Сагудай муниципалитеті: тарихы мен ағымдағы жағдайы

Кіріспе

Сагудай, ресми түрде Сагудай муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Куирино провинциясындағы 5-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 17 137 адамды құрайды, бұл оны провинциядағы ең азат халық саны бар муниципалитет етеді.

Этимология

Сагудайға Сан-Хосе, Нуэва-Эсихадан Хосе Карденас ат қойған, ол бұрынғы мэр Леандро Г. Карденастың атасы және Сагудайдағы туыстарына қонаққа келген. Сагудай сөзі – илокано тілінде жақсы мінез-құлыққа ие болуды және таза саналы, жүректі және жаны таза адамды білдіретін сөз.

Тарих

Сагудай ресми түрде 1959 жылғы 21 маусымда, сол кездегі Нуэва-Визкая провинциясының тұрақты муниципалитеті ретінде, Леонардо Б. Перес авторлық құқығымен жазылған, сол кездегі Нуэва-Визкаяның жалғыз округінің конгрессмені болған No. 2541 заң жобасы арқылы құрылды. Филиппин Конституциясының VI бабының 20-тармағының 1-тармағына сәйкес, Президент Карлос П. Гарсияның қол қоймауымен Республикалық заң No. 2519 болып күшіне енді. Осы заңның 1-тармағына сәйкес, Сагудай муниципалитетін құрайтын жеті барио мыналар болды: Ла-Паз, Сагудай (қазір Ризал және Магсайсай), Сальвасион, Санто-Томас, олар Диффун муниципалитетінен бөлінді; ал Дибул, Мангандингай және Трес Рейес Аглипай муниципалитетінен бөлінді. Алғашқыда Сагудай Исабела провинциясының Сантьяго муниципалитетіне қарасты болған, бірақ Исабела мен Нуэва-Визкая арасындағы шекаралық даудың түпкілікті шешілуінен кейін, Сагудай сол кездегі президент Эльпидио Кириноның No. 386 жарлығымен Диффунның тұрақты бариосы болды. Сагудайға алғашқы қоныс аударушылардың бастамасы авантюралық және еңбекқор илокано халқынан шықты, олар Пангасинан провинциясынан келген Корпус, Кортес, Кабилес, Гузман және Бакани отбасылары, Илокос аймағынан келген Пагбилао және Олонан отбасылары, сондай-ақ Нуэва-Эсиха провинциясынан келген Карденас және Томас отбасыларынан құралды. Олардың барлығы осы үміткер аймақтың кең байырғы жерлерін және орман байлықтарын пайдалану үшін келді. 1959 жылғы 16 тамызда президент Гарсия тағайындаған жергілікті билік өкілдерінің алғашқы құрамы қала басқаруын өз міндеттеріне алды, Луис С. Лукас аға мэр, ал Никанор Пагбилао вице-мэр болды. Сагудай бастапқыда алтыншы санаттағы муниципалитет болды. Карденас бариосы 1980 жылы Санггуниянг Баянның No. 02 қаулысына сәйкес құрылды, ал Гамис бариосы 1981 жылы No. 05 қаулысына сәйкес құрылды. Қазіргі уақытта Сагудай шектеулі кірісіне байланысты 5-ші санаттағы муниципалитет болып табылады, бұл жеткіліксіз ресурстарға байланысты. Сагудай муниципалитеті құрылғаннан кейін қалалық орталық екі бариоға бөлінді: I аудан (қазір Магсайсай бариосы) сол кезден бері қазіргі уақытқа дейін муниципалдық үкіметтің орналасқан жері болып табылады, ал II аудан (қазір Ризал бариосы).

Saguday was formally founded on June 21, 1959 as a regular municipality of then Province of Nueva Vizcaya by virtue of House Bill No. 2541, authored by Leonardo B. Perez, then Congressman of the Lone District of Nueva Vizcaya which pursuant to the provisions of Article VI, Section 20 (1) of the Philippine Constitution, became a law without the signature of President Carlos P. Garcia, entitled Republic Act No. 2519. Pursuant to Section 1 of this law, the seven barrios composing the Municipality of Saguday were as follows: La Paz, Saguday (now Rizal and Magsaysay), Salvacion, Santo Tomas which were separated from the Municipality of Diffun; while Dibul, Mangandingay and Tres Reyes were separated from the Municipality of Aglipay. Originally, Saguday was a barrio of the Municipality of Santiago, Isabela, however, upon the final settlement of the boundary dispute between Isabela and Nueva Vizcaya, Saguday became a regular barrio of Diffun by virtue of an Executive Order No. 386, issued by then President Elpidio Quirino. The first settlers of Saguday were spearheaded by the adventurous and hardworking Ilocanos composed of the families of Corpuz, Cortez, Cabiles, Guzman and Bacani who hailed from the Province of Pangasinan, the Pagbilao and Olonan family from Ilocos Region, and the families of Cardenas, and Tomas from the Province of Nueva Ecija, who all came to exploit the vast virgin lands and forest of this very promising valley. On August 16, 1959, the founding set of local officials to govern the town appointed by President Garcia assumed office, with Luis C. Lucas, Sr. as the Mayor, while Nicanor Pagbilao as the Vice Mayor. Saguday was initially a sixth class municipality. Barangay Cardenas was created in 1980 pursuant to Sangguniang Bayan Resolution No. 02, while Barangay Gamis was founded in 1981, pursuant to Resolution No. 05. At present, Saguday is a 5th Class Municipality due to its limited income which is attributed to scarce resources. Upon the creation of the Municipality of Saguday, the urban core was divided into two barrios: District I now Barangay Magsaysay has been the seat of the Municipal Government from then up to present, and District II now Barangay Rizal.

Жергілікті билік

Сагудай, Кирино провинциясының жалғыз конгресс округіне кіретін муниципалитет, жергілікті басқару кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өтеді.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Кемпірқосақ қалалық кеңесінің мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Джуни Э. Куа Мэр Джерри М. Пагбилау Вице-мэр Рик Б. Кадиенте Кеңесшілер Леопольдо П. Граганта кіші Летиция С. Барселона Джейме В. Лукас Эриксон Ноэль С. Лопес Амандо Акоста Сиелито Б. Гумиран Оскар Пиналган Грегори Крис С. Карбонел

Білім

Квирино облысының білім бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Бұл кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.