Кіріспе

Шампан графының әйелі

Бланш Наварр (шамамен 1177–1229) – Шампан графы Теобальд III-ке үйлену арқылы Шампан графының әйелі болған, ал 1201 мен 1222 жылдар аралығында ұлы Теобальд I Наваррдың кәмелетке толмаған кезеңінде Шампанның регенті қызметін атқарған.

Ерте өмір

Ол 1179 жылы, Бланш туылғаннан кейін шамамен екі жыл өткен соң қайтыс болған Наварраның Санчо VI-сы мен Кастилияның Санчасының кіші қызы болды. Оның үлкен ағасы Санчо VII әкесінен кейін таққа отырып, Наварра патшаларының бірінші әулеті – Памплона әулетінің соңғы тікелей ұрпағы болды және баласыз қайтыс болды. Оның үлкен әпкесі Беренгария Англияның Ричард I-іне үйленді. Бланш 1199 жылдың 1 шілдесінде Шартр қаласында Шампан графы Теобальд III-ке тұрмысқа шықты, ол кезде оған 22, ал оған 20 жас болған.

Шампан патшасы

Теобальд III 1201 жылғы 24 мамырда жас қайтыс болды, оны жүкті қалдырып. 1201 жылғы 30 мамырда ұлы дүниеге келгенде, ол дереу Шампан графы IV Теобальд (Наварраның I Теобальды) атанды. Бланка 1222 жылға дейін, Теобальд 21 жасқа толғанға дейін графтыққа регент ретінде басшылық етті. Регенттік кезеңде көптеген қиындықтар туды. Бланштің еншісіндегі күйеуі Генрих II үлкен қарыз қалдырды. Генрих үлкен ұлы болғанымен, жерді кіші ұлы III Теобальдқа берген. Сонымен қатар, Генрихтің қызы Филиппа мен оның күйеуі, Бриеннің I Эрары, Рамеруп графы және Шампанның ең беделді ақсүйектерінің бірі, Теобальд IV-тің Шампанға мұрагерлік құқығына қарсы шықты. Бриендермен болған жанжал 1215 жылы ашық соғысқа ұласты, ол Шампан мұрагерлік соғысы ретінде танылды және Теобальд кәмелетке жеткенше, 1222 жылға дейін шешілмеді. Алайда, күйеуінің қайтысынан кейін Бланш ұлы үшін Шампан графтығын қамтамасыз ету үшін дереу шаралар қабылдады. Ол Сендегі король Филипппен кездесіп, оған адалдық серт берді, бұл графшадан алғашқы құрмет көрсету болды. Ол осылайша жеріне қамқорлықты сақтап, корольдің рұхсатысыз тұрмысқа шықпауға уәде берді. Содан кейін ханзада Людовик Жан Бриеннеге жолдаған хатында, өзінің де, король Филипптің де Теобальд IV-тің талабына қарсы дауды оның 21 жасқа толғанға дейін тыңдамайтынын мәлімдеді. Бұл хатта ханзада Людовик Генрих II жерді шын мәнінде ағасына бергенін растады. Сол кезде Теобальд пен Бланш өздерінің құқықтарын айтарлықтай ақша төлемімен сатып алды. Бланш сондай-ақ Генрих II-нің үлкен қызы Алиса Шампанскаяның жас Кипрдің I Гюіне үйленген кездегі қалың малын ұйымдастырды. 1230 жылдары Алисамен келісу үшін Теобальд IV Францияның IX Людовигіне Блуа, Сансер және Шатодун графтықтарындағы билігін сатуға мәжбүр болды. Регенттік міндеттерін аяқтағаннан кейін, 1222 жылы Бланш зейнетке шығып, өзі қаржылаған Аргенсольдегі цистерциандық монастыріна көшіп кетті.

Кейінгі жылдар

Кейбір барондар Теобальдты Людовик VIII-нің өліміне қатысы бар деп күдіктенгендіктен (1226 жылы қарашада), Кастилиялық Бланша Людовик IX-тың тәж кию рәсіміне шақыруды кері алып, оны Бланшаға ұсынды. Бланша 1229 жылы 13 наурызда, регенттігі аяқталғаннан кейін жеті жыл өткен соң, 52 жасында қайтыс болды. Өсиетімен ол Реймс соборына 5 алтын марка қалдырды, ол Құдіретті Марияның сүтін сақтауға арналған мүсін жасауға жұмсалды. Бланшаның қайтысынан кейін, оның зейнеткер ағасы Наварра королі лауазымында қалды, ал ұлы Теобальд Шампан графы болып қызметін жалғастырды. Олардың үлкен әпкесі, Англия королевасы Наварраның Беренгариясы (Арыстанжүрек Ричардтың жесірі) 1230 жылы мұрагерсіз қайтыс болды, Санчо VI-ның жалғыз тірі баласы Санчо болып қалды. Ол 1234 жылы қайтыс болғаннан кейін, Бланшаның ұлы Теобальд IV Шампандық Наварраның келесі патшасы деп жарияланды. Теобальд Бланшаның тірі кезінде екі рет үйленген және оның қайтыс болған кезде Бланша есімді бір қызы болған.