1895-1896 жылдардағы Итальян-Эфиопия соғысы

Кіріспе

1895–1896 жылдары Эфиопия мен Италия арасындағы соғыс. Бірінші итало-эфиопиялық соғыс, сондай-ақ Бірінші итало-абиссиниялық соғыс немесе Италияда жай ғана Абиссиния соғысы деп аталады, 1895 жылдан 1896 жылға дейін Италия мен Эфиопия арасында болған соғыс. Ол даулы Учале шартынан туындады, итальяндықтар Эфиопияны Италияның протекторатына айналдырды деп мәлімдеді. Толыққанды соғыс 1895 жылы басталды, итальяндық әскерлер итальяндық Эритреядан Тиграйдың феодалдарына қарсы Коатит, Сенафе және Дебра Айла шайқастарында алғашқы жетістіктерге қол жеткізді, бірақ император Менелик II басқарған үлкен эфиопиялық армиямен күшейтілді. Италияның жеңілісі Адва шайқасынан кейін болды, онда эфиопиялық армия сандық артықшылығын басып, итальяндық әскерлер мен эритреялық аскарилерге шешуші соққы беріп, оларды Эритреяға қайта шегінуге мәжбүр етті. Соғыс Аддис-Абеба шартымен аяқталды. Бұл африкалық күштердің еуропалық отаршылдық державаға қарсы алғашқы маңызды жеңістерінің бірі болғандықтан, бұл соғыс пан-африканизмнің маңызды символына айналды және 1935–1936 жылдардағы Екінші итало-эфиопиялық соғысына дейін Эфиопияның тәуелсіздігін сақтап қалды.

Өмірбаян

Мысырдың хадиві Исмаил Паша, көбінесе Исмаил Ұлы деп танылатын, Мысырға Африка империясын құру мақсатымен Эритреяны жаулап алды. Исмаил осы жеңісті Эфиопиямен жалғастыруға тырысты, бірақ египеттіктердің бұл мемлекетті бағындыру әрекеті египет-эфиопия соғысында жеңіліспен аяқталды. 1876 жылы Мысырдың банкротқа ұшырауынан кейін, және 1881 жылы Махди басшылығымен Ансар көтерілісі басталуынан соң, египеттік күштердің Эритреядағы жағдайы нашарлап, жылдар бойы жалақысыз қалды. 1884 жылы египеттіктер Судан мен Эритреядан шыға бастады. Суданнан Ансарларға қарсы күрес Йоханнестің итальяндықтармен қарым-қатынасын қиындатты, кейде ол Ансарлармен күресу үшін қару-жарақ сұрады, ал кейде итальяндықтарға қарсы тұрып, Ансарлармен бітімге келуді ұсынды. Саатидегі қоршауға алынған гарнизонға көмек көрсету үшін полковник де Кристофорис басқаратын 500-ге жуық итальяндық сарбаз және 50 эритреялық көмекші жіберілді. Италия газеттері бұл шайқасты «қан қырғыны» деп атап, Regio Esercito-ны де Кристофориске жеткілікті оқ-дәрі бермегені үшін айыптады. Италиялық мәтінде Эфиопияның сыртқы істерін Италия арқылы жүргізуі керек екені (осылайша Италияның протекторатына айналуы) делінген, бірақ амхар тіліндегі нұсқада Эфиопия шетелдік державалармен байланыса алады және Италия елшілігі арқылы сыртқы істерді жүргізе алады делінген. Алайда итальяндық дипломаттар түпнұсқа амхар мәтінінде бұл бап бар екенін және Менелик келісімнің өңделген нұсқасына біле тұра қол қойғанын мәлімдеді. 1889 жылдың қазанында итальяндықтар Учале келісіміне сәйкес Эфиопия қазір Италияның протектораты екендігі туралы барлық еуропалық үкіметтерге хабарлады, сондықтан басқа еуропалық елдер Эфиопиямен дипломатиялық қарым-қатынас жасай алмайды. Эритреяға құқығын сақтап қалған Осман империясы мен православиелік мемлекеттің рим-католик мемлекетке бағынуын қаламаған Ресейді қоспағанда, барлық еуропалық державалар Италияның протекторатқа деген талабын қабылдады. Менелик Эфиопияны кеңейтуде сәттілікке жеткен кезде, британ үкіметі эфиопиялықтардың кеңеюіне қарсы тұру үшін итальяндықтармен жақындасты. 1895 жылы эфиопиялық император өзінің алғашқы дипломатиялық миссиясын Санкт-Петербургке жіберді. 1895 жылдың маусым айында Санкт-Петербургтегі газеттерде: «Экспедициямен бірге Менелик II өзінің дипломатиялық миссиясын Ресейге жіберді, оның ішінде оның князьдары мен епископы да болды» деп жазылған. Елорданың көптеген азаматтары князь Дамто, генерал Женемиер, князь Белякио, Харр епископы Габро Ксавье және делегацияның басқа мүшелерін Санкт-Петербургке әкелген пойызды қарсы алуға келді. Соғыс алдында Эфиопияға әскери көмек көрсету туралы келісім жасалды. Ресей Эфиопияда бекініп қалуға тырысты, ал 1894 жылы шілдеде Вучале келісімін жариялағаннан кейін Санкт-Петербургте эфиопиялық миссияны қабылдады және Эфиопияға қару-жарақ пен оқ-дәрі жіберді. 1893 жылы Эфиопиядағы билігі қауіпсіз деп есептеген Менелик келісімді қабылдамады; жауабында итальяндықтар оның иелігіне түрлі жолдармен қысым жасады, соның ішінде Учале келісіміне сәйкес олардың бастапқы талабына шектелген шағын аумақтарды аннексиялау және ақыры 1894 жылдың желтоқсанында әскери науқанмен және Мареб өзенінен Тигрэйге (Эритреямен шекарада) өтті. Итальяндықтар өздеріне қосылатын Годжамның Негус Текле Хайманот, Рас Менгеша Йоханнес және Ауса сұлтаны сияқты наразы билеушілерді күтті; оның орнына, барлық эфиопиялықтар император Менелик жағына ұлтшылдық және итальяндықтарға қарсы сезімдерін көрсетіп, бірікті. Күмәнді адалдығы бар басқа халықтарды (мысалы, Ауса сұлтаны) императорлық гарнизондар бақылады. 1894 жылдың маусым айында Рас Менгеша мен оның генералдары Әдіс-Абебада император Менеликке үлкен тастарды әкеліп, оның алдына тастады (эфиопия мәдениетінде бағынудың символы). 1884 жылы итальяндық елші граф Пьетро Антонелли Менелик II-ге 50 000 Ремингтон мылтығын және 10 миллион патронды алтын, пил сүйегі және циветті тасымалдайтын 600 түйеге айырбастау үшін импорттады. Италиялық көздер сарқылып біткеннен кейін Менелик өзінің басқа импорттарын арттыруға тырысты, соғыс алдындағы бірнеше жылда қару саудасы айтарлықтай кеңейді. 1893 жылдың қарашасында Менеликке жақын швейцариялық досы және кеңесшісі Альфред Ильг Парижге барып, алтын мен пил сүйегін 80 000 Fusil Gras mle 1874, 33 артиллерия және 5 000 артиллериялық оқ-дәріге саудалады. Менелик сонымен қатар француз қару саудагері Леон Шефнюкстен француз-хова соғыстарынан қалған 15 000 жылдам атуға арналған мылтықтарды сатып алды. 1894 жылдың соңына қарай 30 000 Бердан мылтығы және көптеген оқ-дәрілер Ресейден импортталды, ал кем дегенде 250 000 патрон француздық Джибутиден импортталды.

The Khedive of Egypt Isma'il Pasha, better known as Isma'il the Magnificent, had conquered Eritrea as part of his efforts to give Egypt an African empire. Isma'il had tried to follow up that conquest with Ethiopia, but the Egyptian attempts to conquer that realm ended in humiliating defeat in the Egyptian–Ethiopian War. After Egypt's bankruptcy in 1876 followed by the Ansar revolt under the leadership of the Mahdi in 1881, the Egyptian position in Eritrea was hopeless with the Egyptian forces cut off and unpaid for years. By 1884 the Egyptians began to pull out of both Sudan and Eritrea. The struggle against the Ansar from Sudan complicated Yohannes's relations with the Italians, whom he sometimes asked to provide him with guns to fight the Ansar and other times he resisted the Italians and proposed a truce with the Ansar. Some 500 Italian soldiers under Colonel de Christoforis together with 50 Eritrean auxiliaries were sent to support the besieged garrison at Saati. Italian newspapers called the battle a "massacre" and excoriated the Regio Esercito for not assigning de Chistoforis enough ammunition. The Italian text stated that Ethiopia must conduct its foreign affairs through Italy (making it an Italian protectorate), but the Amharic version merely stated that Ethiopia could contact foreign powers and conduct foreign affairs using the embassy of Italy. Italian diplomats, however, claimed that the original Amharic text included the clause and Menelik knowingly signed a modified copy of the Treaty. In October 1889, the Italians informed all of the other European governments because of the Treaty of Wuchale that Ethiopia was now an Italian protectorate and therefore the other European nations could not conduct diplomatic relations with Ethiopia. With the exceptions of the Ottoman Empire, which still maintained its claim to Eritrea, and Russia, which disliked the idea of an Orthodox nation being subjugated to a Roman Catholic nation, all of the European powers accepted the Italian claim to a protectorate. As Menelik became increasingly successful in expanding Ethiopia, the British government courted the Italians to counter Ethiopian expansion. The Ethiopian emperor sent his first diplomatic mission to St. Petersburg in 1895. In June 1895, the newspapers in St. Petersburg wrote, "Along with the expedition, Menelik II sent his diplomatic mission to Russia, including his princes and his bishop". Many citizens of the capital came to meet the train that brought Prince Damto, General Genemier, Prince Belyakio, Bishop of Harer Gabraux Xavier and other members of the delegation to St. Petersburg. On the eve of war, an agreement providing military help for Ethiopia was concluded. Russia had been trying to gain a foothold in Ethiopia, and in 1894, after denouncing the Treaty of Wuchale in July, it received an Ethiopian mission in St. Petersburg and sent arms and ammunition to Ethiopia. In 1893, judging that his power over Ethiopia was secure, Menelik repudiated the treaty; in response the Italians ramped up the pressure on his domain in a variety of ways, including the annexation of small territories bordering their original claim under the Treaty of Wuchale, and finally culminating with a military campaign and across the Mareb River into Tigray (on the border with Eritrea) in December 1894. The Italians expected disaffected potentates like Negus Tekle Haymanot of Gojjam, Ras Mengesha Yohannes, and the Sultan of Aussa to join them; instead, all of the Ethiopians flocked to the Emperor Menelik's side in a display of both nationalism and anti Italian feeling, while other peoples of dubious loyalty (e. g. the Sultan of Aussa) were watched by Imperial garrisons. In June 1894, Ras Mengesha and his generals had appeared in Addis Ababa carrying large stones which they dropped before the Emperor Menelik (a gesture that is a symbol of submission in Ethiopian culture). In 1884, Count Pietro Antonelli [it], the Italian envoy to Menelik II, was able to import 50,000 Remington rifles and 10 million cartridges in exchange for 600 camels bearing gold, ivory and civet. After Italian sources dried up Menelik strove to increase his other imports, in the few years preceding the war the arms trade expanded considerably. In November 1893, Menelik's Swiss friend and advisor, Alfred Ilg, went to Paris where he traded gold and ivory for 80,000 Fusil Gras mle 1874, 33 pieces of artillery and 5,000 artillery shells. Menelik had also purchased 15,000 quick firing rifles left over from the Franco Hova Wars from the French arms trader Léon Chefneux. By the end of 1894, 30,000 Berdan rifles and loads of ammunition were imported from Russia, and at least 250,000 cartridges were imported from French Djibouti.

Соғыстың барысы

1894 жылдың желтоқсан айында Бахта Хагос Аккеле Гузайда Рас Менгеша Йоханнес қолдауын сұрап, итальяндықтарға қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Генерал Оресте Баратиеридің майор Пьетро Тоселли басқаратын әскерлері көтерілісті жаншып, Бахтаны Халай шайқасында өлтірді. Баратиери Менгешаның Эритреяға шабуыл жасайтынынан күдіктенді және 1895 жылдың қаңтарында Коатит шайқасында оны қарсы алды. Жеңіске жеткен итальяндықтар шегініп бара жатқан Менгешаны қуып, Сенафе шайқасында қайтадан жеңді. Баратиери 8 наурызда Адигратқа жылдам кіріп, 2 сәуірде Адваны басып алды. Ол Тиграй провинциясын Италияның Эритреясына қосу туралы жарлық шығарды, содан кейін Мекелеге көшіп, қаланың үстіндегі ескі шіркеуді нығайтты. Осы кезде император Менелик Францияға одақ келісімі ұсынды, бірақ француз тарапы императордан бас тартып, Тунистің француз бақылауына өтуіне келісу үшін Италияның мақұлдауын алуды жөн көрді. 1895 жылдың 17 қыркүйегінде император Менелик Абиссиния халқын Уэр Илудағы әскеріне қосылуға шақырып жарлық шығарды. Эфиопияның барлық аймақтарының басшылары Менеликтың қарулы шақыруына жауап беріп, итальяндық басқыншыларға қарсы тұру үшін солтүстікке қарай 100 000-нан астам әскер жинады. Келесі қақтығыс 1895 жылдың 7 желтоқсанында Амба Алагиде болды, онда Рас Маконнен өзінің негізінен Шеуандық әскерін Оңтүстік Тиграйдағы Амба Алагидың етегіне жеткізді. Оларды майор Пьетро Тоселли 2000 эритреялық және түрлі себептермен итальяндықтарға қосылған жергілікті тигралық аскарилермен қарсы алды. Маконненге Рас Менгеша Йоханнес және Велле Бетул қосылды, олар бірлесіп табиғи бекіністегі итальяндық позицияларды басып алып, майор Тоселли мен оның көптеген әскерлерін өлтірді. Тоселлиге көмекке келген генерал Джузеппе Аримонди қиындықпен қашып, 400 аман қалғандармен Мекеледегі аяқталмаған итальяндық бекініске қайтып келді. Аримонди онда майор Джузеппе Гальяно басқаратын шамамен 1150 аскари мен 200 итальяндықтан тұратын шағын гарнизонды қалдырып, әскерлерінің көп бөлігін генерал Оресте Баратиери итальяндық әскерді шоғырландырған Адигратқа алып барды. Бірнеше күннен кейін алғашқы эфиопиялық әскерлер Мекелеге жетті. Рас Маконнен 18 желтоқсанда Мекеледегі бекіністі қоршады. Қаңтардың алғашқы күндері император Менелик II патшайымы Тайту Бетулмен бірге үлкен императорлық әскерін Тиграйға бастап, 1896 жылдың 6 қаңтарында Мекеледе Рас Маконненмен қосылды. Италиялық журналистер өздерінің батыл елінің "соғысқа бейім қара варварларға" қарсы тұрғаны туралы сенсациялық хабарларды жариялағанда, Менелик итальяндық қолбасшымен байланыс орнатып, оған Адигратқа бейбіт түрде кетуге мүмкіндік берді. Командир эфиопиялықтар бекініске су жеткізуді тоқтатқанға дейін қарсылық көрсетті, содан кейін 21 қаңтарда итальяндық жоғары команданың рұқсатымен капитуляциялауға келісті. Менелик оларға қару-жарақтарымен Мекелені тастап кетуге рұқсат берді, тіпті жеңілген итальяндықтарға Баратиериге қайта қосылу үшін қашырлар мен жүк көтергіш жануарларды да берді. Кейбір тарихшылар бұл жомарттық әрекетті император Менелик соғысты бейбіт жолмен шешуге үміттенеді деген белгі деп қараса, Харольд Маркус бұл соғыс әскеріне тактикалық артықшылық бергенін айтады: "Менелик ақылымен тау өткелдері итальяндық бекіністермен қоршалмаған Адва маңындағы Гендепатада, Хаузиенде бекініп алды". Менелик Адиграттағы итальяндық штаб-пәтерлеріне шабуыл жасамай, оның орнына батысқа қарай Адва үстірттеріне қарай жорық жасады. Баратиери императордың Эритреяға шабуыл жасауға ниеттенгенінен қорқып, Адиграттағы позицияларын тастап, сол аймаққа қарай жылжыды. 1896 жылдың 28 ақпанында Баратиери барлық генералдарымен кеңес өткізіп, олардың азық-түліктері таусылатынын хабарлады және әскер Асмараға қайту керек пе, әлде Менелик әскеріне шабуыл жасау керек пе деп сұрады. Оның барлық генералдары кері шегінуге қарсы болды. Баратиери адам күшіндегі кемшілікті жою үшін күтпеген шабуылға сүйенуді шешті және келесі күні шайқасқа бұйрық берді.

In December 1894, Bahta Hagos led a rebellion against the Italians in Akkele Guzay, claiming support of Ras Mengesha Yohannes. Units of General Oreste Baratieri's army under Major Pietro Toselli crushed the rebellion and killed Bahta at the Battle of Halai. Baratieri suspected that Mengesha would invade Eritrea, and met him at the Battle of Coatit in January 1895. The victorious Italians chased the retreating Mengesha, defeating him again at the battle of Senafe. Baratieri would promptly march into Adigrat on March 8 and occupying Adwa at April 2. He issued a proclamation, annexing Tigray province into Italian Eritrea, he then moved into Mekelle and fortified old church above the town's spur. At this point, Emperor Menelik turned to France, offering a treaty of alliance; the French response was to abandon the Emperor in order to secure Italian approval of the Treaty of Bardo which would secure French control of Tunisia. Virtually alone, on 17 September 1895, Emperor Menelik issued a proclamation calling up the men of Abyssinia to join his army at Were Ilu. Leaders of every region in Ethiopia were responding to Menelik's call to arms and would assemble an army of over 100,000 men before marching north to face the Italian invaders. The next clash came at Amba Alagi on 7 December 1895, when Ras Makonnen brought up his largely Shewan army to the slopes of Amba Alagi in southern Tigray. They were confronted by Major Pietro Toselli with 2,000 Eritreans and local Tigrayan askaris that had joined the Italians for various reasons. Makonnen was joined by Ras Mengesha Yohannes and Welle Betul, together they overran the Italian positions on the natural fortress and killed Major Toselli and most of his men. General Giuseppe Arimondi, who had just arrived to reinforce Toselli, was barely able to escape and retreated with 400 survivors to the unfinished Italian fort at Mekele. Arimondi left there a small garrison of approximately 1,150 askaris and 200 Italians, commanded by Major Giuseppe Galliano, and took the bulk of his troops to Adigrat, where General Oreste Baratieri was concentrating the Italian army. The first Ethiopian troops reached Mekele in the following days. Ras Makonnen surrounded the fort at Mekelle on 18 December. By the first days of January, Emperor Menelik II, accompanied by his Queen Taytu Betul, had led their massive imperial army into Tigray and joined Ras Makonnen at Mekele on 6 January 1896. While Italian journalists filled sensational reports of their brave country holding out against "war crazed black barbarians", Menelik had established contact with the Italian commander and gave him the opportunity to leave peacefully to Adigrat. The commander was defiant until the Ethiopians cut off the water supply to the fort and on January 21, with permission from the Italian high command, agreed to surrender. Menelik allowed them to leave Mekelle with their weapons, and even provided the defeated Italians mules and pack animals to rejoin Baratieri. While some historians read this generous act as a sign that Emperor Menelik still hoped for a peaceful resolution to the war, Harold Marcus points out that this escort allowed him a tactical advantage: "Menelik craftily managed to establish himself in Hawzien, at Gendepata, near Adwa, where the mountain passes were not guarded by Italian fortifications." Menelik decided against attacking the Italian headquarters at Adigrat and instead marched west towards the plateau of Adwa. Baratieri feared that the Emperor intended to invade Eritrea and hence abandoned his positions at Adigrat and moved towards the area. On February 28, 1896, Baratieri then called an assembly of all his generals and informed them that their provisions would run out, and asked if the army should retreat back to Asmara or attack Menelik's army. All of his generals were opposed to retreat. Baratieri decided to rely on surprise by making up for his deficiency in manpower and issued a battle order on the next day.

Адва шайқасы

Соғыстың шешуші шайқасы 1896 жылғы 1 наурызда Адва шайқасы болды, ол Адва (немесе Адова) қаласының солтүстігіндегі таулы аймақта өтті. Италия армиясы шамамен 17 700 адамнан тұратын төрт бригададан және 56 артиллерия құралынан құралды; ал Эфиопия армиясы 73 000 мен 120 000 адамнан тұратын бірнеше бригададан тұрды (80–100 000 адамда атыс қаруы болды: Ричард Панкхёрсттің мәліметінше, эфиопиялықтар шамамен 100 000 мылтықпен қаруланған, оның жартысы жылдам атуға арналған).

Итальяндық күштерге толқын-толқын шабуылдар жасалды, содан кейін Менелик 25 000 сарбаздан тұратын қосымша күшін жіберіп, итальяндық бригаданы басып алды. Тағы бір бригада қоршауға алынып, кавалерия шабуылымен жойылды. Соңғы екі бригада да қиратылды. Түске дейін итальяндықтардың қалғандары толыққанды түрде шегінді. Джордж Беркли итальяндық жағынан 6 133 адамның қаза тапқанын хабарлады: 261 офицер, 2 918 ақ нәсілді сарбаз, 954 жоғалып кеткен және шамамен 2 000 аскари. Тағы 1 428 адам жараланды – 470 итальяндық (оның ішінде 31 офицер) және 958 аскари. 1 865 итальяндық және 1 000–2 000 аскари тұтқынға алынды. Ричард Коулк итальяндықтардың қаза тапқандарының саны 300 офицер, 4 600 итальяндық сарбаз және 1 000 аскари, барлығы 5 900 адамды құрады деп есептейді. Сонымен қатар, 1 000 жараланған және кем дегенде 2 000 тұтқынға алынған. Ол эфиопиялықтардың 3 886 адам қаза тауып, 6 000 адам жараланғанын мәлімдейді. Ал Беркли эфиопиялықтардың 7 000 адам қаза тауып, 10 000 адам жараланғанын бағалайды. Италиялық тұтқындарға көбінесе жақсы қаралатын. Дегенмен, Башах Абойдың өліміне кек ретінде шамамен 70 итальяндық тұтқын өлтiрiлді, ал осы оқиғаға жауапты офицер Менелик тарапынан тұтқынға алынды.

Нәтижесі мен салдары

Италияның телеграф желілері апат туралы хабарды Италияға және әлемге дерлік бірден жеткізді. Италияны саяси дағдарыс және халық наразылықтары шайқалтты. Италияның бірнеше қаласында тәртіпсіздіктер орын алды, екі апта ішінде Криспи «шетелдік оқиғаларға» байланысты итальяндықтардың наразылығынан кейін отставкаға кесуге мәжбүр болды. Шайқастан кейін көп ұзамай, II Менелик Антонио Балдиссераға хабар жіберіп, Италия Эфиопия үстінен қорғаушылық құқығынан ресми түрде бас тартса, бейбітшілік орнататынын мәлімдеді. Балдиссера, Эфиопия басқа еуропалық елдерден қорғаныш алмайтынына келіссе ғана келісімге келемін деді. Менелик итальяндықтардың мақтандығына наразылық білдіріп, келіссөздерді тоқтатып, бастапқы ұсынысын кері қайтарды. Астанасы Аддис-Абебаға оралғаннан кейін Менелик қазан айында Аддис-Абеба шартын бекітті, ол Эритреяның шекараларын белгілеп, Италияны Эфиопияның тәуелсіздігін «толық және ешқандай шектеусіз» мойындауға мәжбүр етті. Ресейдің Эфиопияны қолдауы Ресей Қызыл Кресті миссиясын құруға әкелді, бірақ эфиопиялық әскерлерге медициналық көмек ретінде жоспарланған бұл миссия, 1896 жылдың 1 наурызында Адва шайқасында Эфиопияның жеңісімен аяқталған соңғы шайқасқа кеш келді. Миссия Менелик Адвада жеңіске жеткеннен кейін үш айдан соң Аддис-Абебаға жетті. Ресейдің православие дініндегі туысқан мемлекетке дипломатиялық қолдау көрсетуінің арқасында, Ресейдің Эфиопиядағы беделі арта түсті. 1899 жылы Эфиопияға келген Мирко мен Стьепан ағайындылары, шын мәнінде католик хорваттар болғанымен, оларды жылы қарсы алды және олар өздерін орыс деп қате айтты. Осы жеңістен кейін еуропалық державалар Эфиопия империясымен қарым-қатынастарын жаңартты. Ұлыбритания мен Францияның делегациялары, олардың колониялық иеліктері Эфиопиямен шектес болғандықтан, жаңадан дәлелдеген күшпен келісімдер жасау үшін Эфиопия астанасына келді. Италияның жеңілісін пайдаланып, Францияның ықпалы күрт өсті және Франция Менелик сарайындағы ең беделді еуропалық державалардың біріне айналды. 1935 жылы Италия екінші шабуылды бастады, ол 1937 жылы Италияның жеңісімен және Эфиопияның Италияның Шығыс Африкасына қосылуымен аяқталды. Эфиопия 1941 жылға дейін Италияның билігінде болды, сол кезде британ империясы, эфиопиялық арбенох партизандарының көмегімен итальяндықтарды елден қуды.

The Italian telegraph lines brought news of the disaster to Italy and the world almost immediately. Italy was shaken by political crisis and popular demonstrations. Riots broke out in several Italian cities, and within two weeks, Crispi was forced to resign amidst Italian disenchantment with "foreign adventures". Soon after the battle, Menelik II later sent a message to Antonio Baldissera informing him that he would conclude peace if Italy publicly renounced their protectorate claim over Ethiopia. Baldissera agreed to accept only if Ethiopia agreed to not accept protection from any other European powers. At this Italian arrogance, Menelik broke off talks and withdrew his original offer. Upon returning to his capital at Addis Ababa, Menelik secured the Treaty of Addis Ababa in October, which delineated the borders of Eritrea and forced Italy to recognize "absolutely and without any reserve" the independence of Ethiopia. The Russian support for Ethiopia led to a Russian Red Cross mission, though conceived as a medical support for the Ethiopian troops it arrived too late for the actual fighting, which came to end with the Ethiopian victory, at Adwa, on 1 March 1896, the mission arrived in Addis Ababa some three months after Menelik's Adwa victory. Owing to Russia's diplomatic support of her fellow Orthodox nation, Russia's prestige greatly increased in Ethiopia. The adventuresome Seljan brothers, Mirko and Stjepan, who were actually Catholic Croats, were warmly welcomed when they arrived in Ethiopia in 1899 when they misinformed their hosts by saying they were Russians. Following this victory, the European powers moved rapidly to adjust relations with the Ethiopian Empire. Delegations from the United Kingdom and France—whose colonial possessions lay next to Ethiopia—soon arrived in the Ethiopian capital to negotiate their own treaties with this newly proven power. Quickly taking advantage of the Italian defeat, French influence increased markedly and France became one of the most influential European powers in Menelik's court. In 1935, Italy launched a second invasion, ended in 1937 with an Italian victory and the annexation of Ethiopia to Italian East Africa. Ethiopia was occupied by Italy until the Italians were driven out in 1941 by the British Empire, with assistance from Ethiopian arbegnoch guerillas.