"Ұлттың Тууылы: Америка тарихы мен даулы фильм"

Кіріспе

1915 жылы Д.У. Гриффит түсірген фильм. 1915 жылғы үнсіз фильм.

"Ұлттың тууы" фильмі – кино тарихындағы маңызды туынды, өте шеберлікпен түсірілгені үшін жоғары бағаланады. Бұл американдық кинотеатрлардағы алғашқы 12 бөлімдік фильм, сериал емес. Оның сюжеті, тарихи оқиғалар мен көркем ойдан туған құрамында, Джон Уилкс Буттың Авраам Линкольнге жасаған қастандығы мен Азамат соғысы және қайта құру дәуіріндегі екі отбасының – Одаққа жақын (Солтүстік) Стоунмандар мен Конфедерацияны қолдаған (Оңтүстік) Камерондардың – бірнеше жылға созылған қарым-қатынасын көрсетеді. Фильм бастапқыда үзіліспен бөлінетін екі бөлімнен тұрды және оркестр үшін музыкалық қосымшасы бар алғашқы американдық фильм болды. Жақындату және суретті жоғалып көрсету әдістері алғаш рет осы фильмде қолданылды, сондай-ақ, мыңдаған каскадерлердің (тағы да біріншілік) қатысуымен салынған, мыңдаған адамға ұқсайтын әскери оқиғалар бейнеленді. Бұл фильмді алғаш рет Ақ үй ішінде президент Вудро Вильсон, оның отбасы және министрлер кабинеті мүшелері тамашалады. Фильм түсірілімге кіріспес бұрын-ақ даулы болды және содан бері де сол күйінде қалып келеді; ол "Америка Құрама Штаттарындағы ең даулы фильм" деп аталды. Фильм афроамерикандықтарды расистік тұрғыдан бейнелегені үшін сынға ұшырады. Жарық көрілісімен бірге бүкіл елдегі ақ нәсілді көрермендер арасында үлкен сұранысқа ие болған фильм, нәсілдік сегрегацияның кеңеюіне себепкершілік етті. Фильмде қара нәсілді адамдар мен Азамат соғысының тарихы бейнеленгеніне наразылық білдіре отырып, АҚШ-тағы африкалық американдықтар ұйымдасып, наразылық акцияларын өткізді. Бостон және басқа да қалалардағы қара нәсілді көшбасшылар мен NAACP фильмді тыйым салу жөніндегі сәтсіз науқанды бастады, себебі ол нәсілдік шиеленісті қоздырып, зорлық-зомбылыққа ұқсатып, ықпал етуі мүмкін еді. Сонымен қатар, фильм Чикаго, Огайо, Денвер, Питтсбург, Сент-Луис және Миннеаполисте көрсетілмеді. Гриффиттің фильмді цензуралау немесе тыйым салу әрекеттеріне деген наразылығы оны келесі жылы "Төзімділік" фильмін түсіруге итермеледі. "Ұлттың тууы" фильмі бұрынғы фильмдерден әлдеқайда табысты болды және киноиндустрия мен американдық мәдениетке зор әсер етті. Инфляцияны ескере отырып, бұл фильм бүгінгі күнге дейін ең көп табыс әкелген фильмдердің бірі болып саналады. Фильм Ку-клукс-кланның қайта жандануына ықпал етті, ол фильм жарық көргеннен кейін бірнеше ай өткен соң болды. 1992 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп таныды және оны Ұлттық кино тізіліміне енгізіп, сақтау үшін іріктеді.

The Birth of a Nation is a landmark of film history, lauded for its technical virtuosity. It was the first non serial American 12 reel film ever made. Its plot, part fiction and part history, chronicles the assassination of Abraham Lincoln by John Wilkes Booth and the relationship of two families in the Civil War and Reconstruction eras over the course of several years—the pro Union (Northern) Stonemans and the pro Confederacy (Southern) Camerons. It was originally shown in two parts separated by an intermission, and it was the first American made film to have a musical score for an orchestra. It pioneered closeups and fadeouts, and it includes a carefully staged battle sequence with hundreds of extras (another first) made to look like thousands. It was the first motion picture to be screened inside the White House, viewed there by President Woodrow Wilson, his family, and members of his cabinet. The film was controversial even before its release, and it has remained so ever since; it has been called "the most controversial film ever made in the United States" The film has been denounced for its racist depiction of African Americans. Popular among white audiences nationwide upon its release, the film's success was both a consequence of and a contributor to racial segregation throughout the U. S. In response to the film's depictions of black people and Civil War history, African Americans across the U. S. organized and protested. In Boston and other localities, black leaders and the NAACP spearheaded an unsuccessful campaign to have it banned on the basis that it inflamed racial tensions and could incite violence. It was also denied release in Chicago, Ohio, Denver, Pittsburgh, St. Louis, and Minneapolis. Griffith's indignation at efforts to censor or ban the film motivated him to produce Intolerance the following year. In spite of its divisiveness, The Birth of a Nation was a massive commercial success across the nation—grossing far more than any previous motion picture—and it profoundly influenced both the film industry and American culture. Adjusted for inflation, the film remains one of the highest grossing films ever made. It has been acknowledged as an inspiration for the rebirth of the Ku Klux Klan, which took place only a few months after its release. In 1992, the Library of Congress deemed the film "culturally, historically, or aesthetically significant" and selected it for preservation in the National Film Registry.

1-бөлім: АҚШ-тың Азамат соғысы

Стонманның (Солтүстік отбасы) үлкен ұлы Фил Оңтүстік Каролинадағы Камеронның иелігіне барған кезде Маргарет Кэмеронға (Оңтүстік отбасының қызы) ғашық болады. Сол жерде Маргареттың інісі Бен Филдің әпкесі Элси Стоунменнің суретіне табынады. Азамат соғысы басталганда, екі отбасының жас жігіттері өз армияларына қосылады. Кіші Стоунмен және екі Камерон бауыры шайқаста қаза болады. Осы арада қара нәсілді әскер Камерон үйіне шабуыл жасайды, бірақ Конфедерация сарбаздары оларды жеңіп, Камерон әйелдерін құтқарады. Петербургтің қоршауындағы соңғы шабуылға басшылық еткен Бен Кэмерон "Кіші полковник" деген лақап алады, бірақ сонымен қатар жараланып, тұтқынға түседі. Одан кейін оны Вашингтондағы Одақтың әскери госпиталіне алып кетеді. Госпитальде медбике болып Элси Стоунмен жұмыс істейді, ол өзімен бірге Беннің суретін алып жүреді. Ол Кэмеронның анасын, ұлына көмектесу үшін келгенін, Авраам Линкольнмен кездесуге алып барады. Миссис Кэмерон оны Бенді кешіруге көндіреді. Линкольн қаза тапқанда, оның соғыстан кейінгі келісім саясаты да онымен бірге тоқтап қалады. Линкольннің өлімінен кейін Элсидің әкесі және басқа да радикалды республикашылар Оңтүстікті жазалауға бейімділік танытады.

2-бөлім: Қайта құру

Стоунмен және оның шәкірті, психопаттық мулат Сайлас Линч, Реконструкция саясатының іске асырылуын бақылау үшін Оңтүстік Каролинаға келеді. Линч лейтенант-губернатор болып сайланған сайлау кезінде қара нәсілділер дауыс жәшіктерін толтырып, көптеген ақ нәсілділерге дауыс беруден тыйылады. Оңтүстік Каролина заң шығарушы органының жаңадан сайланған мүшелерінің көп бөлігі қара нәсілділерден тұрады. Ақ балалардың қара балаларды қорқыту үшін әуе тамашаларын көрсеткенін көрген Бен, Ку-Клукс-Кланды құрып, қарсы тұрады. Осының салдарынан Элси одан ажырасады. Флора Камерон орманға су әкелуге жалғыз барып бара жатқанда, бостандыққа шыққан сарбаз, қазіргі капитан Гас оны қуып жетеді. Ол Флораға оған үйленгісі келетінін айтады. Ол қызығушылық танытпай, оның ұсынысын қабылдамайды, бірақ Гас жалғастыра береді. Қорқып, Флора Гас қуып келген орманға қашады. Жарға қамалған Флора, Гас жақындаса, секіріп өлетінін ескертеді. Ол жақындағанда, ол өлімге секіреді. Флораны іздеу кезінде Бен оның секіргенін көріп, өліп бара жатқанда оны құшақтайды. Содан кейін ол оның денесін Камерон үйіне апарып жетеді. Клан Гасты іздеп табады, соттайды, кінәлі деп табады және дарға асып өлтіреді. Гастың өлімі туралы хабарды естіген Линч, Кланға қарсы қиын шаралар қолдануға бұйрық береді. Сондай-ақ ол аралас некелерге рұқсат беретін заңның қабылдануын қамтамасыз етеді. Доктор Камерон Беннің Кландық киім-кешегін сақтағаны үшін тұтқындалады, бұл қазір өлім жазасымен жазаланатын қылмыс саналады. Оны Фил Стоунмен және оның қара қызметшілері құтқарады. Олар Маргарет Камеронмен бірге қашып кетеді. Арбалары бұзылып, олар орман арқылы екі бұрынғы Одақ сарбазы тұратын шағын үйге жетеді, олар оларды жасыруға келіседі. Элсидің әкесі, конгрессмен Стоунмен, Линчтің қиянаттарымен байланысты болмау үшін кетеді. Доктор Камеронның тұтқындалғанын білген Элси, оны босатуды өтіну үшін Линчке барады. Линч Элсиге құмарлықпен қарайды және оны өзіне үйленуге мәжбүрлеуге тырысады, бұл оның есінен айырылуына себеп болады. Стоунмен қайтып оралады, нәтижесінде Элси басқа бөлмеге көшіріледі. Алғашында Стоунмен Линч ақ әйелге үйленгісі келетінін айтқанына қуанады, бірақ ол Элсиге үйленгісі келетінін естігенде ашуға ілігеді. Элси терезені сындырып, көмекке шақырып, Кланның жасырын тыңшыларының назарын аударады. Клан жиналады, Бен оларды бастап, қаланың бақылауын алу үшін аттанды. Бен Элси туралы хабарды естігенде, ол және басқалары оны құтқаруға барады. Линчтің милициясы Камеронның жасырынып отырған үйіне шабуыл жасағанда тұтқынға алынады. Алайда, Бен бастаған Клан мүшелері оларды құтқарады. Келесі сайлау күні қара нәсілділер үйлерінің алдында қарулы және ат үстінде отырған Клан мүшелерінің қатарын көреді және дауыс беруден қорқытады. Маргарет Камерон Фил Стоунменге, ал Элси Стоунмен Бен Камеронға үйленеді.

Stoneman and his protégé Silas Lynch, a psychopathic mulatto, head to South Carolina to observe the implementation of Reconstruction policies. During the election, in which Lynch is elected lieutenant governor, black people stuff the ballot boxes, while many white people are denied the vote. The newly elected members of the South Carolina legislature are mostly black. Inspired by observing white children pretending to be ghosts to scare black children, Ben fights back by forming the Ku Klux Klan. As a result, Elsie breaks up with him. While going off alone into the woods to fetch water, Flora Cameron is followed by Gus, a freedman and soldier who is now a captain. He tells Flora he desires to marry her. Uninterested, she rejects him, but Gus keeps insisting. Frightened, she flees into the forest, pursued by Gus. Trapped on a precipice, Flora warns Gus she will jump if he comes any closer. When he does, she leaps to her death. While looking for Flora, Ben sees her jump and holds her as she dies. He then carries her body to the Cameron home. In response, the Klan hunts down Gus, tries him, finds him guilty, and lynches him. After discovering Gus' murder, Lynch orders a crackdown on the Klan. He also secures the passing of legislation allowing mixed race marriages. Dr. Cameron is arrested for possessing Ben's Klan regalia, now considered a capital crime. He is rescued by Phil Stoneman and a few of his black servants. Together with Margaret Cameron, they flee. When their wagon breaks down, they make their way through the woods to a small hut that is home to two former Union soldiers who agree to hide them. Congressman Stoneman, Elsie's father, leaves to avoid being connected with Lynch's crackdown. Elsie, learning of Dr. Cameron's arrest, goes to Lynch to plead for his release. Lynch, who lusts after Elsie, tries to force her to marry him, which causes her to faint. Stoneman returns, causing Elsie to be placed in another room. At first Stoneman is happy when Lynch tells him he wants to marry a white woman, but he is then angered when Lynch says that it is Elsie he wishes to marry. Elsie breaks a window and cries out for help, getting the attention of undercover Klansman spies. The Klan gathered together, with Ben leading them, ride in to gain control of the town. When news about Elsie reaches Ben, he and others go to her rescue. Lynch is captured while his militia attacks the hut where the Camerons are hiding. However, the Klansmen, with Ben at their head, save them. The next election day, blacks find a line of mounted and armed Klansmen just outside their homes and are intimidated into not voting. Margaret Cameron marries Phil Stoneman and Elsie Stoneman marries Ben Cameron.

1911 жылғы нұсқасы

1911 жылы Американың «Кинемаколор» компаниясы «Клансман» атты, қазіргі таңда жоғалған «Кинемаколор» түсірілімді фильм шығарды. Ол АҚШ-тың оңтүстігінде түсірілді, ал режиссері – Уильям Ф. Хэддок. Әртүрлі деректерге сәйкес, он катушкадан тұратын фильм 1912 жылғы қаңтарға дейін аяқталған немесе бір катушкадан сәл астам түсіріліммен аяқталмай қалған. Фильмнің түсірілімі сәтсіз аяқталуының бірнеше себебі бар, олардың ішінде – оқиға құқықтарына қатысты шешілмеген заңдық мәселелер, қаржылық қиындықтар, «Кинемаколор» технологиясымен байланысты проблемалар және нашар режиссура. Фильм сценарисін жазған Фрэнк Вудс өз жұмысын Гриффитке көрсетті, ол осыдан шабыттанып, романның «Ұлттың тууы» атты жеке фильмдік бейімдемесін жасады.

Шабыт

Фильмдегі көптеген көркем кейіпкерлер нақты тарихи тұлғалардың негізінде жасалған. АҚШ Конгресінің құл азаттығын қолдаушы өкілі Остин Стоунмен Пенсильвания штатының Реконструкция дәуіріндегі Таддей Стивенс өкілінен үлгі алған. Бен Камерон Лерой МакАфиге ұқсас етіп сомдалған. Сайлас Линчтің образы Алонзо Дж. Рансиер мен Ричард Хауэлл Гливстің қалыптарымен жасалған.

Даму

Диксон өзінің ақшасын салуға дайын болған Kinemacolor жобасының сәтсіздігінен кейін, Гриффит 1914 жылы "Үй, тәтті үй" фильмін түсіргеннен кейін Диксонның пьесасын Гиш пен Уолтоллға бейімдеу ниеті туралы алғаш хабарлады. "Ұлттың тууы" "Кланның азаматы" пьесасын дерлік көрініс бойынша көшірмедей жасайды. Карен Кроудың сөзінше, "[т]ек бір ғана оқиға, сөз, кейіпкер немесе жағдай "Леопардтың дақтарынан" алынбаған. Фильм мен "Леопардтың дақтары" арасындағы ұқсастықтар екі кітапта да ұқсас көріністердің, жағдайлардың және кейіпкерлердің болуынан туындайды". Гриффит Томас Диксонға "Кланман" пьесасының құқықтары үшін 10 000 доллар (қазіргі шақтағы доллармен эквивалентті) төлеуге келісті. Ақшасы жетпей, Диксонның бастапқы опциясының 2500 долларын ғана төлей алатын болғандықтан, Гриффит Диксонға фильмтен 25 пайыз үлесті ұсынды. Диксон тартымдылықпен келісті, ал фильмнің үлкен табысы оны бай етті. Диксонның алғаны [2007 жылға дейін] кино әңгімесі үшін автор алған ең ірі сома болып табылды және бірнеше миллион долларды құрады. Фильмнің соғыс көріністері Роберт Андервуд Джонсонның "Азамат соғысының шайқастары мен басшылары", Харпердің "Азамат соғысының суретті тарихы", "Біздің азамат соғысымыздағы сарбаз" және Мэтью Брейдидің фотосуреттерінен әсер алды. (қазіргі шақтағы доллармен эквивалентті) бірақ 100 000 доллардан астамға (қазіргі шақтағы доллармен эквивалентті) дейін өсті. Фильм түсіруді аяқтаған кезде Гриффит шамамен 150 000 фут түсірілім материалдарын (шамамен 36 сағаттық фильм) түсірді, оны 13 000 футқа дейін (3 сағаттан сәл артық) монтаждады. Ол кезде фильмдер әлі үнсіз болғандықтан, әр фильмнің әр данасымен музыкалық нұсқаулар парақтарын немесе сирек жағдайларда толық партитураларды (әдетте орган немесе фортепианомен сүйемелдеу үшін) тарату қалыпты жағдай болды. "Ұлттың тууы" үшін композитор Джозеф Карл Брейль үш сағаттық музыкалық партитура жасады, ол сол кезде қолданылған барлық үш музыка түрін біріктірді: классикалық композиторлардың қолданыстағы шығармаларын бейімдеу, танымал әуендердің жаңа аранжировкалары және түпнұсқалық музыка. "Үйдегі қарттар", "Жұлдызды ту", "Американың сұлулығы", "Республиканың жеңіс әні", "Ескі жылдарды еске алу" және "Сізге сол шляпаны қайдан алдыңыз?" DJ Spooky Брейлдің Диксиленд әндері, классикалық музыка және "орталық аймақтың халықтық музыкасы" қосылған партитурасын "ремикс мәдениетіндегі ерте, маңызды жетістік" деп атады. Ол сондай-ақ Брейлдің Вагнердің музыкасын қолдануын кейінгі Голливуд фильмдеріне, соның ішінде "Жұлдызды соғыстар" (1977) және "Апокалипсис қазір" (1979) фильмдеріне әсерлі деп атады. Фильмге арналған түпнұсқалық композицияларында Брейль белгілі бір кейіпкерлердің пайда болуын сүйемелдеу үшін көптеген лейтмотивтер жазды. Эльзи Стоунмен мен Бен Камерон арасындағы махаббат үшін жазылған басты тақырып "The Perfect Song" деп жарияланды және ол фильмнен шыққан алғашқы "тақырыптық ән" ретінде танымал болды; кейіннен ол танымал радио және теледидарлық ситком "Амос 'н' Энди" тақырыптық әні ретінде қолданылды.

After the failure of the Kinemacolor project, in which Dixon was willing to invest his own money, Griffith first announced his intent to adapt Dixon's play to Gish and Walthall after filming Home, Sweet Home in 1914. Birth of a Nation "follows The Clansman [the play] nearly scene by scene". According to Karen Crowe, "[t]here is not a single event, word, character, or circumstance taken from The Leopard's Spots Any likenesses between the film and The Leopard's Spots occur because some similar scenes, circumstances, and characters appear in both books." Griffith agreed to pay Thomas Dixon $10,000 (equivalent to $ in ) for the rights to his play The Clansman. Since he ran out of money and could afford only $2,500 of the original option, Griffith offered Dixon 25 percent interest in the picture. Dixon reluctantly agreed, and the unprecedented success of the film made him rich. Dixon's proceeds were the largest sum any author had received [up to 2007] for a motion picture story and amounted to several million dollars. and was finished by October 1914. The film's war scenes were influenced by Robert Underwood Johnson's book Battles and Leaders of the Civil War, Harper's Pictorial History of the Civil War, The Soldier in Our Civil War, and Mathew Brady's photography. (equivalent to $ in ) but rose to over $100,000 (equivalent to $ in ). By the time he finished filming, Griffith had shot approximately 150,000 feet of footage (approximately 36 hours of film), which he edited down to 13,000 feet (just over 3 hours). Though film was still silent at the time, it was common practice to distribute musical cue sheets, or less commonly, full scores (usually for organ or piano accompaniment) along with each print of a film. For The Birth of a Nation, composer Joseph Carl Breil created a three hour long musical score that combined all three types of music in use at the time: adaptations of existing works by classical composers, new arrangements of well known melodies, and original composed music. "Old Folks at Home", "The Star Spangled Banner", "America the Beautiful", "The Battle Hymn of the Republic", "Auld Lang Syne", and "Where Did You Get That Hat?" DJ Spooky has called Breil's score, with its mix of Dixieland songs, classical music and "vernacular heartland music" "an early, pivotal accomplishment in remix culture." He has also cited Breil's use of music by Wagner as influential on subsequent Hollywood films, including Star Wars (1977) and Apocalypse Now (1979). In his original compositions for the film, Breil wrote numerous leitmotifs to accompany the appearance of specific characters. The principal love theme that was created for the romance between Elsie Stoneman and Ben Cameron was published as "The Perfect Song" and is regarded as the first marketed "theme song" from a film; it was later used as the theme song for the popular radio and television sitcom Amos 'n' Andy.

Театрлық көрсетілім

Фильмнің алғашқы көрсетілімі 1915 жылдың 1 және 2 қаңтарында Калифорния штатының Риверсайд қаласындағы Лоринг опера үйінде өтті. 1915 жылдың 8 ақпанында Лос-Анджелес қаласындағы Клюнс аудиториясында 3000 адамға көрсетілді. Нью-Йорк премьерасында Диксон сахнада сөйледі, фильмнің ортасында басталған интерлюдия кезінде көрермендерге "Клансманның" драмалық нұсқасы тоғыз жыл бұрын осы жерде пайда болғанын еске салды. "Диксон мырза сондай-ақ "Клансман" фильмінің нұсқасын түсіруге Конфедерация солдатының ұлынан басқа ешкімге рұқсат бермейтінін атап өтті". Фильмнің қолдаушылары оны өндірудің жоғары құнын өтеу үшін үлкен жарнамалық кампания қажет екенін түсінді. Бұл кампанияның маңызды бөлігі – фильмді жол көрсету арқылы шығару болды. Бұл Гриффитке билеттерге жоғары баға қоюға, сувенирлер сатуға және фильмді кеңінен көрсетуге дейін қызығушылықты арттыруға мүмкіндік берді. Бірнеше ай бойы Гриффиттің командасы фильмді бір-екі түнге көрсету үшін түрлі қалаларға сапар шегіп, содан кейін басқа жерге көшті. Бұл стратегия үлкен табысқа жетті. 2 наурызда Нью-Йоркте көрсетілгенге дейін атауы өзгертілді. Дегенмен, атау баспасөзде 1915 жылдың 2 қаңтарында қолданылған, ал қазан айында ол әлі де "Клансман" деп аталды.

Ақ үй көрсетілімі

«Ұлттың тууы» 1915 жылғы 18 ақпанда Ақ үйдің Шығыс бөлмесінде көрсетілген алғашқы фильм болды. (Ескірек фильм, 1914 жылғы итальяндық «Кабирия» Ақ үйдің ауласында көрсетілген болатын.) Көрермендер қатарында президент Вудро Вильсон, оның отбасы мүшелері және министрлер кабинетінің мүшелері болды. Диксон мен Гриффит екеуі де қатысты. Диксонның сөзімен айтқанда, «бұл фильм алғашқы көрсетілімнің сәттілігін қайталады». Вильсонның фильмге қатысты пікірі туралы пікір таласы бар. Бір газет Вильсонның «суреттерді мақұлдағандығына қарсы наразылық білдіретін көптеген хат алғанын», оның ішінде Массачусетс штатының конгрессмені Томас Чендлер Тачерден келген хатты жазды. Диксон Вильсонның сөздерін дұрыс емес түсіндіргені айтылуда. Вильсон жылдар бойы тарихты найзағай сияқты жарықтандыру туралы метафораны бірнеше рет қолданған, сондықтан ол сол кезде де осылай айтқан болуы мүмкін. Тарихшылар оның «бұл өте шындық» деген сөзінің дұрыстығын жоққа шығарады; осы ескертуге қатысты заманауи құжаттар жоқ. Сол кездегі танымал ақын Вашель Линдсей бұл фильмді «найзағаймен жасалған өнер» деп атаған.

Рали қонақ үйінің балды залында

1915 жылғы 19 ақпанда Гриффит пен Диксон фильмді осы шара үшін жалдаған Рали қонақ үйінің бал залында көрсетті. Сол күні таңертең Диксон Солтүстік Каролинадағы досы, Әскери-теңіз күштері министрі Джозеф Дэниелске барды. Дэниелс сол күні таңертең Диксонға Жоғарғы Соттың төрағасы Эдвард Дуглас Уайтпен кездесуді ұйымдастырды. Бастапқыда төраға Уайт фильмді көруге қызығушылық танытпады, бірақ Диксон оған Қайта құру кезеңінің "шындық оқиғасы" және Кланның "Оңтүстікті сақтаудағы" рөлі туралы айтқанда, Уайт Луизианадағы жастық шағын еске түсіріп, дереу назар аударды және: "Мен Клан мүшесі болғанмын, мырза" деді. Уайт фильмді көруге келіскен соң, Жоғарғы Соттың қалған мүшелері де оған қосылды. Жоғарғы Соттың барлық мүшелерімен қатар, көрермендер қатарында "Конгресс пен дипломатиялық корпустың көптеген өкілдері", Әскери-теңіз күштері министрі, Сенаттан 38 өкіл және Өкілдер палатасынан шамамен 50 өкіл болды. 600 көрермен "қатты қол соғысып, ынталы түрде қарсы алды".

Салдарлар

Гриффиттің сөзімен айтқанда, президентке және Жоғарғы Соттың барлық мүшелеріне көрсетілген фильм "Ұлт тууына" "құрмет" әкелді. Фильмнің көрсетілімі күтілген кинотеатрды жабу туралы талап, Ақ үйге жасалған қашықтықтан қосылыс арқылы фильмнің онда көрсетілгені расталғаннан кейін қабылданбады. Ол афроамерикандықтардың фильмге қатысты сынға жиі ден қойды, себебі фильм оларға қарсы жеккөрушілік сезімдерді қоздырады деп санайтын. Сондықтан, осы сынды жою үшін барынша беделді адамдардың қолдауын алуға тырысты.

ККК қолдау

Зерттеулер фильмді ККК-нің қолдауының күшеюімен байланыстырды. Кланды мақтап, ақ аудиторияның қолдауын қамтамасыз еткен фильм ұлттық мәдени құбылысқа айналды: саудагерлер Ку-клукс шапқыштары мен ас үй алжапқыштарын жасады, ал көрсетілімдерде қызметкерлер ақ Клан шапандары киді. Нью-Йоркте Клан тақырыбында кештемелер өтті, ал Чикагода Хэллоуинде мыңдаған студенттер Клан тақырыбындағы үлкен кештің құрамына шапан киіп келді.

Қараларға қарсы зорлық-зомбылық

Фильмнің көрсетілісі Филадельфияда және АҚШ-тың басқа да ірі қалаларында тәртіпсіздіктерге әкеп соқты. Фильмнің қоздырғыш сипаты ақ нәсілділердің қара нәсілділерге шабуыл жасауына себеп болды. 1916 жылдың 24 сәуірінде «Чикаго Американы» газеті Индиана штатының Лафайет қаласында ақ нәсілді ер адамның «Ұлт тууы» фильмін көргеннен кейін қара нәсілді жасөспірімді өлтіргенін хабарлады, бірақ кісі өлтірушінің шын мәнінде осы фильмін көргені туралы пікір таласы туды. Бір ғасырдан астам уақыт өткен соң Гарвард университетінің зерттеу жұмысы көрсетті, "[ф]ильм келгеннен кейінгі айда округтерде линчелеу көрсеткіші бес есеге өсті". NAACP фильмге қарсы ұлттық бойкот ұйымдастыру арқылы үлгі көрсетті, бұл ең табысты әрекет деп есептеледі. Сонымен қатар, олар фильм Бостон қаласында көрсетілген кезде жаппай демонстрация ұйымдастырды, және ол үш штат пен бірнеше қалада тыйым салынды. 2023 жылғы зерттеу фильмнің көрсетілімдерінің 1915 және 1920 жылдар аралығында линчелеулер мен нәсілдік тәртіпсіздіктердің күрт өсуімен байланысты екенін анықтады. Variety журналы Гриффиттің режиссерлік шеберлігін жоғары бағалап, ол "өндіріс, актерлік ойын, түсіру және режиссура тұрғысынан оны басып өтетін режиссердің пайда болуына көп уақыт керек болады. Фильмнің әрбір бөлігі Америкада түсірілді. Фильмнің жалпы ағынында кейбір кемшіліктер болуы мүмкін, бірақ олар соншалықты ұсақ-түйек және маңызсыз, фильмнің өзінің ұлылығы мен құдіреті оларды толығымен жауып тастайды". Бёрнс Мантл «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газетінде "құштар аудиторияны қатты желмен жанып жатқан дала сияқты қоздырған қызықты элемент" деп жазды, ал «Нью-Йорк Трибюн» газеті оны "көрнекті драма" деп атап, "көрер көзді қуантушылықтың бірінен соң бірі" деп сипаттады. Алайда «Жаңа Республика» оны "агрессивті зұлымдық және қаралағыш" деп атады, бұл "рухани өлтіру. Ол оны бекіткен цензураны және оған төзімділікпен қарайтын ақ нәсілді адамдарды кемсіртеді".

Кассалық жинақ

"Ұлт тууы" фильмінің кассалық табысы белгісіз және осы мәселеде асыра сілтеулер көп болған. Фильмнің тұсаукесерінде билеттер жоғары бағамен сатылды. Фильм Нью-Йорктегі Таймс-сквердегі Либерти театрында 44 апта бойы көрсетілді, билеттердің бағасы 2,20 доллар болды (1915 жылғы 2,2 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). 1917 жылдың соңында Epoch компаниясы акционерлеріне жиынтық табыс 4,8 миллион доллар екенін хабарлады, бірақ осы кезде дистрибьютордың кірістен алатын үлесі көрсетілімнен түскен табыстан әлдеқайда төмен болды. Ірі қалаларда Epoch жеке театр иелерімен кассадан түскен ақшаның белгілі бір пайызын алу үшін келісімдер жасасты; ал басқа жерлерде продюсер белгілі бір штаттың барлық құқықтарын бір дистрибьюторға сатты (бұл "штаттық құқықтарды" тарату деп белгілі). Кинотарихшы Ричард Шикельдің айтуынша, штаттық құқықтар шарты бойынша Epoch әдетте кассалық табыстың 10% -ын алды – театр иелері оны көбінесе кем көрсеткен, – және "Ұлт тууының алғашқы көрсетілімінде 60 миллион доллардан астам кассалық табыс тапқаны" деген қорытындыға келді. Бұл фильм ең көп кассалық табыс тапқан фильм болды, одан кейін Азамат соғысы мен қайта құру дәуірі туралы тағы бір фильм – "Желмен бірге кеткендер" (1939) озып кетті. 1940 жылы Time журналы фильмнің жиынтық жалға алу сомасын (дистрибьютордың кірісі) шамамен 15 миллион долларға бағалады. Variety журналы бірнеше жыл бойы жалға алу сомасын 50 миллион доллар деп жазды, бірақ 1977 жылы бұл мәлімдемеден бас тартып, бағасын 5 миллион долларға дейін төмендетті. 2015 жылы Time журналындағы мақаласында Ричард Корлис фильмнің инфляцияға сәйкес түзетілгенде 1,8 миллиард долларға тең табыс тапқанын бағалады, бұл сол кезде номиналды табыс бойынша тек "Титаник" (1997) және "Аватар" (2009) фильмдерінен ғана асып түсті. NAACP сонымен қатар фильмнің жалғандығы мен қателіктерін әшкерелейтін мақалалар жариялап, оған қарсы петициялар ұйымдастырып, соғыс және қайта құру тарихы туралы білім беру науқанын жүргізді. NAACP-тің фильмге тыйым салу әрекеттері сәтсіз аяқталғандықтан, 1915 жылдың 17 сәуірінде NAACP хатшысы Мэри Чайлдс Нерни NAACP атқару комитетінің мүшесі Джордж Пэккардқа былай деп жазды: "Мен «Ұлт тууы» мәселесіне қатты ашуландым, біз алты апта бойы тырысып, ештеңеге қол жеткізе алмағанымызды естен шығармаңыз". W. E. B. Ду Бойстың өмірбаянын жазған Дэвид Левинг Льюис «Ұлт тууы мен NAACP бір-бірін жасауға көмектесті» деген пікірде болды, себебі NAACP-тің науқаны бір жағынан фильмді жарнамалауға мүмкіндік берді, бірақ ол сонымен бірге «елдің ірі қалаларында [NAACP] туралы білмейтін немесе оған бейжай қараған мыңдаған қара және ақ адамдарды жұмылдырды». Американдық әлеуметтік қызметкер және әлеуметтік реформатор, Хулл Хаустың негізін қалаушы Джейн Аддамс фильмнің жарық көргенінен он күн өткен соң, 1915 жылдың 13 наурызында Нью-Йорк Пост газетінде жарияланған сұхбатында фильмге өзінің реакциясын білдірді. Ол былай деді: «Бұл фильмнің ең өкінішті жайттарының бірі – ол жарты ғасыр бұрынғы жағдайларға негізделген нәсілдік келеуге шақыру, бұл бүгінгі фактілерге ешқандай қатысы жоқ. Тіпті сонда да ол шындықты толыққанды айтпайды. Бұл пьеса тарихи деп айтылады, бірақ тарихты дұрыс пайдалану оңай». Келесі күні Фанюйл залында үлкен демонстрация өтті. Вашингтон қаласында пастор Фрэнсис Джеймс Гримке «Жұмсақ фильммен күресу» атты кітапша жариялады, ол «Ұлт тууының» тарихи дұрыстығын сахнадан-сахнаға тексерді. Гриффит «Нью-Йорк глобусына» жазған хатында өзінің фильмінің «қаралар мен ақтардың аралас некелеріне қарсы күш» екенін жазды. «Нью-Йорк глобусының» журналисі Шервин Льюис фильмнің тарихты бұрмалап көрсеткеніне сын айтып, оның бірнеше «қоқыс доллар» табу мақсаты болғандықтан конституциялық қорғауға лайық емес екенін айтқан кезде Гриффит «халық шындықты ұнатпаса да, оны қабылдаудан қорықпауы керек» деп жауап берді. Ол сондай-ақ, редакциялық мақала жазған адамның «продюсер ретінде оның беделін жойғанын» және «жалғаншы әрі қорқақ екенін» айтты.

The box office gross of The Birth of a Nation is not known and has been the subject of exaggeration. When the film opened, the tickets were sold at premium prices. The film played at the Liberty Theater at Times Square in New York City for 44 weeks with tickets priced at $2.20 (2.2 in 1915 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). By the end of 1917, Epoch reported to its shareholders cumulative receipts of $4.8 million, although the distributor's share of the revenue at this time was much lower than the exhibition gross. In the biggest cities, Epoch negotiated with individual theater owners for a percentage of the box office; elsewhere, the producer sold all rights in a particular state to a single distributor (an arrangement known as "state's rights" distribution). The film historian Richard Schickel says that under the state's rights contracts, Epoch typically received about 10% of the box office gross—which theater owners often underreported—and concludes that "Birth certainly generated more than $60 million in box office business in its first run". The film held the mantle of the highest grossing film until it was overtaken by Gone with the Wind (1939), another film about the Civil War and Reconstruction era. By 1940 Time magazine estimated the film's cumulative gross rental (the distributor's earnings) at approximately $15 million. For years Variety had the gross rental listed as $50 million, but in 1977 repudiated the claim and revised its estimate down to $5 million. In a 2015 Time article, Richard Corliss estimated the film had earned the equivalent of $1.8 billion adjusted for inflation, a milestone that at the time had only been surpassed by Titanic (1997) and Avatar (2009) in nominal earnings. The NAACP also conducted a public education campaign, publishing articles protesting the film's fabrications and inaccuracies, organizing petitions against it, and conducting education on the facts of the war and Reconstruction. Because of the lack of success in NAACP's actions to ban the film, on April 17, 1915, NAACP secretary Mary Childs Nerney wrote to NAACP Executive Committee member George Packard: "I am utterly disgusted with the situation in regard to The Birth of a Nation kindly remember that we have put six weeks of constant effort of this thing and have gotten nowhere." W. E. B. Du Bois's biographer David Levering Lewis opined that " The Birth of a Nation and the NAACP helped make each other", in that the NAACP campaign in one sense served as advertising for the film, but that it also " mobilized thousands of black and white men and women in large cities across the country who had been unaware of the existence of the [NAACP] or indifferent to it." Jane Addams, an American social worker and social reformer, and the founder of Hull House, voiced her reaction to the film in an interview published by the New York Post on March 13, 1915, just ten days after the film was released. She stated that "One of the most unfortunate things about this film is that it appeals to race prejudice upon the basis of conditions of half a century ago, which have nothing to do with the facts we have to consider to day. Even then it does not tell the whole truth. It is claimed that the play is historical: but history is easy to misuse." The following day a huge demonstration was staged at Faneuil Hall. In Washington D. C, the Reverend Francis James Grimké published a pamphlet entitled "Fighting a Vicious Film" that challenged the historical accuracy of The Birth of a Nation on a scene by scene basis. In a letter to The New York Globe, Griffith wrote that his film was "an influence against the intermarriage of blacks and whites". When Sherwin Lewis of The New York Globe wrote a piece that expressed criticism of the film's distorted portrayal of history and said that it was not worthy of constitutional protection because its purpose was to make a few "dirty dollars", Griffith responded that "the public should not be afraid to accept the truth, even though it might not like it". He also added that the man who wrote the editorial was "damaging my reputation as a producer" and "a liar and a coward".