Кіріспе
Қатысушы ешқайсысы қарсылық білдірмеген жағдайда ұсынысты қабылдау; дауыс беру қажеттілігін жою. Парламенттік тәртіпте бірауыздан келісім, сондай-ақ жалпы келісім, немесе Вестминстер жүйесіндегі парламенттерде палатаның (немесе сенаттың) рұқсаты – қатысушы мүшелердің ешқайсысы ұсынысқа қарсылық білдірмейтін жағдай.
In parliamentary procedure, unanimous consent, also known as general consent, or in the case of the parliaments under the Westminster system, leave of the house (or leave of the senate), is a situation in which no member present objects to a proposal.
Мақсаты
Жалпы, кеңесу жиналысының отырысында мәселелер ресми ұсыныс, пікірталас және дауыс беру арқылы қарастырылады. Дегенмен, егер қарсылық тумаса, бірауыздан келісім арқылы шешім қабылдауға болады. Бірауыздан келісімді сұрау рәсімі, консенсусқа қол жеткізілуі мүмкін екенін ескере отырып, күнделікті мәселелер бойынша ресми дауыс беру қажеттілігін жойып, жұмысты жылдамдату үшін қолданылады. Оның мәні – азшылықты қорғауға бағытталған процедуралық шаралардан, қорғалатын азшылық болмаған жағдайда, бас тартуға болады. Бұл кейде, әсіресе отырыс соңында, уақытты үнемдеу мақсатында қолданылады. Кейде мүшелер мәселе бойынша ресми тіркелген дауыс беруді қаламайды, немесе олар мұндай дауыс беруде жеңіледінін біліп, оған уақыт жұмсаудың қажеті жоқ деп ойлайды.
Бiр дауысты дауыс беруден айырмашылығы
Бір дауысты келісіммен қабылданған шешім міндетті түрде бір дауысты дауыс беруді білдірмейді. Бұл міндетті түрде органның барлық мүшелері ұсынысты қолдады дегенді де білдірмейді. Мүмкін, мүшелер бір мәселеге қарсылық танытудың қажеті жоқ деп ойлап, жай ғана келісім білдірген болуы мүмкін. Бір дауысты келісім тек қана қатысушылардың ешқайсысы дауыс беруді жазбаға түсіруді немесе кворумды тексеруді сұрамаған жағдайда ғана қанағаттандырылады. Сондықтан, егер заң "бір дауысты" қабылданды деп айтылса, бірақ шын мәнінде "бір дауысты келісіммен" қабылданған болса, бұл оның қолдау деңгейі туралы бұрмалаушы ақпарат беруі мүмкін.
Бiр дауысты келісім қажет
Кейбір құқықтардан тек бірауыздан келісіммен ғана бас тартуға болады. Мысалы, тәртіптік процедураларда, бір мүше ғана санкция салу бойынша дауыс беруді жасырын дауыс беру арқылы жүргізуді талап ете алады. Егер мәселе, мысалы қаулы, мәжілісте қаралып жатса, әрбір мүше оны бір рет оқуға құқылы. Бұл талаптың тағы бір мысалы – хаттаманы оқу. Хаттаманы оқымау үшін бірауыздан келісім қажет. Кез келген мүше хаттаманы оқуды сұрауға құқылы, және ол міндетті түрде оқылуы керек.
Процедура
Бір ауыздан келісім төрағаның қандай да бір іс-әрекетке қарсылық бар ма деп сұрау арқылы алынуы мүмкін. Мысалы, төраға: "Егер қарсылық болмаса, ұсыныс қабылданады. [үзіліс] Қарсылық болмағандықтан, ұсыныс қабылданды" дейді. Кейде қарсылықты уақытты кешіктіру үшін пайдаланады. Қарсылық білдіруші қаралып отырған ұсынысқа келіспеуі мүмкін, бірақ оны ресми дауыс беруге мәжбүрлеу үшін, оған талқылау кезеңі де кіретін, уақытты қажет ететін дауыс беруге ұшырату мақсатында қарсылық білдіруді таңдайды. Егер хаттамаға түзетулер болмаса, ол ресми дауыс берусіз бір ауыздан мақұлданады. Осы ерекше бір ауыздан келісім жағдайында, хаттаманы бекітуге қарсылық білдірудің жалғыз жолы – оған түзету ұсыну. Сондай-ақ, бір ауыздан келісім арқылы үміткерді сайлауға қарсылық білдірудің жалғыз жолы – басқа адамды ұсынып, оған дауыс беру. Отырысты бір ауыздан келісіммен жабуға болады. Егер отырыстың соңында ешкімнің қосымша мәселелері болмаса, төраға отырысты ресми ұсыныс немесе ресми дауыс берусіз жабық деп жариялайды.
Палатадан (немесе сенаттың) шығу
Вестминстер жүйесіндегі парламенттерде палатаның рұқсаты немесе сенаттың рұқсаты – бірауыздан келісім талап етуге ұқсас ұғым. Егер депутат режімде көзделмеген нәрсе жасау үшін рұқсат сұраса, бір қарсылықтың өзі оның өтінішін қабылдамауға себеп болуы мүмкін.
Консенсустық шешім қабылдау кезінде пайдалану
Бір ауыздан келісім консенсус бойынша шешім қабылдау процесінің бір бөлігі ретінде қолданылуы мүмкін. Осы процесте бір ауыздан келісім, міндетті түрде барлық қатысушының келісімін білдірмейді (қараңыз).