«Есіктер Ішінде» фильмі: Америкалық нәсілдік драма

Кіріспе

Оскар Мишоның 1920 жылғы фильмі, 1915 жылғы австралиялық фильм. "Біздің қақпаларымызда" – 1920 жылғы американдық үнсіз нәсілдік драмалық фильм, оны Оскар Мишо өндірді, жазды және режиссерлік етті. Фильм ХХ ғасырдың басындағы АҚШ-тағы нәсілдік ахуалды көрсетеді, Джим Кроу заманы, Ку-Клукс-Кланның қайта жандануы, қара нәсілділердің Солтүстік және Орта Батыс қалаларына Ұлы көші, және "Жаңа негр" идеологиясының пайда болуы. Сюжетте Оңтүстіктің шалқарына кедей қара балаларға арналған мектепке қаржы жинау үшін Солтүстікке аттанған афроамерикалық әйелдің тағдыры баяндалады. Оның қара дәрігермен араласуы оның отбасының өткені және оның өзінің аралас тегі, еуропалық түбі туралы жаңа мәліметтерге әкеледі. Фильмде ақ үстемдігі кезіндегі нәсілдік зорлық-зомбылық пен қара нәсілділердің дарға асылуы бейнеленген. Бұл – афроамерикалық режиссердің сақталған ең көне фильмі және қара режиссерлердің жасаған ең ұлы туындыларының бірі деп есептеледі.

Сюжет

Сильвия Лэндри, жас афроамерикандық әйел, солтүстіктегі өзінің туысы Алмаға барады. Сильвия Конрадтың қайтып келуін күтіп отыр, өйткені олар үйленуді жоспарлап отыр. Алма да Конрады жақсы көреді. Алманың әкесінің баласы Ларри Сильвияға жақындауға тырысады, бірақ ол бас тартады. Лари покерде алдағаннан кейін кәсіби құмар ойыншыны өлтіреді. Алма Сильвияның Конрад қайтып келгенде ұятты жағдайға түсіп қалуын қамтамасыз етеді. Конрад Сильвияны тұншықтыруға тырысады, бірақ Альма тоқтатады. Конрад Бразилияға кетеді. Сильвия Оңтүстікке қайта оралады. Сильвия Ревпен танысады. Джейкобс, қара балаларға арналған "Пайни Вудс" мектебін басқаратын пастор. Мектеп тығырықтап кеткен, ал Рев. Джейкобс мемлекет қара балаларға білім беру үшін беретін аз ақшамен өмір сүре алмайды. Мектеп жабылу қаупінде тұрғандықтан, Сильвия Солтүстікке барып 5000 доллар жинауға белсенді түрде көмектеседі. Сильвияның сөмкесі Бостонда ұрланады. Доктор Вивиан ұрыны қуып жетеді және сөмкені қайтарып алады. Көшеде баланың өмірін сақтап қалу үшін жүгіргенде Сильвияның өзі машина шабады. Ауруханада жатып емделіп жатқанда ол машинаның иесі, бай меценат Елена Уорвикпен танысады. Сильвияның мақсатын білген Елена оған қажетті ақшаны беруге шешім қабылдайды. Оңтүстіктегі досы миссис Страттон оны ынталандырмауға тырысқанда, Уорвик сыйлығын 50 000 долларға дейін арттырады. Бұл сома мектепті сақтап қалады, ал Сильвия Оңтүстікке қайта оралады. Рев. Джейкобс Сильвияның қолын сұрайды, бірақ доктор Вивианға ғашық болған Сильвия бас тартады. Полициядан қашып жүрген Ларри Сильвияға кездеседі және оның өткенінен құпияларды шантаж етуге тырысады. Ларридің атынан мектептен ұрлаудың орнына, Сильвия түнде қашып кетеді және солтүстікке беттейді. Кейін доктор Вивиан Сильвияны іздейді. Ақшасы бітіп, Алмаға оралған Ларри банкті тонауға осырады және қаза табады. Доктор Вивиан Ларриді емдеп, Алмамен танысады. Алма доктор Вивианға Сильвияның өткені туралы айтады: бұл флэшбектер фильмде көрсетіледі. Сильвия кедей қара Ландри отбасы тәрбиелеген, олар оған білім беруге мүмкіндік берді. Сильвияның әкесі Жаспер Лэндриді жас кезінде Филипп Гридлстоунды, танымал емес, бірақ бай ақ үй иесін өлтірген деп айыптаған, ал оны Филипптің адал қара қызметшісі Ефрем айыптаған. Ақ нәсілділер Ландри отбасына шабуыл жасап, ата-аналарын өлтіріп, денелерін өртеп жіберді. Олардың кішкентай ұлы Эмиль шабуылдан құтылуға үлкерді. Сонымен қатар, олар Ефремді де өлтірді, өйткені ол олармен бірге жұмыс істеген. Сильвия да Арман Гридлстоуннан қашып құтылды, ол оны қуып жетеді және шабуылдайды, Филипптің інісі оны жеңіп, зорлауға жақындады. Арман оның кеудесіндегі тыйымды байқап, Сильвияның шын мәнінде оның аралас нәсілді қызы екенін түсінеді, ол жергілікті қара нәсілді әйелге үйленген және оның білім алуына төлеген. Оның өмірі туралы естігеннен кейін доктор Вивиан Сильвиямен кездеседі; ол оны өз елін сүюге және афроамерикалықтардың үлесіне мақтануға шақырады. Ол оған өзінің сүйіспеншілігін білдіреді, олар үйленеді.

Sylvia Landry, a young African American woman, visiting her cousin Alma in the North. Sylvia is waiting for the return of Conrad as they plan to marry. Alma also loves Conrad. Larry, Alma's step brother, attempts to woo Sylvia but is rebuffed. Larry kills a professional gambler after cheating during a game of poker. Alma arranges for Sylvia to be caught in a seemingly compromising situation by Conrad when he returns. Conrad begins to strangle Sylvia but is stopped by Alma. Conrad leaves for Brazil. Sylvia returns to the South. Sylvia meets Rev. Jacobs, a minister who runs a rural school for black children called Piney Woods School. The school is overcrowded, and Rev. Jacobs cannot continue on the small amount offered to blacks for education by the state. With the school facing closure, Sylvia volunteers to return to the North to try to raise $5,000. Sylvia's purse is stolen in Boston. A man named Dr. Vivian chases after the thief and recovers the purse. After running into the street to save a child from being run over, Sylvia is hit by the car herself. As she recovers in the hospital, she meets the owner of the car Elena Warwick, a wealthy philanthropist. Learning of Sylvia's mission, Elena decides to give her the needed money. When her Southern friend Mrs. Stratton tries to discourage her, Warwick increases her donation to $50,000. This amount will save the school, and Sylvia returns to the South. Rev. Jacobs asks for Sylvia's hand in marriage, but Sylvia, now in love with Dr. Vivian, refuses. Larry, on the run from the police, runs into Sylvia and attempts blackmail with secrets of Sylvia's past. Instead of stealing from the school on Larry's behalf, Sylvia runs away in the night and heads north. Later on, Dr. Vivian searches for Sylvia. Larry, who has run out of money and returned to Alma, is fatally shot during an attempted bank robbery. Dr. Vivian by chance ends up treating Larry and meets Alma. Alma tells Dr. Vivian about Sylvia's past: these flashback scenes are portrayed in the film. Sylvia was adopted and raised by a poor black family, the Landrys, who managed to provide her with an education. During her youth, Sylvia's father Jasper Landry was wrongfully accused of the murder of Philip Gridlestone, an unpopular but wealthy white landlord, the accusation done by Philip's loyal black servant, Efrem. A white mob attacked the Landry family, lynching the parents and burning their bodies afterwards. Their young son Emil managed to escape after nearly being shot. The mob also lynched Efrem despite him collaborating with them. Sylvia also escaped after being chased and attacked by Armand Gridlestone, Philip's brother, who overpowered her and was close to raping her. Noticing a scar on her breast, Armand realized that Sylvia was in fact his mixed race daughter, born of his marriage to a local black woman and had paid for her education. After hearing about her life, Dr. Vivian meets with Sylvia; he encourages her to love her country and take pride in the contributions of African Americans. He professes his love for her, and they marry.

Өндіріс

"Біздің қақпалар ішінде" фильмі Американың алғашқы киноиндустриясындағы алғашқы киностудиялардың 20-ғасырдың басында Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында орналасқан кезде түсірілді. Мишеоның жобасы көбінесе Д.У. Гриффиттің "Ұлттың тууы" (1915) фильмінің аясында қарастырылып, сыншылар тарапынан оған жауап ретінде бағаланды. Фильмдегі линчелеу көрсетілімі "қаралар білетін, ал солтүстік ақ адамдардың сенгісі келмейтін нәрсені" аңғартады, "примитивтік" айыптауды оңтүстік ақ мәдениетіне қайтарады. Осы кезеңде 1919 жылғы Чикаго нәсілдік тәртіпсіздіктері де болды, онда ақ топтар көптеген қара адамдарды өлтіріп, тұрғын аудандарды өртеп, мыңдаған қара азаматты үйсіз қалдырды. Сынаушы Рональд Дж. Грин Мишеоның Чикагода қара азаматтардың қарсылық көрсеткенін көргенін және болашақ нәсілдік зорлық-зомбылықта ақтарға қауіп төндіретінін білдіретін атауды осылай таңдағанын айтады. "Біздің қақпалар ішінде" – Мишеоның режиссерлік еткен қырықтан астам фильмінің екіншісі. Бюджеті шектеулі болғандықтан Мишео қарызға алынған костюмдер мен реквизиттерді пайдалануға мәжбүр болды. Ол сахналарды қайта түсіруге мүмкіндік таппады.

Сақтау

Онжылдар бойы жоғалып кеткені болжамдалғаннан кейін, фильм 1979 жылы Испанияда кинотарихшысы Томас Криппс "La Negra" ("Қара әйел") деп аталатын бір-бір данасын тапқанда табылды. Фильмнің ортасынан қысқаша бір бөлігі жоғалды. Түпнұсқа ағылшын тіліндегі төрт ғана мәтін сақталды, ал қалғандары 1956 жылы Filmoteca Española 4000 Pts бағасына сатып алғанда испан тіліндегі мәтіндермен алмастырылды. 1993 жылы АҚШ Конгресі кітапханасының Мобильдік бейнелеуді сақтау орталығы фильмді түпнұсқаға мүмкіндігінше жақын қалпына келтірді. Жоғалған бөлім мәтіндік тірекпен қысқаша сипатталды.

Жауап

"Біздің қақпалар ішінде" фильмін 1919 жылдың желтоқсанында Мишо ұсынғанда Чикаго цензуралық кеңесі қабылдаудан бас тартты. 1920 жылдың 17 қаңтарындағы "Чикаго дефендер" газетінде былай делінген: "Бұл фильмді цензуралық кеңес өтуіне екі толық ай қажет болды". Бір аптадан кейін "Дефендер" басылымы хабарлады:

"Шілде айында Чикагода болған оқиғаны есінде сақтағандар, бұл көрсетімнің өте қауіпті екенін айтты; ал ағымдағы жағдайды, әділетсіздіктерді, линчеулерді және білімсіздіктің зиянын білгендер, сабақтың алға шығуына уақыт келді деп шешті. Фильмді сынға алғандар, 1919 жылдың шілдесіндегі тәртіпсіздіктерден кейін қалада нәсілдер арасындағы зорлық-зомбылық қайта жаңарады деп қорқып отырды. Омаха (онда да нәсілдік тәртіпсіздік болған), Жаңа Орлеан және басқа қалалардағы шенеуніктер де фильмнің көрсетілуін тоқтатуға немесе осы көріністерді алып тастауға талап етіп, ұқсас себептермен наразылық білдірді. 1920 жылдың қаңтарындағы дау-дамабыл туралы хабарларға қарамастан, фильм Чикагода көп көрерменді жинады. Ол әртүрлі редакцияланған нұсқаларда көрсетілді. Мысалы, "Дефендер" газетінде 1920 жылдың 24 ақпанында "Біздің қақпалар ішінде" фильмі Чикагодағы "Стейтс" театрында "алғашқы көрсетілімінде жасалған кесулерсіз" көрсетілетіні туралы хабарланды. Кесулердің басқа да дәлелдері – сақталған фильм көшірмесінде жоқ көріністердің әлі де сақталған кадрлары және фильмнің қазіргі нұсқасынан өзгеше сипаттамалар берген көрермендердің айғақтары. Бұл фильм Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдардағы афроамерикандық өмірдің маңызды бейнесі болып саналады, сол кезде АҚШ-та, әсіресе Оңтүстікте нәсілшілдік оқиғалар жиі орын алды. 1992 жылы Конгресс кітапханасы "Біздің қақпалар ішінде" фильмін "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізу үшін іріктеді. DJ Spooky бұл фильмге Kino Lorber жинағының бір бөлігі ретінде жаңа музыкалық қосымша жасады. 2023 жылы "Слейт" журналы "Біздің қақпалар ішінде" фильмін қара нәсілді режиссерлер түсірген ең ұлы фильмдердің бірі деп атады. Грин Мишо фильмдер арасындағы байланысты ескергенін және Лэддінің Гишқа физикалық ұқсастығы үшін оны таңдағанын айтады. "Біздің қақпаларымызда" фильмінің басында Мишо бай оңтүстік ақ әйел, Геральдин Страттон бейнесін пайдаланып, ақ адамдар жоқ әлем емес, американдық өмірдің шындығын көрсетеді. Миссис Страттон оңтүстік алалаушылығының символы; қара әйелдердің дауыс беру құқығын алуынан қорқып, ол әйелдердің сайлау құқығына қарсы шығады. Кинодағыдай, көрермендер "Негрлерді тоқтату туралы заң" атты газет мақаласын оқып жатқан Миссис Страттонның иығынан көрінеді. Бұл мақалада Миссисипи сенаторы Джеймс К. Вардаман он бесінші түзетуді жоққа шығаратын заң жобасын ұсынады. Вардаман өз әрекетін былай негіздейді: "Табанынан бастап басына дейін негрлер күмәнсіз төмен тұрған жаратылыстар, сондықтан оларға дауыс беруге біз қалай саналы түрде рұқсат бере аламыз?". Гридлстоунның қызметшісі Эфрем Лэндриді қылмыс жасады деп айыптады, бірақ ол оқиғаның куәсі болған жоқ. Эфрем ақ адамдармен болған қарым-қатынасын бұзып, Лэндрилерді таба алмағандықтан, олар оны дарға асты. Ескі Нед кейіпкері қазіргі нәсілдік жүйені Құдайдың тағайындаған жоспары деп ақтауға тырысады; кедейлік пен білімсіздік – афроамерикандықтарды жұмаққа жеткізетін қасиеттер. Ол қауымына: "Ақ адамдар, барлық білімдерімен, барлық байлықтарымен көбінесе мәңгілік тозаққа түседі, ал біздің нәсіліміз, осы жамандықтардан арылып, жандары таза болғандықтан, көбінесе жұмаққа көтеріледі" деп уағыздайды. Фильмдегі ең қайғылы және ойландыратын көріністердің бірінде, ақ адамдар толы бөлмеде өзін-өзі қорлағаннан кейін Ескі Нед есікті жауып, күлімдеген шумақтан жиреніске толы қара адамға айналады. Бұл – әбден қойылып ойналған көрініс. Ескі Нед камераға қарап: "Тағы да мен туған құқығымды саттым. Барлығы да бір жалқы тағам үшін" дейді. Үмітсіз және қанағаттанбаған ол: "Негрлер мен ақтар – бәрі тең. Ал мен, бақытсыз күнәкар, менің тағдырым – тозақ!" Том аға кейіпкерлері бұқаралық ақпарат құралдарында жиі кездеседі. Ескі Нед өзін-өзі сөккенде, Мишо бұл кейіпкерлердің адамнан кем екенін көрсетеді.

Those who reasoned with the spectacle of last July in Chicago ever before them, declared the showing pre eminently dangerous; while those who reasoned with the knowledge of existing conditions, the injustices of the times, the lynchings and handicaps of ignorance, determined that the time is ripe to bring the lesson to the front. Critics of the film feared that scenes with lynching and attempted rape would spark interracial violence in a city still tense from the riots of July 1919. Officials in Omaha (which also suffered a racial riot), New Orleans, and other cities objected for similar reasons when they blocked the screening of the film or demanded that those scenes be cut. When released in January 1920 against reports of the controversy, the film garnered large audiences in Chicago. It was screened in differently cut versions. For example, an article in the Defender reported that on February 24, 1920, Within Our Gates would be shown at the States Theater in Chicago "without the cuts which were made before its initial presentation." Other evidence of cuts were extant film stills of scenes that did not appear in the surviving film copy, and viewers' descriptions that differed from the current version of the film. It is considered an important expression of African American life in the years immediately following World War I, when violent racist incidents occurred throughout the United States, but most frequently in the South. In 1992, Within Our Gates was selected by the Library of Congress for preservation in the United States National Film Registry as being "culturally, historically, and aesthetically significant". DJ Spooky created a new score for the film as part of a box set with Kino Lorber. In 2023, Within Our Gates was named by Slate as one of the greatest films ever created by Black directors. Green notes that Micheaux intended the links between the films, and cast Ladd in part for her physical resemblance to Gish. Early in Within Our Gates Micheaux uses the character Mrs. Geraldine Stratton, a rich southern white woman, to depict the reality of American life not a world where there are no white people. Mrs. Stratton embodies the essence of southern prejudice; as a result of her fear of black women receiving the right to vote, she opposes women suffrage. With the use of the cinematic techniques, the viewer looks over the shoulder of Mrs. Stratton as she reads a newspaper article entitled "Law Proposed to Stop Negroes". This article explains that the Mississippi senator James K. Vardaman has proposed a bill to negate the Fifteenth Amendment. Vardaman justifies his action by stating: "from the soles of their flat feet to the crown of their head, negroes are undoubtedly inferior beings, therefore, how can we in conscience permit them to vote?" Efrem, a servant to Gridlestone, denounced Mr. Landry as the murderer, although he was not a witness to the crime. Overturning the relationship which Efrem believed he had with whites, a mob lynched him when it failed to find the Landrys. The character of Old Ned justifies the present racial system as God's ordained plan; being poor and uneducated are attributes that will lead African Americans into heaven. He preaches to his congregation that "white folks, with all their schooling, all their wealth, will most all fall into the everlasting inferno, while our race, lacking these vices and whose souls are more pure, most all will ascend to heaven." In one of the most heartbreaking and provoking scenes of the film, Old Ned after humiliating himself in a room full of whites, closes the door and turns from a smiling buffoon to a repulsed black man. It has all been a performance. Old Ned says to the camera, "Again, I've sold my birthright. All for a miserable mess of pottage." Hopeless and unfulfilled, he states: "Negroes and Whites all are equal. As for me miserable sinner, hell is my destiny." Uncle Tom characters are a staple in mainstream media. As Old Ned reprimands himself, Micheaux implies that these characters are less than a man.