Кіріспе

Уильям Батлер Йейтстің 1889 жылғы «Жоғалған бала» өлеңі – «Ойсиннің саяхаттары және басқа өлеңдер» жинағында жарияланған туынды.

Шолу

Бұл өлең 1886 жылы жазылған және Йейтстің ең белгілі ерте өлеңдерінің бірі саналады. Өлең ирланд аңыздарына негізделген, және оның мазмұны – балаларды өздерімен алып кету үшін баурап алатын самаурылар туралы. Йейтс ирланд мифологиясына, әсіресе самаурылар туралы ертегілерге қатты қызығушылық танытқан, нәтижесінде 1888 жылы «Ирландия шаруаларының ертегілері мен халық әңгімелері», ал 1892 жылы «Ирландия самаурыларының ертегілері» жарық көрді. Өлең романтизм әдебиетінің және Рафаэльге дейінгі ақындар өлеңдерінің ертедегі ықпалын көрсетеді.

Жариялану тарихы

Бұл өлең алғаш рет 1886 жылғы желтоқсанда "Айрланд айлығы" журналында жарияланды. Содан кейін 1888 жылы бірнеше ирланд ақындарының туындыларының "Жас Ирландияның өлеңдері мен балладалары" жинағында жарық көрді, соның ішінде бұл өлеңге де бірнеше сыншы жағымды баға берді. Кейін ол оның алғашқы поэзия кітабы "Оисиннің саяхаттары және басқа өлеңдер" және "Ирландия шаруаларының ертегілері мен халық әңгімелері" кітаптарына енді.

Музыкалық бейімделулері

Поэманы алғаш рет ағылшын композиторы Сирил Рутэм өзінің Op.38 ретінде музыкаға енгізді, бастапқыда SATB дауыстары мен фортепианоға арнап (1911), кейін SATB хоры мен шағын оркестрге арнап (1912). Поэма сондай-ақ музыкаға қойылып, Лорена МакКеннитт 1985 жылы шыққан дебюттік альбомы Elemental-да және қайтадан Nights from the Alhambra (2006) альбомында жазды. Содан кейін, фолк-рок тобы The Waterboys қосымша музыкалық нұсқаларды жазды, олар 1988 жылғы Fisherman's Blues альбомында Томас Мак Эойнның өлеңдерінің бөліктерімен; Хизер Александр 1994 жылғы Wanderlust альбомында; және Хамильтон Камп 2005 жылғы Sweet Joy альбомында "Келттер" әнінде пайда болды. Дэнни Эллистің 800 Voices альбомына жазылған тағы бір нұсқасы 2006 жылы жарық көрді. Кейт Прайс та поэманы музыкаға қойып, 1993 жылғы The Time Between альбомына жазды. 2012 жылы Ocean Colour Scene тобының жетекшісі Саймон Фаулер басқаратын Merrymouth фолк-тобы, Фаулер жазған мелодия мен Merrymouth (Fowler, Sealey, McNamara) музыкасына қойылған поэманы өздерінің дебюттік альбомы Simon Fowler's Merrymouth-қа жазды. Америка композиторы Эрик Уитакер бұл поэманы The King's Singers және Ұлыбританияның Ұлттық жастар хоры үшін музыкалық шығарма ретінде жазды. Британдық композитор және гитара виртуозы Стив Хакетт 2006 жылғы Wild Orchids альбомында Йейтстің поэмасының "Waters of the Wild" деген атаумен нұсқасын жазды. Поэманы норвегиялық композитор Маркус Паус та музыкаға қойып, Grammy сыйлығына ұсынылған Ensemble 96 тобының Kind (2010) альбомына енгізді; Стивен Эддинс Паустың жұмысы "әдемі лирикалық және сиқырлы түрде жабайы, Йейтстің тартымды құпиясы мен қауіптілігі мен қайғысын көркем бейнелейді" деп жазды. Кирк МакЭлхерн "оның таңғастыратын және әсерлі дыбыс әлемі бар" деп мәлімдеді.

Қазіргі мәдениетте

Бұл өлең 1989 жылы Одвенвальд Консервеннің Вохнхайм (қызметкерлер жатақханасы) қабырғасына жазылған, болжам бойынша сол жерде жұмыс істейтін ирланд студенттерінің бірі жазған. Кит Донохьюдың "Жоғалған бала" романы (Nan A. Talese, 2006) осы өлеңнен шабыттанды. Өлеңнің қайырмысы Стивен Спилбергтің "А. И. Жасанды интеллект" фильмінде ерекше көзге түседі. Бұл өлең сондай-ақ "Torchwood" телесериалының "Small Worlds" атты эпизодында, жас қызды ұрлап алып, бір фея айтқан сөздері ретінде қолданылады. "Өрт сөнді" романы да поэманы Виккан ритуалдарының элементтеріне енгізеді. "The Prophecy" атты ирланд би шоуы осы өлеңге негізделген. Оны Шотландиядағы Siamsoir Irish Dancers компаниясы орындайды және әлемдегі ең ірі Роберт Бернс фестивалі – Дамфристегі The Big Burns Supper-де "Үздік би және театр өнері" сыйлығын жеңіп алды. 2014 жылғы "Теңіз әні" фильмінде де қайырмы қолданылады, бұл фильм негізінен Келт мифологиясына арналған. Роберт Виерсеманың "Көбірек жылаған әлем" повесі осы өлеңге сілтеме жасайды. Ричард Монтанаридің "Шаттер Мэн" романы өлеңнің соңғы шумағына сілтеме жасайды. Кассандра Клэрдің "Ақтардың жоғалған кітабы" романында да бұл өлең туралы айтылады. "The Finder" телешоуының 10-эпизодында ("Сұхбат") Елоиза Джейд Нокстың қабір тасына "Кел, о, адам баласы" деген сөз жазылған. Американдық хард-рок тобы The Sword өздерінің "Age of Winters" дебюттік альбомының саптамасында ағаштар мен жұлдыздардың суреттерімен бірге өлеңнің қайырмысын келтіреді. 2020 жылы Бренда Чапман режиссерлік еткен "Come Away" фильмінде бұл өлең фильмнің прологы мен эпилогында қолданылады.