Кіріспе

1986 жылы Роберт Антон Уилсонның кітабы

"Жаңа инквизиция" – Роберт Антон Уилсонның 1986 жылы тұңғыш рет жарық көрген кітабы. Бұл кітап онтология, ғылым, паранормальды құбылыстар және эпистемология туралы. Уилсон "Фундаменталистік материализм" деп аталатын сенімді анықтап, оны діни фундаментализммен салыстырады.

Сыни қабылдау

Джим Липпард кітаптағы зерттеулердің сапасын "өте нашар" деп сипаттады. Кітапта көптеген баспа қатесі болды. Ол сондай-ақ Уилсонның догматизмнен сақтану туралы айтқанының пайдалы екенін, кітаптың қызықты болғанын, бірақ оқырмандардың Уилсонның түсіндірмелерін әдемі қабылдамауы керектігін айтты. Липпард Эсперанза тасына қатысты дәлсіздіктер, аспаннан балықтардың құлауы және Марс әсері туралы мәлімдемелерді атады. Кристин Бакстон Уилсонды Мартин Гарднермен салыстырып, Гарднердің Уилсон кітапта жазған көптеген тақырыптар туралы жазғанын, бірақ әртүрлі көзқарастардан жазғанын айтты. Ол Гарднердің псевдонауканы нақты анықтаудың оңай емес екенін, сондай-ақ Гарднердің өзінің идеяларының қатесіз емес екенін атап өтті. Ол басқа рецензенттердің зерттеудегі мәселелерді көрсеткенін және кітапты сақтықпен оқу қажеттігін айтты. Ол ғылымға жаңа көзқарас ретінде Роберт Антон Уилсон мен Мартин Гарднердің пікірлерін біріктіруді ұсынды. Ғалым Карл Саган өзінің "Жын-шайтанмен тіршілік ететін әлем" кітабында Уилсонның оның сипаттаған құбылыстарға күмәнданатын адамдарды "инквизиция" деп атауын сынады, былай деп жазды: "Уилсон скептиктерді 'жаңа инквизиция' деп сипаттайды. Бірақ менің білуімше, ешбір скептик сенуге мәжбүрлемейді. Шындығында, көптеген теледокументалды фильмдер мен ток-шоуларда скептиктерге аз орын беріледі және оларға эфирде уақыт та жеткіліксіз. Болып жатқан нәрсе – кейбір ілімдер мен әдістерді сынға алу, ең жаманы – "The Skeptical Inquirer" сияқты ондаған мың тиражды журналдарда қысым көрсету. Жаңа дәуірдің өкілдері бұрынғыдай қылмыстық соттарға шақырылмайды, көріністері үшін қамшымен соқпайды және оларды тірідей өртемейді. Аз ғана сыннан неге қорқу керек? Олар өз сенімдерінің скептиктер ұсына алатын ең күшті қарсы аргументтерге қалай төтеп бере алатынын көруге қызығушы емес пе?"

Басылымдар

Роберт Антон Уилсон, Жаңа инквизиция: иррационалдық рационализм және ғылым цитаделі. 1986 жыл. 240 бет. Роберт Антон Уилсон, Жаңа инквизиция: иррационалдық рационализм және ғылым цитаделі. 1994 жыл. 256 бет. Роберт Антон Уилсон, Жаңа инквизиция: иррационалдық рационализм және ғылым цитаделі. Екінші басылым, 2020 жыл. Hilaritas Press баспасы. 323 бет.