Кіріспе
Бинангонан муниципалитеті, ресми түрде Бинангонан муниципалитеті, Филиппиннің Ризал провинциясындағы 1-сыныпты қалалық муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 313 631 адамды құрайды. Бинангонан қаласында дамыған балық порты мен балық шаруашылығы саласы бар, оның Лагуна-де-Бэй көліне қараған ұзын жағалау жолағы бар, соның ішінде Талим аралының батыс бөлігі де кіреді. Ризал цементі және Грандспан зауыттары да Бинангонан қаласында орналасқан. Тұрғындардың негізгі кәсіптері – балық аулау және шаруашылық. Метро Маниланың үздіксіз кеңеюіне байланысты Бинангонан қазір Маниланың құрылыс аймағының бір бөлігіне айналды, ол шығыс жағынан Кардонаға дейін созылады.
Binangonan, officially the Municipality of Binangonan , is a 1st class urban municipality in the province of Rizal, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 313,631 people. A thriving fish port and fishing industry is found in Binangonan, having a long coast line facing Laguna de Bay, including the western part of Talim Island. The plant of Rizal Cement and Grandspan are in Binangonan as well. Their main livelihood are fishing and farming. With the continuous expansion of Metro Manila, Binangonan is now part of Manila's built up area which reaches Cardona in its easternmost part.
Этимология
Бинаньгонанның "көл жағасында салынған алғашқы қала" деген мағынасы бар деген пікір бар, бұл Лагуна-де-Бай көлінің маңындағы қалалардың қалай аталғаны туралы аңызға сілтеме жасайды. Дегенмен, "бинаньгонан" сөзі біреудің немесе бір нәрсенің пайда болған жерін білдіруі мүмкін, себебі тагалог тілінде "бинанггунан" сөзі осылай анықталған. Колониялық дәуірде (18 ғасырдан бастап) қала "Биннагонан де лос Перрос" (Иттердің Бинаньгонан) деп аталған, бұл этимология ит шаруашылығымен немесе аң аулаумен байланысты болуы мүмкін.
Тарих
Ангоно петроглифтері археологиялық ескерткішіндегі неолиттік тас өрнектері аймақтағы адамдар қоныстанғандығының ең ерте дәлелі болып табылады. Ескерткіште қыш сынықтары және тасбақалар мен Elephas sp. сияқты жануарлардың қалдықтары сақталған. Испандықтар келгенге дейін бұл аймақта тагалог және аэта халықтары тұрған.
Испанияның отаршылдық дәуірі
Бинангонан бастапқыда Морон қаласының визитасы болды, бірақ 1621 жылы францискан миссионерлерінің бастамасымен бөлініп, тәуелсіз приходқа айналды. Қала 1737 жылы құрылған, ал 1763 жылы испандықтар басып алды. Алғашқыда ол Ла Лагуна провинциясына қарасты, бірақ 1853 жылдың 23 ақпанында жаңадан құрылған Моронг округіне ауыстырылды. 1903 жылдың 12 қазанында №942 акті бойынша Барас және Кардонамен бірге Моронг қаласына қосылды. Дегенмен, бұл акт 1903 жылдың 6 қарашасында №984 актімен өзгертілді, осы арқылы Бинангонан Моронгтан бөлініп, Тайтайдан Ангононы алып, тәуелсіз мәртебесін қайта иеленді.
Жапондықтардың басып алуы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бинангонан Манила және көршілес қалалардың тұрғындары үшін эвакуация орталықтарының бірі болды. Адамдар тауларда және Талим аралында жасырынды. Соғыс санауға келмейтін қиындықтар мен азаптарды әкелді. Мектептер уақытша жабылды, мамандық иелері күн көрінетін балық аулауға, сауда жасауға көшті. Көптеген адам аштықтан, дұрыс тамақтанбаудан және аурулардан қайтыс болды, ал қалғандары камоте жапырақтарын, папайяны, жүгеріні, кокосты және көкөністерді жеп аман қалды. Жапондықтар қаланы басып алғаннан кейін бірнеше ай өткен соң Фаустино Антипорда бейбітшілік пен тәртіпті сақтау үшін ерікті ерлерден түнгі күзетшілер жасаған "Банта́й Суно́г" бригадасын құрды. 1942 жылдың сәуір айында Маркос Вилла Агустин "Маркинг" партизандарын құрып, Бинангонан аймағында көптеген адамдарды қатарға қосты. 1942 жылдың жазында Ризал цемент зауытының қызметкерлері жапондықтарға қарсы күреске шықты. Зауыттың кассирі және "Үй күзеті" лейтенанты Тринидад Диаздың басшылығымен олар бес жапонды, соның ішінде теңіз сәулетшісін өлтіріп, олардың қайығын "Маркинг" партизандарына берді. Жапондықтар кек алып, аймақтағы қарсыластарды өлтіріп, Диазды 32 күн бойы азаптады, бірақ ол партизандардың орналасқан жерін жасыра берді. Майор Теофило Сенидо әскери полицияның провизиялық маршалы болып тағайындалды. Сол кезде қолда бар қару-жарақ – бір "Спрингфилд" мылтығы және Батааннан қашып келген бес USAFFE әскерінен алынған бес "Гранадора" гранатасы еді. Талим аралы да жапондық сонарға түсті. 1942 жылдың 7 тамызында көршілес қалаларға бомбалар тасталды, нәтижесінде Яносада төрт адам қаза тауып, Кардонада көптеген адамдар жарақат алды. Күдікті партизандар Лагуна провинциясының Санта-Круз қаласына жеткізілді. Тіпті сол кездегі шіркеу пасторы, колумбиялық Фр. Мартин Стронг Лос-Баньос концлагеріне қамалды. 1944 жылдың соңында жапондықтарды қолдаған филиппиншілдер тобы "Макапили" монастырын басып алып, жапон тілінен аударма жасады. Олар филиппиншілдерге жасалған қатыгездіктерге мүкіндік берді. 1945 жылдың қаңтарында жапондықтар "Макапилиден" монастырды тартып алып, штаб-пәтерін орналастырды. Бірақ олар бір апта ғана болды, себебі монастырдағы ақ әйелдің көрінуінен қорқып, ол арбақ екеніне сенеді. Қала әкімі Эмеренсиано Унида партизандық ұйымды ашудан бас тартқандықтан жапондықтар оны өлтірді.
Филиппиннің тәуелсіздігі
Бинангонан 1945 жылғы 25 ақпанда, қаланың қамқоршысы Санта-Урсула мерекесі күні жапон әскерінен азат етілді. Жапондықтардың қаланы өртеу жоспары американдық әскерлердің мереке қарсаңында уақтылы келгенінің арқасында орындалмады. Жергілікті партизандар, майор Ценьидо өз әскерін Бунот тауына орналастырып, жапондықтардың қашуына кедергі келтірді. Жапондықтар бейбіт түрде шегініп, күштерін шығарды. Азат ету өте бейбіт болды, себебі ешқандай шайқас болған жоқ. Бұл – жарқын той болды, онда барио тұрғындары филиппиндік және американдық әскерлермен бірге танктер мен джиптердің үстінде отырды. Адамдар көшелер бойына жиналды, қуаныштан секіріп, "Жеңіс!" деп шулап, шаттықтан жас төкті. Америкалық және филиппиндік әскери командирлер майор Ценьидо басқаратын партизандарға poblacion-да уақытша штаб-пәтер құруды және бақылау жұмыстарын жүргізуді бұйырды. Филиппиндік және американдық әскерлер Ангоноға аттанғанда, билік жергілікті әскери полицияға, Бинангонанның барлық бөлімшелерінен құралған, қалдырды. Ханттерс ROTC партизандарының қала командирі Наполеон Антазо АҚШ армиясының 43-ші жаяу әскер дивизиясының бұйрығымен қала әкімі болып тағайындалды. 1945-1946 жылдары қала әкімі болып тағайындалған келесі адам – Дон Хосе Инарес ұлы Казимиро Инарес болды. 1946 жылы Филиппин Республика болғаннан кейін, муниципалдық үкіметке кеңірек автономия берілді.
Соғыстан кейінгі жетістіктер
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы мэр 1946 жылдан 1951 жылға дейін Хосе Пасис болды. Оның ең маңызды жетістіктері: Муэлла-де-Санта-Урсула мен Притильді байланыстыратын кемежай салу. Өзін-өзі қаржылай қамтамасыз ететін, Қайта құру қаржы корпорациясымен қаржыланған қазіргі заманғы қоғамдық нарық салу. Қала алаңында баскетбол және теннис корттарын біріктіріп салу. Калбарионы әдемілеу. Қосымша артезиандық құдықтар салу. Мунтинг Бундактан М. Х. дель Пилар көшесіне дейін созылатын жаңа көшені салу, сол кезде Ризальдің шығысындағы жалғыз көше болды, және бұл жоба бұрынғы сенатор Висенте Мадригалдың мэр Хосе Пасиске сыйға берген 25 000.00 песо қаржысымен аяқталды.
Construction of wharf linking the Muella de Santa Ursula to Pritil. Construction of a modern public market, a self liquidating project funded by the Rehabilitation Finance Corporation. Construction of combined basketball courts and tennis courts in the town's plaza. Beautification of the Kalbaryo. Additional artesian wells. Construction of a new street extending from Munting Bundok to M. H. del Pilar Street, the only one in eastern Rizal at that time, which was completed with the P25,000.00 funds donated by ex Senator Vicente Madrigal to Mayor Jose Pacis.
Қалалық аудан
2016 жылдың 18 қаңтарында қалалық Санггуниянг Баян №78, 2016 жылғы қаулысымен Филиппин Сенатының президенті Франклин Дрилон және Өкілдер палатасының спикері Фелисиано Белмонте кішіге Бинангонанды қалаға айналдыру және жалғыз заңнамалық округ құру үшін заң жобасын бірлесіп мақұлдау туралы өтініш жасады.
География
Бинангонан солтүстік-солтүстік-батыста Ангономен, солтүстік-солтүстік-шығыста Тереза мен Моронгпен, ал шығысында Кардонамен шектеседі. Ол материктік және аралдық екі аймаққа бөлінеді. Материк Моронг түбегінің батыс жағында орналасқан және төмендіктермен қоршалған кішкентай тік төбелерге ие. Шығысқа қарай Кардонамен шекараны құрайтын тік жармен бөлінген. Ұзындығы аз өзендер көбінесе батысқа қарай Лагуна-де-Бейге құйылады. Талим аралында таулы ішкі аймаққа бірте-бірте көтерілетін тар жағалау жазығы бар, ең биік нүктесі – 438 метрлік Тагапо тауы. Ол 240 метрлік Диабло асуы арқылы материктен бөлінген. Бинангонан Антиполодан және Маниладан жақын жерде орналасқан.
Климат
Бинангонан Кёппен-Гейгер климаттық жіктелімі бойынша екі климаттық типке ие: қысқа құрғақ маусымы және ұзақ ылғалды маусымы бар тропикалық муссон және жауын-шашынды және құрғақ маусымдары айқын тропикалық саванна. Құрғақ маусым қаңтардан сәуірге дейін, ал ылғалды маусым жылдың қалған сегіз айына созылады. Бинангонан жыл бойы ыстық болып тұрады, әдетте муссон басталар алдында ең жоғары температураға жетеді. Қаланың ең суық температурасы әдетте құрғақ маусымның басында түнгі уақытта байқалады. Жыл бойы температура салыстырмалы түрде тұрақты, орташа ең жоғары температурасы шамамен [мәнді қосу керек] градус, ал орташа ең төменгі температурасы шамамен [мәнді қосу керек] градус.
Барангай
Бинангонан саяси тұрғыдан 40 барангайға бөлінеді, оның 23-і құрлықта, ал 17-і арал барангайлары болып табылады. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар. +БарангайОрналасқан жеріХалқыЖер ауданы (2015)(2010)БангадАрал1,4781,5631,5051.10 1,343.64БатиганҚұрлық16,28013,93112,9991.10 14,800.00БилиборанҚұрлық18,57716,90515,4902.47 7,521.05БинитаганАрал5725986800.42 1,361.90БомбонгАрал3,2753,2562,6970.99 3,308.08БухагинАрал2,0001,8712,0861.10 1,818.18КалумпангҚұрлық19,09218,59615,7931.59 12,007.55Гинонг СанайАрал1,7451,6381,5880.88 1,982.95ГулодАрал1,2161,1971,1840.71 1,712.68ХабагатанАрал1,3971,2751,5870.66 2,116.67ИтанҚұрлық3,7573,0902,9071.02 3,683.33ХаносаАрал3,0872,9172,6061.74 1,774.14Калаван (Даранган)Құрлық39,67736,85328,6114.63 8,569.55КалинаванҚұрлық2,1062,0622,0230.65 3,240.00КасилеАрал4704755020.31 1,516.13КайтомеАрал2,4032,2962,2410.79 3,041.77КинабооганАрал1,2671,3701,1641.14 1,111.40КинагатанАрал1,4701,4661,4420.55 2,672.73Лаюнан (Побласион)Құрлық2,5752,4913,3700.12 1,013.78Либид (Побласион)Құрлық8,0687,0897,0852.53 3,188.93Либис (Побласион)Құрлық5,9056,7386,6682.35 2,512.77Лимбон лимбонҚұрлық1,7021,5901,4570.31 5,490.32ЛунсадҚұрлық11,74810,80010,3752.53 4,643.48МакамотҚұрлық10,3019,2218,1682.35 4,383.40Махабанг ПарангҚұрлық11,0528,9357,2283.13 3,530.99МалакабанАрал1,1491,2161,1971.04 1,104.81МамбогҚұрлық11,3729,9887,6141.33 8,550.38Паг АсаҚұрлық19,47616,84815,3920.89 21,883.15ПалангойҚұрлық17,86514,03813,5054.71 3,792.99ПантокҚұрлық16,80015,11613,1103.96 4,242.42Пила ПилаҚұрлық9,4379,1908,2472.79 3,382.44ПинадгилаванАрал8137786640.33 2,463.64ПипинданҚұрлық1,9282,4292,8410.50 3,856.00РаяпАрал2,1642,0011,8860.79 2,739.24Сан КарлосҚұрлық14,09011,98310,4281.13 12,469.03СапангАрал2,2492,2652,0501.12 2,008.04ТабонАрал6178238340.81 761.73ТагпосҚұрлық15,99915,56012,3321.31 12,212.98ТаталаҚұрлық16,15210,7737,2563.56 4,537.08ТаюманҚұрлық12,30011,24310,8255.19 2,369.94Құрлық286,259255,469223,72452.555,447.36Арал27,37227,00525,91314.461,892.95Барлығы40 барангай313,631282,474249,63767.024,680.36
Демография
2020 жылғы санақта Бинангонанның халқы 313 631 адамды құрады, халық тығыздығы .
Экономика
Бинангонанның негізгі табыс көзі – ауыл шаруашылығы, оның жалпы жер аумағының 49 пайызы ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы салаларына бөлінген. Ал жағалау бойындағы ауыл тұрғындарының табысы көбінесе қолмен балық аулау және аквакультура салаларынан түседі. Бұрын муниципалитетте Калумпангта орналасқан Ризал цемент зауыты мен оған байланысты карьер жұмыс істеген. Бұл зауыт Филиппиндегі ең көне зауыт болып саналады, ол 1914 жылы августиндіктермен құрылып, кейін Висенте Мадригалға өткен. Пантоктағы әктас карьері кабельдік жол жүйесі арқылы зауытты шикізатпен қамтамасыз еткен. Зауыт 2000 жылы жабылып, кейіннен тұрғын үйлерге айналдырылды. Табыстың басқа да көздері – өндіріс, сауда орындары, жылжымайтын мүлік және коммуналдық қызметтер. Бинангонан экономикасы шамамен қырық жыл бойы тұрақсыз болды, аквакультура және ауыл шаруашылығы салаларындағы орташа көрсеткіштермен ғана күйін сақтап келді, ал коммерциялық секторда жұмыс орындарын ашуға ешқандай жаңалық болған жоқ. Туризм саласының өсімі ұзақ мерзімді перспективада көрінеді. Қалаға қатысты өнеркәсіптерді дамыту қажет, сондай-ақ болашақ дамуды қамтамасыз ету үшін тиісті инфрақұрылымды қаржыландырып, іске асыру керек. Инвестицияларды ынталандыруға бағытталған күтулер, аймақтағы бейресми қоныстанғандардың (скватерлердің) өсуіне қарағанда басымдыққа ие болуы тиіс, олардың өсуі көптеген адамдар стратегиялық саяси шаралар деп санайды.
Жергілікті билік
Муниципалитет жергілікті басқару кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған муниципалдық мэр және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңес тарапынан басқарылады. Мэр, вице-мэр және кеңес мүшелері халық тарапынан тікелей сайлау арқылы, үш жыл сайын сайланады.
Сайланған лауазымды адамдар
2022 жылдың 30 маусымындағы қазіргі үкімет шенеуніктерінің тізімі. +ЛауазымыАты-жөніМэр Сесар ИнаресВице-мэр Сесилио “Бойет” ИнаресҚалалық кеңес мүшесі Джером К. АнтипордаИса М. АньисФиделито К. ЧенидозаОскарлито К. ЧекеньяМа. Кристина Э. СердаМайкл Рейнан С. дела КуэстаБьенвенидо Д. ОхедаБос орынABC / LNB президенті Кресенсио М. ОхойЖастар кеңесінің президенті Мозес Альфонсо Г. Серреро
Соғыстан кейінгі кезеңнен қазіргі уақытқа дейін
1) Педро Финеза (1952–1956) 2) Антонио Антипорда (1956–1963) 3) Зоило Эстасио (1963–1986) 4) Хоакин Мендоса (1988–1992) 5) Амос Калланта (1992–1998) 6) Рауль А. Мигель (1998–2007) 7) Рейнальдо дела Куэста (2007–2016) 8) Сесилио М. Инарес (2016–қазіргі уақытқа дейін)
Білім
Білім беру бөлімі муниципалитетте 36 бастауыш және 9 орта мектепті пайдаланады. Ризал жүйесі университетінің кампусы да бар. Муниципалитетте құрылған Техникалық білім беру және дағдыларды дамыту агенттігі (TESDA) ортасы техникалық және кәсіби курстар ұсынады. Сондай-ақ, муниципалитет аумағында 50-ден астам жеке мектеп табылады.