Кіріспе

Эдисон (АҚШ-та «Эдисон Форс» деп те аталады) – 2005 жылғы американдық триллер фильмі. Оның сценарийін жазып, режиссерлік жұмысын Дэвид Дж. Берк жүзеге асырған. Басты рөлдерде Морган Фримен, LL Cool J, өзінің толық метражды фильміндегі дебютін жасаған Джастин Тимберлейк және Кевин Спейси ойнаған.

Қысқаша мазмұны

Эдисон қаласында F.R.A.T. (First Response Assault and Tactical) тактикалық бөлімшесінің полиция қууына ұшыраған атыс кезінде тәжірибелі детектив Фрэнсис Лазеров (Дилан Макдермот) қылмыскерді кепілге алған адамның қолғабынан оқтап өлтіреді. Кейін Лазеров пен оның серіктесі, жаңадан келген Рафаэль "Рафе" Дид (LL Cool J) үйге кіріп, екі дилерден ақша мен кокаин ұрлайды. Лазеров дилерлердің біреуінің оларды жария ететінін естіген соң, Дидке оларды өлтіруді бұйырады, бірақ Дид өлтіре алмайды, сондықтан Лазеров дилерді атып өлтіреді. Ол аман қалған дилер Исайя Чарльзге (Дэмиен Данте Уэйнс) серіктесі оған пышақпен шабуыл жасағанын айтуын, сонда ғана өзінің қорғану үшін оқ атқанын айтады, полицияның іс-әрекетін жасырып, Чарльздің өмірін сақтайды. Сотта Дид Лазеровтың ойлап тапқан оқиғасына сәйкес куәлік береді. Журналист Джошуа Поллак (Тимберлейк) Чарльздың полицияға алғыс айтуын естіп, олардан жауап алуға тырысады, бірақ сәтті болмайды. Ол бұл туралы мақала жазуға тырысады, бірақ редакторы Мозес Эшфорд (Фриман) оған сот үкімін жазуға кеңес береді, себебі оның полицияның жемқорлығы туралы теориясын растайтын фактілері жоқ. Эшфорд Поллакты жұмыстан шығарады, өйткені Поллак оны алаяқ деп айыптайды. Поллак өзінің мақаласын қызына (Пайпер Перрабо) көрсетеді, ол Эшфордпен келіседі. Осы арада Дид өзінің қыз жолдасы Мариямен (Розалин Санчес) болған атыс-шабыс пен одан кейінгі рейдтен мазасыздық сезінеді. Ол "инспекция" үшін жеке клубқа барады, онда F.R.A.T. полицейлері ішіп, стриптизерлермен ойнайды. F.R.A.T. капитаны Брайан Тилман (Джон Хёрд) да сол жерде болады. Поллак Эшфордтың үйіне келіп, оқиға туралы дұрыс айтқанын айтады және көбірек білу үшін көмек сұрайды; Эшфорд оған бірнеше кеңес береді және "жұмысты істеуді" айтады. Поллак Чарльзбен сұхбаттасады, ол Поллак ауру анасына хабар жеткізе алса, көмектесемін деп уәде береді. Тергеуді жалғастырып, күдіктерін округтік прокурор Джек Рейгертке (Кэри Элвис) және тергеуші Левон Уоллеске (Спейси) жеткізгеннен кейін, Поллак пен оның қызы Дид билеген би клубының сыртында шабуылға ұшырайды. Дид оларға көмектесуге асығып, шабуылшыларды өзінің бөлімшесінің екі полицейі ретінде таниды, олардың бірі - Лазеров. Дид ауруханада Полакқа барып, Эшфордпен кездеседі. Тилманның лакейлерінің бірі Поллакты өлтіруге ниеттенгенін көргеннен кейін Дид Эшфордқа қауіпсіз емес екенін және оны жылжыту керектігін айтады. Уоллес оны отбасының фермасына орналастырады, ол бірлікті тексеріп жатқанда оның қауіпсіздігі үшін. Чарльз түрмеде өлтіріледі, ал Лазеров Дидке проблеманың шешілгенін айтады. Лазеров Уоллес фермасына келіп, Поллакты өлтіруге тырысады, бірақ Поллак Лазеровтың көлігін жарып, велосипедпен қашып құтылады. Уоллес пен Эшфорд оны іздестіргеннен кейін телефон қоңырауынан табады. Тилман Лазеровты жолдан шығуы үшін гаражда кездеседі және олар Эдисонның бұрын қатал күшті қалай қажет еткені туралы, ал қазір оған Лазеровтың жоқ "шеберлік" қажет екендігі туралы дауласады. Бір барда Поллак Дидпен кездесіп, оны алдын ала хабарласуға көндіруге тырысады, себебі ол иммунитетті алады. Дид соттардың да жемқор екенін айтып, бас тартады. F.R.A.T. кеңсесінде Лазеров Дидке клуб сыртындағы шабуыл туралы Herald мақаласы үшін шабуыл жасайды, бұл Тилманның Лазеровты өлтіруімен аяқталады. Кейін Дид түнде қайтадан кіріп, Полакқа жасақталған жемқорлықтың дәлелін табады, оны келесі күні үйленуге дайындалып жатқанда береді. Ол Поллакқа "өлім пайдасы" үшін үйленгісі келетінін айтады, бұл F.R.A.T. оны өлтіреді деп сенетінін және Марияның қаржы жағынан қамқорлық жасауын қалайтынын білдіреді. Уоллес Эшфордқа "Better Edison" компаниясының бас кеңсесін көрсетеді, бұл Рейгерттің ақшаны жылыстату корпорациясы. Полак өз әңгімесінің электрондық көшірмелерін дайындап, оларды "Геральд" газетінде басып шығару үшін Эшфордқа жібереді. Сондай-ақ, ол бірнеше ірі газеттерге қағаз түрінде көшірмелерін жібереді. Дид Поллакты өлтіруге жіберіледі, бірақ оның әріптестерінің бірі жұмысты аяқтауға тырысқаннан кейін оның өмірін құтқарады. F.R.A.T. құрылыс алаңында қуғаннан кейін, Дид Полакты тұтқынға алған Тилманды қоса алғанда, бірліктің мүшелерін өлтіреді. Рейгерт келіп, Эшфорд оған Рейгерт пен Better Edison-ның F.R.A.T. және ақшаны жылыстатумен айналысқаны туралы барлық дәлелдерді жариялайтынын айтады, егер ол президент болуға тырысса. Рейгерт тыныш түрде Better Edison-ды таратады, Полак сауыққаннан кейін Уиллоумен бірге тұрады, ал Дид заң қорғауды тастап, жүкті әйелімен тыныш өмір сүруге кетеді, айналып қарап қауіпсіз екеніне көз жеткізеді.

Өндіріс

Фильм түсірілімі кезінде, кейбір адамдар фильмнің атауы мен жемқор полицейлер туралы аз ғана мәліметтерден фильмнің Нью-Джерси штатының Эдисон қаласына негізделгендігі туралы болжам жасады, себебі қаланың полиция бөліміне қатысты жақында болған (сол кездегі) дау болған еді. Жазушы және режиссер Дэвид Дж. Берк, "Эдисон" атауының ойлап табушы және кәсіпкер Томас Эдисонмен байланысты болуынан туындағанын, бұл "электр энергиясы, күш және өнеркәсіп" туралы ойларға жетелегенін айтты.

Шығару

Фильм бастапқыда 2005 жылдың көктемінде АҚШ-та көрсетілуі жоспарланған еді; алайда, Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілгеннен кейін сыншылардың нашар пікірлеріне байланысты, АҚШ және көптеген басқа елдерде кинотеатрларда көрсетуден бас тартты. Sony Pictures Home Entertainment компаниясы фильмді, бастапқыда «Edison» деп аталған, «Edison Force» деген атпен 2006 жылдың 18 шілдесінде тікелей видеоға шығарды. Фильм 2006 жылдың 12 наурызында Нидерландта кинотеатрларда көрсетілді.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында Эдисон фильмі сегіз сыншының пікіріне сүйене отырып 13% мақұлдау рейтингіне ие. 2017 жылдың қыркүйегінде Twitter қолданушысы өз ізбасарларынан «Кевин Спейсидің бір нашар фильмін атаңыз» деп сұрағанда, Спейси өзі жауап беріп, қарапайым түрде «Эдисон» деп жазды.