Кіріспе

Әлеуметтік мәселелерді көркейтін фильм – үлкен әлеуметтік қайшылықты кейіпкерлер арасындағы жеке қайшылыққа енгізетін көркем фильм. Америка Құрама Штаттары және Голливуд контекстінде бұл жанр американдық реалистік тұрмыстық немесе институционалдық ортада бейнеленген әлеуметтік дағдарыстарды көркем түрде бейнелеу арқылы анықталады.

Өмірбаян

Көптеген кино жанрлары сияқты, нақты анықтама көбінесе көрерменнің пікіріне байланысты; алайда, Голливуд 1930 жылдары бірқатар өзекті фильмдерді өндіріп, сатты, ал 1940 жылдары "әлеуметтік проблема" фильмі немесе "нақты мақсатты" фильмі термині киноиндустриясы мен көпшілік арасында кеңінен қолданыс тапты. Бұдан әрі, әлеуметтік проблеманы көрсететін фильмдер басқа жанрлық фильмдерге қарағанда белгілі бір мәселеге толыққанды бойлауға мүмкіндік береді. Мысалы, гангстерлік және түрме фильмдері әлеуметтік мәселенің кейбір белгілерін көрсетеді, бірақ осы жанрға жататын деңгейде мәселені толыққанды зерттемейді.

Тарихи контекст және дидактикалық сипаты

Әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмнің маңызды ерекшелігі – оның өндірілген заманға қатысты әлеуметтік мәселеге ден қою және оны бейнелеу қабілеті. Ол ұлттық санадағы мәселені нақты қозғайды, көбінесе оқиға желісі мен кейіпкерлердің дамуы арқылы проблеманың мәнін ашады. Алғашқы әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдер сол кездегі идеологиялық көзқарастарды сюжетке енгізіп, оны көрермендерге жеткізілетін хабарға айналдырған. Мұндай фильмдердің қоғамдық пікірді өзгертуге қабілеттілігін көрсететін әлеуметтанулық тәжірибелер бар. Мысалы, «Gentleman's Agreement» (1947) фильміндегі антисемитизм бейнесі және Рассел Миддлтонның кейіннен жүргізген зерттеуі, фильмді көруге дейін және кейін антисемиттік көзқарастарды өлшеді. Күтпегендей, фильмге қатысушылардың көпшілігі фильмді көргеннен кейін антисемиттік сезімдері азайған. Бұл зерттеу әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмнің білім беру мақсатын, сондай-ақ фильмнің өндірілген заманға қатысты мәселелерді қозғауын және сол кезеңдегі көрермендердің осы мәселеге қатысты реакциясын тағы да дәлелдейді. Тарихи контекст пен көрермендердің реакциясы арасындағы осы байланыс фильмнің білім беру және қызықты оқиғаны баяндау мүмкіндігі арасындағы тепе-теңдікті құрады.

Кейіпкерлер мен институттарға бағытталған баяндама

Әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдер көбінесе сол дәуірдегі маңызды әлеуметтік мәселені алып, оны нақтырақ бейнелейді. Мәселе әдетте бірнеше кейіпкерлер арқылы, көбінесе отбасы немесе әлеуметтік мәселені сезінетін жеке тұлғаның басынан өткен оқиғасы арқылы айтылады. Олар жиі әлеуметтік проблемаларды көрсетуге арналған әлеуметтік институттармен тікелей байланысқа түседі. Бұл институттардың бейнесі фильмнің идеологиялық мазмұнына сәйкес болып келеді, яғни тиімсіз деп көрсетіледі немесе дұрыс шешім ретінде идеалдандырылады. Мұндай бейнелеулер әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдердің дамуында және тіпті қазіргі заманда да кездеседі, себебі фильмнің формасы өзгеріп отырады. Мұндай сюжетке мысал ретінде "Жастар рухы" (1920) фильмін келтіруге болады, онда үйсіз, тәртіпсіз балалардың мәселесі басты кейіпкердің тұратын жетімдер үйінің тиімсіздігі арқылы көрсетіледі, ал одан кейін судьяның отбасының идеалды өмірімен салыстырылады. Тағы бір айта келуге тиіс жағдай – "Жолдағы жабайы жігіттер" (1933) фильмі, онда фильмнің кульминациялық нүктесіне жеткенде басты кейіпкерлер судьямен айналысады, бұл үлкен әлеуметтік мәселені жеке тұлғалардың тәжірибесі арқылы қарастырып, жалпыұлттық проблеманың шешімін бірнеше жеке жағдайға қолдану арқылы көрсетеді. Институттарды қамтитын тағы бір маңызды әлеуметтік проблемалық фильм – алкоголизм тақырыбындағы "Шарап пен гүлдер күндері" (1962). Фильмде жұбайлардың ішімдікке тәуелділігінен туындаған күйреуі көрсетіледі, бұл үлкен әлеуметтік мәселені шоғырланған кейіпкерлерге аударады. Дегенмен, фильм Алкоголиктер анонимді институты арқылы шешім ұсынады, ол өзін-өзі емдеудің тиімді жолы болып табылады. Элизабет Хиршман жүргізген социологиялық зерттеу фильмдегі бейнелеудің есірткіге және алкогольге тәуелді адамдарға қызығушылық тудырғанын көрсетті, олар фильмді көргеннен кейін АА-ны өз проблемаларын шешудің мүмкіндігі ретінде қарады. Бұл әсер фильмдердің нақты халыққа тигізетін әсерін көрсетеді, бұл әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдердің көрермендерге белгілі бір мәселелердің бетін ашатын, тек көңіл көтеруге арналған фильмдермен салыстырғанда, олардың ой-пікірлерін өзгертуді үміттенеді. Әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдердегі кейіпкерлер мен институттардың шоғырланған баяндауының қазіргі заманғы мысалы – Вьетнам соғысынан оралған ардагерлер туралы "Үйге оралу" (1978) фильміндегі әскери госпитальдің тиімсіздігі мен қатыгездігі. Госпитальдегі барлық ардагерлерге қатысты қатыгездік пен немқұрайлылық екі-үш кейіпкердің тәжірибесі арқылы көрсетіледі.

Нақты өмірдегі инсерттер мен локацияларды түсіру

Әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдерде жиі кездесетін бір ерекшелік – түсірілімде актер емес адамдарды фондық рөлдерде немесе оқиғадағы ақылгөйлердің даусын беру үшін пайдалану, сондай-ақ сахналарды нақты жерлерде түсіруге ұмтылу. Бұл екі фактор да жанр үшін өте маңызды шынайылық пен нақты өмірмен байланыс орнатуға көмектеседі. Мысалы, бұрын айтылған "Жастар жаны" (1920) фильмінде судья Бен Линдси өзінің рөлін сомдаған. Бұл кіріктіру көрермендерге шындыққа негізделген ортаны сезіндірді, соның арқасында жанрдың дидактикалық сипатына шынайылық қосылды. Нақты адамның болуы әлеуметтік проблемалар туралы фильмдерде көрсетілген мәселелерді нақты өмірдегі оқиғалар растауы керек деген пікірге қарсы тұрады. Бұл журналистика мен деректі фильмдерге тән сенімділік сезімін тудырады. Шын өмірден алынған кіріктірудің ең айқын мысалы – "Шекаралық оқиға" (1949) фильмінің бастапқы көрінісі. Бұл фильм 1942 жылы Брасеро бағдарламасының құрылуынан кейін мексикалықтардың АҚШ-қа көшіп келуі туралы әлеуметтік проблеманы көрсетеді, мақсаты – АҚШ-тағы шаруалардың жұмыс күшінің тапшылығын азайту. Фильм ауыл шаруашылығы жерлерінің көрінісімен басталады, көрінбейтін баяндаушы пейзажды, жұмыс күшінің жетіспеушілігін және осыған жауап ретінде Брасеро бағдарламасының құрылуын сипаттайды. Бұл фильм түсіріліп жатқан кезде қолданылып жатқан бағдарламаның тікелей көрсетілуі. Осы шындыққа негізделген баяндама, шекара туралы кемінде бес рет айта отырып, көрермендерге өзара тәуелділік идеологиясын ұсынып, бірқатар жағдайдың шынайы бейнесі болып көрінуге мүмкіндік береді, бұл шын өмірдегі кіріктірулердің әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдердің көрермендерге әсер ету қабілетіне қаншалықты күшті әсер ететінін тағы да дәлелдейді.

Транзит және отбасы

Көптеген әлеуметтік проблемаларды көрсететін фильмдерде көші-қон тақырыбы және отбасылық қарым-қатынастардың маңыздылығы жиі кездеседі. Бұл факторлар жанрға шынайылық қосады, себебі көрермендер кейіпкердің қажетті шешімге жету үшін жасаған саяхатын бақылайды. Ішкі саяхаттар кейіпкерлердің нақты көлігімен байланысты бейнеленеді. Мысалы, "Жолдың жабайы жігіттері" (1933) фильміндегі елді шарлау, "Балаларым қайда?" (1916) фильміндегі дәрігерге бару, ал "Шекаралық оқиға" (1949) фильміндегі шаруалардың халықаралық көші-қоны осыған дәлел. Сол сияқты, отбасы идеясы осы жанрда жиі кездеседі, көбінесе отбасының маңызы ең жоғары болып табылады. Басты кейіпкер отбасының сенімін жоғалтқанда және қолдауын алмай қалғанда, оның тағдыры шешіледі, сондықтан әлеуметтік проблема көбінесе осы құндылықтарға оралу арқылы шешіледі. Соғыс уақытындағы сезімдер мұның бір бөлігін түсіндірсе де, бұл тақырып жанрдың дамуымен сақталып келеді. Тіпті "Үйге оралу" (1978) және "Жақсы өтірік" (2014) сияқты заманауи әлеуметтік фильмдерде де отбасылық байланыстардың маңыздылығы байқалады, біріншісінде – жағдай қандай болса да бірге тұратын "бауырлар", екіншісінде – жаңа өмір үшін мыңдаған шақырым сапар шеккен тайпа мүшелері.

Прогрессивті дәуір

Жанр алғаш рет 1910-шы жылдардың соңы мен 1920-шы жылдары киноға сапа мен реализмді сіңіру ниетімен пайда болды, ол кезде кино – американдық орта таптың құрметіне ие болуға тырысып жатқан жаңа өнер түрі еді. Бірақ, жанр ретінде, бұл прогрессивті идеялар киноиндустриясында ұзаққа созылатын алаңдаушылық тудырмады, өйткені ол стандартталған өнім, олигополия және жұлдыздық жүйеге бекініп қалды.

1930 жылдар

Даррил Ф. Зануктың басшылығымен «Уорнер Бразерс» «басты беттен алынған» тақырыптық фильмдер түсіре бастады. Бұл «headliners» әдетте арзан жасалды, реалистік эстетикасы шыншыл болды, жұмысшы табының ортасын және «Жаңа келісімнің» саяси көзқарастарын алға тартты. Бұл дәуірдегі әлеуметтік проблемалар туралы фильмдер «Жаңа келісімнің» жалпы ұлттық санасын көрсетеді. Бұл фильмдердің көпшілігі Ұлы депрессиядан кейін елде сенімділік тудыруға бағытталған популистік ой-пікірге ықпал етті, бұл Франклин Делано Рузвельттің платформасын қолдады, ол сол кездегі АҚШ-тағы жұмыссыздық мәселесін шешуге көмектеседі деп есептелді. Әлеуметтік проблемалар туралы фильмдер Америкадағы соғыстан кейінгі ортаны қиындатқан басқа да нақты мәселелерді де қарастырды. Мысалы, Билли Уайлдердің «Жоғалған демалыс күні» (1945) алкоголизмге назар аударды, есірткі және алкогольге тәуелділік туралы фильмдер циклын ашты; ал «Газжарық» (1944) бұрынғы пьеса негізінде жасалып, кейіннен «газжарық» деп аталатын психологиялық зорлық-зомбылық техникасын көрсетеді. Психикалық денсаулыққа қатысты «Бедлам» (1946) американдықтардың арасында наразылық тудырды, еврей халқының күйреуінен кейін антисемитизм бүкіл әлемде талқылау тақырыбына айналды, ал әлеуметтік проблемалар туралы фильм осындай мәселені бейнелеуге тырысты. Бұл кезеңде антисемитизм мен расизмді қарастырған фильмдердің арасында «Пинки» (1949) және «Батылдардың үйі» (1949) болды. «Gentleman's Agreement» (1947) фильмінде журналист еврейлердің тәжірибесін түсіну үшін еврей болып көрінуге шешім қабылдайды. «Жәкелер келісімі» еврей сыншылары еврей мәдениетіне жеткілікті тереңдемегендігі және Холокосттың әсеріне толыққанды үңілмегендігі үшін сынға ұшырады. Фильмде антисемитизмді кемсітушілік емес, жаман әдет ретінде көрсету де байқалды. Алайда, коммерциялық жағынан фильм сәтті болды және көрермендерге әсер етіп, еврейлерге деген жатқылық сезімдерді азайта алды. Дегенмен, бұл жанр келесі екі онжылдық бойы дамыды. Роберт Уайздың ғылыми-фантастикалық фильмі «Жердің тоқтаған күні» (1951) «Суық соғыс» және ядролық параноя атмосферасында зорлық-зомбылық және әлемдік қауіпсіздік мәселелерінде халықаралық ынтымақтастықты шақырады: «хабарлама» өркениетті ғарышкердің тікелей Жерге жеткізіледі. Стенли Крамердің нәсілшілдікке қатысты түрлі фильмдері — «Қиын адамдар» (1958), «Тысым нүктесі» (1962) және «Кім түскі асқа келе жатыр?» (1967) — жанрдың синониміне айналды. Сонымен қатар, «жасөспірімдер қылмысы туралы фильмдер» әлеуметтік проблемалар туралы фильмдердің айыптаушылық тондылығын пайдалану фильмдерімен және мелодрамамен біріктірді. Психикалық денсаулық сақтау мекемелерінің тиімсіздігі туралы бірқатар журналистік мақалалар психикалық денсаулық сақтаудың әлеуметтік мәселесіне қоғамдық назарды арттырды. Ол кездегі ұлттық көзқарас нацистік қорқыныштардың жариялануынан кейін осал болды. Бұл, сенімсіздік ортасымен және «Суық соғыстың» шиеленісімен бірге, психикалық денсаулық туралы көптеген фильмдерде көрінді, емдеудің тиімсіздігі және зардап шеккен адамдарға қалай көмектесуге болатыны көрсетілді. Әлеуметтік проблемалар жанры психикалық денсаулық пен нашақорлық мәселелерін «Өмірден үлкен» (1956) сияқты фильмдер арқылы жақсы көрсетті, ол «Нью-Йоркерде» жарияланған «Он фут биіктік» атты мақалаға негізделген. Фильмде сирек кездесетін ауруға шалдыққандықтан кортизон қабылдауға мәжбүр болған, кейін психикалық денсаулық мәселелеріне әкелген дәрі-дәрмекті теріс пайдаланған, сәтті және бақытты отбасылық қарым-қатынастағы басты кейіпкердің тағдыры баяндалады. Фильмдегі аурухана мен дәрігерлер науқастың айтқанына сенгісі келмейді, тіпті дәрі іздеп жүргенін көрсеткенде, оған кортизонды көбірек беріп, оның сөздеріне сенбейді. «Өмірден үлкен» фильмі классикалық Голливудтың әлеуметтік проблемалар туралы фильмдерінен айтарлықтай өзгешеліктерді көрсетті, бұл көптеген факторлардың нәтижесі болды. 1948 жылы Paramount Decrees АҚШ-тың сол кездегі ірі студияларына қарсы өткен монополияға қарсы іс-әрекеттен кейін құрылды. Бұдан кейін фильмдерді тарату, маркетинг және көрсету уақытына шектеулер қойылды. Бұл сол кездегі ірі студиялардың билігін әлсіретіп, фильмдерін сатудың жаңа жолдарын табуға мәжбүр етті. Киноскоптың құрылуы, ол кең экранды көруге мүмкіндік беретін аспект қатынасын кеңейтті, Голливудтың классикалық дәуірінің соңының басталуы ретінде қарастырылды. Әлеуметтік проблемалар туралы фильмдерге де қолжетімді болған бұл жаңа технологиялардың арқасында «Өмірден үлкен» фильмінде ашықтан айтылатын сөздер азайтылып, көрермендерге әлеуметтік проблеманың мәнін түсінуге көбірек мүмкіндік берілді.

1970 жылдар

1970 жылдардағы фильмдердің басты тақырыбы Вьетнам соғысы болды; "Елгерінің аңшысы" (1978) және "Апокалипсис қазір" (1979) сияқты фильмдер сарбаздардың дислокация кезіндегі ауыр психикалық және физикалық жағдайларын көрсетуге баса назар аударды. Ал әлеуметтік проблемаларды көтеретін фильмдер, әдеттегідей, қайта оралған ардагерлер тақырыбына оралды, мысалы, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған "Үйге оралу" (1978) фильмі, онда күйеуі сапарда болған әйел ерікті түрде ардагерлер ауруханасында жұмыс істеп, мүгедек солдатпен дос болады. Алайда, фильмнің повествотелеумен және көрерменмен өзара әрекеттесуі сол кездегі көзқарастарды көрсететін формалық өзгерістерді көрсетті. 1960 және 1970 жылдар аралығы екінші толқын феминизмінің айқын болған кезеңі еді, ол көптеген әлеуметтік мәселелердегі теңсіздік туралы хабардарлықты арттырды, бірақ көбінесе ақ, жоғары тап феминизміне бағытталды. Бұл ұлттық феминистік сана, соғыстың сәтсіздігімен және ардагерлерге толыққанды көмек көрсетуге келмеумен бірігіп, "Үйге оралу" фильмінің сюжеті мен кейіпкерлері арқылы көрінеді, сонымен қатар классикалық әлеуметтік проблемалық фильмдердің белгілі бір ерекшеліктерін сақтайды. Вьетнам тәжірибесінің феминизациясы басты кейіпкер Люк арқылы көрінеді, ол Саллиге стереотиптік әскери әйел рөлінен асып түсуге мүмкіндік береді, ал өзі қоғамға орала бастағанда феминизацияланады. Ол неғұрлым пассивті және әйелдік стереотипке жақындаса, Вьетнамның қорқынышын артқа тастауға соншалықты мүмкіндік алады. Бұл кейіптеме бұрынғы ардагерлер туралы әлеуметтік проблемалық фильмдердегі кейіпкерлерден өте өзгеше, онда ардагер көбінесе өте еркек, ал оның әйелі дәстүрлі үй шаруасымен айналысатын болып бейнеленеді. Сонымен қатар, "Үйге оралу" фильмінің сюжеті бұрынғы әлеуметтік проблемалық фильмдерден ерекшеленеді. Көрерменге нақты идеяны сіңіруге тырысудың орнына, оқиға дидактикалықтан романтикалық мелодрамаға қарай өтеді. (Соның салдарынан фильм нені көрсетуді көздеп отырғанын анықтау кейде қиын). Дегенмен, фильм әлеуметтік проблемалық фильмдердің белгілі бір ерекшеліктерін сақтайды, мысалы, назар аударатын сюжет, дидактикалық сөзбен аяқталу және ауруханадағы ардагерлерді бейнелеу үшін актер емес адамдарды пайдалану.

Қазіргі заманғы әлеуметтік проблемалар фильмдері

АҚШ заманауи дәуірге көшкен сайын, елді қамтитын әлеуметтік мәселелер, әсіресе иммиграция және ардагерлердің тәжірибесіне қатысты, проблемалардың әртүрлі аспектілеріне назар аудару үшін өзгерді, олардың екеуі де классикалық әлеуметтік проблемалар фильмінде маңызды орын алады. Мысалы, "Шекаралық оқиға" (1949) фильмі Мексикадан келген шаруалардың көшіп келуіне арналған. Ардагерлердің қайтып оралуына қатысты әлеуметтік проблемалық фильмдер "Өміріміздің ең жақсы жылдары" (1946) және "Үйге оралу" (1978) ардагерлердің емделуі мен оңалтуына назар аударды. Қазіргі АҚШ-та жылдар бойына маңызды болып табылатын иммиграциялық әлеуметтік мәселе – босқындық пана сұрау идеясы, ал ардагерлердің сюжеттері көбінесе соғысқа құмарлық пен одан кейін қалыпты өмір сүре алмайтынына бағытталған. Судандық босқындар, әсіресе, елі азаматтық соғысқа ұшырағандықтан, назарда болады, бірақ АҚШ-та терроризмге қатысты қорқыныш туындағандықтан, оларға пана беруден бас тартылды. Бұл мәселені қарастыратын заманауи әлеуметтік проблемалық фильм – "Жақсы өтірік" (2014), ол өз ауылынан қашып, босқындар лагеріне барған және Америкаға ересектер ретінде келген судандық балалардың өмірін көрсетеді. Фильмнің басында 25 мың бала Африканы кезіп, табиғаттың қиындықтарына, жануарларға және оларды өлтіруге тырысқан сарбаздарға төтеп беруде, жолдарында біреулерін жоғалтып, саяхаттарын бақылап, күресуде. Ол босқындар лагерінде түсіру және нақты босқындарды фондық кейіпкерлер ретінде пайдалану сияқты классикалық әдістерді қолданады. Алайда, фильм "Үйге оралу" сияқты әлеуметтік проблемалық фильмдермен көп ортақ жағы бар. Бұл фильмде танымал актриса Риз Уизерспун ғана емес, сонымен қатар, көрерменге уағыз айтудан гөрі, сюжетті жан-жақты пайдалану қажет. Басты кейіпкерлер Америкаға келген кезде, фильмде босқындардың жағдайының өзгеруі байқалады. Олар американдық әдет-ғұрыптарға бейімделу үшін күресіп, оларға көмектесуге арналған бюрократиялық жүйелердің тиімсіздігін түсінеді. "Үйге оралу" сияқты фильмнің де мақсаты тек білім беру емес, сонымен қатар, көрермендерді көрсетіліп жатқан драманың әлеуметтік проблемасын түсінуге талпындыру. Бұл кейбір сыншылардың наразылығында көрінеді, олар сюжет өндірілген сияқты және белгілі бір әлеуметтік мәселелерге жеткілікті көңіл бөлмейді деп мәлімдейді. Әлеуметтік проблемалар туралы фильмдердің өзгеруі көрермендердің көңіл көтеруді және жақсы ойластырылған оқиғаны қалауына байланысты. Бұл жағдайдың тағы бір көрінісі – ардагерлердің қайта оралуының өзгеруі. Соғыс уақытының американдық қоғамға әсері сол кездегі жағдай мен ұлттық сезімдерге байланысты өзгеріп отырады. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі фильмдердің көбінесе ардагерлердің үйлеріне оралуына, отбасылық өмір мен жұбайларын қолдауға, сондай-ақ адамдардың зұлымдық жасауға қабілеттілігін ашуға бағытталғандығымен айқын көрінеді, нәтижесінде бұл мәселелерді шешу үшін шабуылдар жасалды. Содан кейін Вьетнамда феминисттік қозғалыстар ұлттық өкінішпен бірігіп, шайқастың қорқынышын бейнелейтін, сонымен қатар ардагерлердің қайтып оралу қиындықтарын бейнелейтін, гипер-еркекті фильмдер жасады. Бұл оқиға "The Hurt Locker" (2009) фильмінде көрініс тапқан, онда Ирактағы жарылғыш заттарды жою тобы бейнеленген. Фильм Иорданияда түсіріліп, актерлер қатыспаған, шағын топқа бағытталған болса да, әлеуметтік проблемалар туралы фильмдерге көбірек сәйкес келеді. Фильм кинолық және интуитивті, соғыстың деректі стильдегі аспектілерін үн және технологиялық жетістіктерді қолдану арқылы қарқынды, тұтастай баяндауды құруға байланысты. Бұл фильмде де кейіпкердің тұрмыс-тіршілігі мен үйдегідей сезімін салыстыруға болады. Фильм соғысты есірткімен теңейтін сөзбен басталады және басты кейіпкердің "турдағы күндер" санағы 0-ге қайта орнатылуымен аяқталады, бұл әскери қызметшілердің қиындықтарын көрсетеді және оларды таза ынталы сарбаздарға қарағанда мақсатты мақсатпен жасалған машиналарға ұқсатады. Бұл жалған шындық әлеуметтік проблеманы ұсынады, сонымен қатар диета мен жаттығу сияқты тиімді шешімдер, бірақ ол мәдени мәселелерге және жакырлық аймақтарындағы арзан фаст-фуд сияқты жүйелі факторларға әсер етпейді. Әлеуметтік медианың пайда болуы көптеген қалыптасқан жүйелердің, мысалы, жарнама, жаңалықтар, наразылық, науқан және басқа мәдениеттерге ұшырау сияқты өзгеріске ұшырады. Оқиғаға жедел байланысу және оны қоғаммен бөлісу мүмкіндігі жаңа желілердің дамуына әкелді, оларға тышқанның бір клигімен қол жеткізуге болады. Сондықтан, осы өмірдің басқа да аспектілері әсер еткендей, әлеуметтік проблемалар туралы фильм идеясы да өзгерді. YouTube арқылы оқиғалардың нақты бейнелерін алу мүмкіндігі фильмдік бейнелеудің жанрға сәйкес болуы үшін қажет болатын уағыздық құралға айналуын қиындатады. Мысалы, Ирак соғысы кадрлары бойынша 100 мыңнан астам нәтиже болғандықтан, көрерменнің толыққанды түсінуі үшін шындық сезімін бейнелеу қиын, сондықтан фильм жасаушының шығармашылық ықпалы көбірек байқалады. Бұл теледидардағы жаңалықтар бағдарламаларының дамуымен бірге әлеуметтік проблемалар туралы фильмнің формасын өзгертуге мәжбүр етті, көпшілік дидактикалық тәсілге қанағаттанбады, өйткені адамдарда нақты кадрларға қол жеткізу мүмкіндігі бар, сондықтан осы жанрдағы заманауи туындыларда тереңірек сипаттама мен байытылған сюжеттер маңызды болды. "13 Reasons Why" телесериалы даулы әлеуметтік проблемалық теледидардың мысалы болып табылады, өйткені ол жасөсперімдердің өзіне-өліміне қол жұмсауы, зорлау және қорқыту мәселелерін қарастырды.