Кіріспе

Ұлы Солтүстік темір жолының (GNR) No. 1 класты Стирлинг Single – экспресс жолаушылар тасымалы үшін жасалған бу локомотивтерінің класы. Патрик Стирлинг жобалаған, олардың ерекшелігі – бір жұп ірі (8 фут 1 дюйм) жетек дөңгелектері, соның салдарынан "сегіз футтық" деген лақап аты қалыптасқан. Алғашқыда локомотив 26 жолаушы вагонын орташа жылдамдықпен тартуға арналған еді. Олар сағатына 85 миль (137 км/сағ) жылдамдыққа дейін жете алатын.

Даму

ГНР-ге келгеннен кейін Стирлинг теміржолдың жылжымалы құрамдарын стандарттауға кірісті. Ол сондай-ақ Ұлы Шығыс темір жолынан "бір дөңгелекті" локомотивті алып, 1868 жылы 2-2-2 схемасының екі нұсқасын 7 фут (2 метр) диаметрлі қозғалтқыш дөңгелектерімен жасады. 1870 жылы 8 фут (2 метр) диаметрлі қозғалтқыш дөңгелектері бар локомотив құрастырылды, ол Йорк пен Лондон арасындағы жоғары жылдамдықты экспрестер үшін арнайы жобаланды. Сол кездегі британдық стандарт – цилиндрлердің ішкі орналасуы еді. Бірақ, мұндай үлкен қозғалтқыш дөңгелектерімен бұрандалы осьтердің жиі жұмыс істен шығуымен қатар, қазандықтың тым биік орналасуына мүмкіндік бермеуші еді. Сондықтан Стирлинг сыртқы цилиндрлерді және алдыңғы жағындағы жақсартылған тұрақтандыру үшін төрт дөңгелекті богиді пайдаланды. Гамильтон Эллистің «Пэт Стирлингтің шедеврі» деген сипаттамасында, бұл дизайн Стирлингтің Глазго және Оңтүстік-Батыс темір жолы үшін салған 2-2-2 локомотивінің «көп ұлғайтылған және алдыңғы богимен жабдықталған» нұсқасы екені айтылады. 1870 мен 1895 жылдар аралығында Донкастерде үш серияда барлығы 53 локомотив салынды, олар 1870, 1884 және 1894 жылдары енгізілді. Джордж Фредерик Бёрд 1910 жылы осы үш серияны «G, G2 және G3 кластары» деп атады, бұл классификация басқа да көздерде қолданылды, бірақ ГНР ресми түрде қолданған жоқ. ГНР локомотивтерін тізбектеп нөмірлемеді, ескі локомотивтерді алып тастау арқылы босатылған нөмірлерді пайдаланды. Осылайша, 1870 жылғы серия GNR No. 1 мен 671 аралығында, 1884 жылғы серия 771-ден 8-ге және 1001-ден 2-ге дейін, ал 1894 жылғы серия 1003-тен 8-ге дейін нөмірленді.

Өнер көрсету

Бұл локомотивтер пойыздарды орташа есеппен , ал жеңіл пойыздардағы ең жоғары жылдамдығы - . 1895 жылғы Солтүстікке жарысқа қатысқан GNR Stirling No. 775 локомотиві Грантемнен Йоркке дейінгі 82 мильді (132 км) 1 сағат 16 минутта жүрді. Бұл орташа жылдамдығын құрайды. 1894 жылғы серияға жататын локомотивтер бастапқыда салмағымен салынған, бірақ 1895/96 жылдары болған екі жоғары жылдамдықтан туындаған апаттан кейін салмағы 1% - ға азайтылып, құрады.

Апаттар мен оқиғалар

1895 жылдың 10 қарашасында 1006 нөміріндегі локомотивпен жүргізілген түнгі шотланд экспресі Сент-Ньотс қаласының жанында сынған рельске тап болғандықтан рельстен шығып кетті. Бір адам қаза тапты. Оның Ұлылықтарының теміржол инспекциясының апат туралы баяндамасында локомотивтің тым ауыр осьтік жүктемесіне назар салынды: жетекші оське шамамен 20 тонна жүк түскен. 1896 жылдың 7 наурызында 1003 нөміріндегі локомотивпен жүргізілген жолаушылар поезді Литтл Байтемде, Линкольнширде рельс жаңартылғаннан кейін жылдамдық шектеуін мерзімінен бұрын алып тастау салдарынан рельстен шығып кетті. Екі адам қаза тапты.

Қайтарып алу және сақтау

1898 жылдан кейін Ivatt Atlantics пайда болғаннан бастап, бұл модель ең беделді экспресс бағыттарынан ығыстырыла бастады. Бірнеше мысал Генри Иватт тарапынан 1898 жылдан кейін күмбезді қазанмен қайта жабдықталды, бірақ 1870 жылғы серияны шығару 1899 жылы басталды. Осы модельдің соңғы мысалдары 1916 жылға дейін екінші деңгейдегі қызметтерде қолданылды. Модельдің алғашқысы, №1 – сақталған жалғыз локомотив. Ол Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында көрсетілуде. Ол 1930 жылдары Солтүстікке жасалған жарыстың 50 жылдығына орай қалпына келтіріліп, 1980 жылдары қайтадан бумен жұмыс істеді. Локомотив 1985 жылдан бері бумен жұмыс істемесе де, механикалық жағынан жақсы күйде. Ол жақында Йорк Корольдік театрының «Теміржол балалары» қойылымында орталық элемент ретінде пайдаланылды, онда ол бастапқыда 2008-2009 жылдары Ұлттық теміржол мұражайында, ал 2010-2011 жылдары қолданыстан шығарылған Уотерлоо Интернешнл теміржол станциясында құрылған кезеңдік станцияның декорациясына көшірілді. Кейінгі Торонто және Кингс-Кросс қойылымдары үшін LSWR T3 классының №563 локомотиві қолданылды. Локомотив өнер көрсету кезінде бумен жұмыс істегендей көрінді, бірақ шындығында буды еліктеу үшін тұман машинасы жасаған түтін пайдаланылды, ал орындау кезінде негізгі сахнадан жасырылған British Rail Class 08 локомотивімен жылжытылды.

Модельдеу

18 дюймдік ең төменгі өлшемді No. 1 моделі 1898 жылы Реджент-стрит политехникалық институтында, В. Г. Багналл ұсынған бөлшектер жиынтығынан салынды. Реджент-стритте бұл модельде жұмыс істеген студенттердің арасында кейіннен шағын локомотивтер жасаушы және Ромни, Хайт және Димчерч темір жолы үшін локомотивтермен қамтамасыз еткен Генри Гринли болды. Локомотив бастапқыда Кингс-Кростағы Ұлы Солтүстік теміржолы округінің локомотив инспекторы Е. Ф. С. Ноттерге сатылды, ол 1910 және 1914 жылдар аралығында оны Александр паркінде (Лондон) пайдаланды, ал кейіннен толық өлшемді Стирлинг Сингл локомотивтері орналасқан Кингс-Кросттағы «Жоғарғы сарайда» сақтап тұрды. 1926 жылы бұл локомотивті Фэрборн шағын темір жолы сатып алды, ал 1936 жылы оны 1939 жылға дейін пайдаланған Джейвик шағын темір жолына сатты. Содан кейін ол 1986 жылы Девон графтығының Эксмут қаласындағы Сэнди Бэйде орналасқан World of Country Life Museum сатып алғанға дейін бірнеше жеке меншік иелерінің қолынан өтті. Багналл 1893 жылы осыған ұқсас модельді (жұмыс нөмірі 1425) Истэмпстед паркі, Кроуторн, Беркширдегі Дауншир лордына ұсынған. Бұл локомотивті Хоар мырза кейіннен Хэмблдегі Меркурий оқу-жаттығу кемесіндегі оқу залында сақтап қалды. Кейін 1946 жылы Саутгемптондағы жеке меншік иесіне сатылды. Оның қазіргі орналасқан жері белгісіз. Нюрнбергтік ойыншық шебері Жорж Кареттің ассортиментіне шамамен 1900 жылы 2,5 дюймдік калибрлі Stirling Single 776 моделі кірді. Оны Ұлыбританияда Басетт Лоук 1904 жылғы каталогында жариялады. Денис Хеффорд жасаған 5 дюймдік, қозғалтқышы жоқ Stirling Single локомотивінің моделі Брайтон ойыншықтар және модельдер мұражайының екінші аркасының кіреберісінде қойылған. 1888 жыл шамасында «Р. Джексон» салған 1/12 масштабты No. 93 моделі Вортинг мұражайы мен өнер галереясында көрсетілген. Kitmaster 1950-ші жылдары Stirling Single локомотивінің инъекциялық қалыпталған пластикалық жиынтығын шығарды. Dapol Model Railways компаниясының негізін қалаушы Дэвид Бойл 1980-ші жылдардың басында қалыптардың жойылғанын көріп, қалған Kitmaster жиынтықтарына арналған құралдарды сатып алып, қайта шығарды. Aster Hobby 1996 жылы Gauge1 тірі бу моделін ұсынды. 2015 жылдың сәуір айында Rapido Trains компаниясы алдағы OO калибрлі модель Locomotion Models компаниясынан ғана қолжетімді болатынын хабарлады.

Көркем шығармаларда

"Томас және оның достары" мультсериалындағы Эмили осы класс локомотивтер негізінде жасалған. "Детектив Конан: Бейкер-стриттен келген көлеңке" аниме фильмінде, кейіпкерлер виртуалды шындық ойынында болғанда, олар Джек Жабдықшымен қашып бара жатқан жолаушылар вагонының үстінде бетпе-бет келеді, бұл вагон GNR Stirling Single Engine локомотивімен тартылып барады.