assured them that if Sweden were to yield their claim to Trøndelag but otherwise stick by the terms of Roskilde, France and England would assure a treaty under those conditions. Denmark insisted on the return of the Scanian lands, with the support of Brandenburg, Austria and Poland, but this time the Dutch did not agree with Denmark. On 8 March 1660, admiral Michiel de Ruyter and his Dutch fleet were ordered to leave the harbour of Landskrona, where he had bottled up the Swedish fleet. Frederick yielded, and the negotiations began in earnest on 24 March.
Келіссөздер
Ең көп дау тудырған мәселе Борнхольм аралын бақылау мәселесі болды. Борнхольм халқы швед басқыншыларына қарсы көтеріліп, швед командирі Йохан Принценскёльдты өлтірді. Егер арал шведтердің қолында қалса, олар қысым көруден қорқады. Фридрих өзінің адал поддандыларын барынша қорғауға сөз берген еді; ол Швеция мен келіссөз жүргізуші елдердің қаупіне қарамастан, Борнхольмды Данияға қайтаруды талап етіп, уәдесін орындады. Кейін Дания Швеция короліне Сканиядағы даниялық ақсүйектерге тиесілі бірнеше иелікті беру арқылы өтемақы төлеуді ұсынды. Бірақ осы кезде келіссөздер қиындыққа ұшырады, себебі делдалдық танысқан елдердің өкілдері өз клиент мемлекеттерінің мүддесіне қайшы келетін сыбырласуларға араласты. Келіссөздердің баяу прогресіне наразы болған Ханнибал Сехестед келіссөздерді Дания мен Швеция арасында тікелей жүргізуді ұсынды. Шведтер бұл ұсынысты қабылдады және бірнеше күн ішінде шарттың талаптарына келісім келді.
The most contentious point was regarding the control of the island of Bornholm. The people of Bornholm had risen against their Swedish occupants, and killed the Swedish commander, Johan Printzensköld. They now feared retribution, were the island to remain in Swedish hands. Frederick had given his word of honour to protect his faithful subjects to the utmost; he kept his promise by demanding the return of Bornholm to Denmark despite the threats of Sweden and the negotiating powers. It was then suggested that Denmark would provide compensation by ceding several estates held by Danish noble families in Scania to the crown of Sweden. At this point, however, the negotiations started to derail as the mediating countries' representatives became involved in intrigues that weren't in the interests of their client states. Exasperated by the slow progress of the negotiations, Hannibal Sehested suggested that negotiations should proceed directly between Denmark and Sweden. The suggestion was accepted by the Swedes, and in a few days the conditions of the treaty were agreed upon.