Шеймас Хини – ирланд ақыны, драматург, аудармашы (1939-2013). 1995 ж. Әдебиет бойынша Нобель сыйлығының иегері. «Табиғатшының өлімі» атты жұмысымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық жазушы және аудармашы (1939–2013)
Irish writer and translator (1939–2013)
Сеймус Джастин Хини (13 сәуір 1939 – 30 тамыз 2013) – ирландиялық ақын, драматург және аудармашы. Ол 1995 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды. Оның ең белгілі туындыларының бірі – «Табиғат зерттеушісінің өлімі» (1966), оның алғашқы ірі жарияланған жинағы. Америкалық ақын Роберт Лоуэлл оны «Йейтстен бергі Ирландияның ең маңызды ақыны» деп сипаттады, ал көптеген басқалар, соның ішінде ғалым Джон Сазерленд оны «біздің заманымыздың ең ұлы ақыны» деп атады. Роберт Пински «Хиниде көз бен құлақтың керемет сыйымен қатар, әңгімешінің де дарыны бар» деді. 2013 жылы қайтыс болғаннан кейін The Independent газеті оны «әлемдегі ең танымал ақын» деп сипаттады. Хини Солтүстік Ирландиядағы Каслдоусон мен Тумбридж арасындағы Тамниаран ауылында дүниеге келген. Оның отбасы ол кішкентай кезінде жақын орналасқан Беллагиге көшіп келді. Ол 1960 жылдардың басында Белфасттағы Сент-Джозеф колледжінде лекция оқыды, ал бұрыннан бері Королева университетінде оқыған және өлеңдерін жариялай бастаған. 1976 жылдан өмірінің соңына дейін Дублиннің Сэндимаунт ауданында тұрды. 1981 жылдан 2006 жылға дейін АҚШ-та уақытының бір бөлігін өткізді. 1981 жылдан 1997 жылға дейін Гарвард университетінде профессор болып жұмыс істеді, ал 1988 жылдан 2006 жылға дейін сол университеттің резидентуралық ақыны болды. 1989 жылдан 1994 жылға дейін Оксфордта поэзия профессоры қызметін атқарды. 1996 жылы «Ordre des Arts et des Lettres» орденінің командирі болды, ал 1998 жылы «Aosdána» ұйымының «Saoi» атағымен марапатталды. Ол көптеген беделді сыйлықтар алды. Хини Солтүстік Ирландияның Беллагидегі Сент-Мэри шіркеуіне жерленген. Оның қабір тасына «Тас жолдар» өлеңінен алынған «Жақсы ниетіңе қарамастан, ауада жүр» деген эпитафия жазылған.
Seamus Justin Heaney (13 April 1939 – 30 August 2013) was an Irish poet, playwright and translator. He received the 1995 Nobel Prize in Literature. Among his best known works is Death of a Naturalist (1966), his first major published volume. American poet Robert Lowell described him as "the most important Irish poet since Yeats", and many others, including the academic John Sutherland, have said that he was "the greatest poet of our age". Robert Pinsky has stated that "with his wonderful gift of eye and ear Heaney has the gift of the story teller." Upon his death in 2013, The Independent described him as "probably the best known poet in the world". Heaney was born in the townland of Tamniaran between Castledawson and Toomebridge, Northern Ireland. His family moved to nearby Bellaghy when he was a boy. He became a lecturer at St. Joseph's College in Belfast in the early 1960s, after attending Queen's University and began to publish poetry. He lived in Sandymount, Dublin, from 1976 until his death. He lived part time in the United States from 1981 to 2006. He was a professor at Harvard from 1981 to 1997, and their Poet in Residence from 1988 to 2006. From 1989 to 1994, he was also the Professor of Poetry at Oxford. In 1996 he was made a Commandeur of the Ordre des Arts et des Lettres and in 1998 was bestowed the title Saoi of Aosdána. He received numerous prestigious awards. Heaney is buried at St. Mary's Church, Bellaghy, Northern Ireland. The headstone bears the epitaph "Walk on air against your better judgement", from his poem "The Gravel Walks".
Ерте өмір
Хинни 1939 жылғы 13 сәуірде Каслдоусон мен Тумбридждің арасындағы Моссбаун деп аталатын отбасылық шаруашылықта дүниеге келді; ол тоғыз баланың үлкені болды. 1953 жылы оның отбасы бірнеше шақырым қашықтықтағы Беллагиге көшіп келді, қазір ол отбасының үйі. Оның әкесі Патрик Хини (1986 жылғы қазан айында қайтыс болды) – фермер және мал сатушы, Джеймс пен Сара Хинидің он баласының сегізіншісі. Патрикті мал сатумен оның ағалары таныстырды, олар ата-анасы ерте қайтыс болғаннан кейін оны өсірді. Хинидің анасы Маргарет Кэтлин Макканн (1911–1984) болды, оның туыстары жергілікті зығыр фабрикасында жұмыс істеді. Хини әкесінің бейнесіндегі ауылдық гэльдік өткен мен анасының бейнесіндегі индустрияландырылған Ольстер арасындағы ішкі шиеленісті атап өтті. Хини бала кезінде туған жеріндегі Каслдоусон ГАК клубында гэльдік футбол ойнады және отбасы Беллагиге көшкен кезде клубты ауыстырмады. Дегенмен, ол жасөспірім шағынан бастап Беллаги ГАА клубымен мәдени байланыста болғанын, әуесқой спектакльдерде ойнағанын және клуб үшін квесттер құрастырғанын айтты.
Heaney was born on 13 April 1939 at the family farmhouse called Mossbawn, between Castledawson and Toomebridge; he was the first of nine children. In 1953, his family moved to Bellaghy, a few miles away, which is now the family home. His father was Patrick Heaney (d. October 1986), a farmer and cattle dealer, and the eighth child of ten born to James and Sarah Heaney. Patrick was introduced to cattle dealing by his uncles, who raised him after his parents' early deaths. Heaney's mother was Margaret Kathleen McCann (1911–1984), whose relatives worked at a local linen mill. Heaney remarked on the inner tension between the rural Gaelic past exemplified by his father and the industrialized Ulster exemplified by his mother. Heaney played Gaelic football for Castledawson GAC, the club in the area of his birth, as a boy, and did not change to Bellaghy when his family moved there. However, he has remarked that he became involved culturally with Bellaghy GAA Club from his late teens, acting in amateur plays and composing treasure hunts for the club.
1957-1969 жылдар
Хинни 1957 жылдан бастап Белфаст Королева университетінде ағылшын тілі мен әдебиетін оқыды. Оқу барысында ол Тед Хьюздің «Люперкал» атты жинағын табады, бұл оны өлең жазуға ынталандырды. «Кенеттен, заманауи поэзия мәселесі менің өмірімнің бір бөлігіне айналды», деді ол. 1961 жылы үздік дипломмен бітірді. Хинни Белфасттағы Сент-Джозеф мұғалімдер даярлау колледжінде (қазір Сент-Мэри университетінің колледжімен біріктірілген) мұғалімдік сертификат алды және Белфаст қаласындағы Балимурфидегі Сент-Томас орта мектебінде сабақ беруді бастады. Бұл мектептің директоры – Монаган округынан шыққан жазушы Майкл Маклаверти болды, ол Хинниді Патрик Кавананың поэзиясымен таныстырды. Маклавертидің жетекшілігімен Хинни 1962 жылы алғаш рет өлеңдерін жариялай бастады. София Хиллан Маклавертидің жас белфасттық ақынға әкесіндей болғанын айтады. Маклавертидің жинақталған еңбектеріне жазған кіріспесінде Хинни ақынның үлесі мен ықпалын былай бағалады: «Оның үні қарапайым болды, ол ешқашан назар аударуға тырыспады, бірақ оның әдебиеттегі орны берік». Хиннидің «Кемқорлық» («Fosterage») өлеңі, «Ән сабағы» («Singing School») топтамасынан, «Солтүстік» («North») (1975) жинағында оған арналған. 1963 жылы Хинни Сент-Джозефте лекция оқуды бастады және Филипп Хобсбаум ұйымдастырған ақындар шеберханасы – Белфаст тобына қосылды, ол сол кезде Королева университетінде ағылшын тілінен дәріс берген. Осы арқылы Хинни Дерек Махон және Майкл Лонгли сияқты басқа белфасттық ақындармен танысты. 1966 жылы олардың тұңғыш ұлы Майкл дүниеге келді. Ол сол кезде «The Irish Times» газетінде, көбінесе радио туралы мақалалар жазып, күнкөрісін тапты. 1968 жылы екінші ұлы Кристофер дүниеге келді. Хинни алғашында өзінің алғашқы жинағын Дублиндегі «Dolmen Press» баспасында жариялауға тырысты. Жауап күтіп тұрғанда, ол «Faber and Faber» баспасымен келісімшарт жасады және 1966 жылы «Табиғаттанушының өлімі» («Death of a Naturalist») атты жинағын жариялады, ал «Faber» оның өмірінің соңына дейін оның баспашысы болды. Бұл жинақ көптеген сыншылардың мақтауына ие болды және бірнеше сыйлықты жеңіп алды, соның ішінде жас жазушыларға арналған Грегори сыйлығы және Джеффри Фабер сыйлығы.
Heaney studied English Language and Literature at Queen's University Belfast starting in 1957. While there, he found a copy of Ted Hughes's Lupercal, which spurred him to write poetry. "Suddenly, the matter of contemporary poetry was the material of my own life," he said. He graduated in 1961 with a First Class Honours degree. Heaney studied for a teacher certification at St Joseph's Teacher Training College in Belfast (now merged with St Mary's, University College), and began teaching at St Thomas' Secondary Intermediate School in Ballymurphy, Belfast. The headmaster of this school was the writer Michael McLaverty from County Monaghan, who introduced Heaney to the poetry of Patrick Kavanagh. With McLaverty's mentorship, Heaney first started to publish poetry in 1962. Sophia Hillan describes how McLaverty was like a foster father to the younger Belfast poet. In the introduction to McLaverty's Collected Works, Heaney summarised the poet's contribution and influence: "His voice was modestly pitched, he never sought the limelight, yet for all that, his place in our literature is secure." Heaney's poem "Fosterage", in the sequence "Singing School", from North (1975), is dedicated to him. In 1963 Heaney began lecturing at St Joseph's, and joined the Belfast Group, a poets' workshop organized by Philip Hobsbaum, then an English lecturer at Queen's University. Through this, Heaney met other Belfast poets, including Derek Mahon and Michael Longley. In 1966 their first son, Michael, was born. He earned a living at the time by writing for The Irish Times, often on the subject of radio. A second son, Christopher, was born in 1968. Heaney initially sought publication with Dolmen Press in Dublin for his first volume of work. While waiting to hear back, he was signed with Faber and Faber and published Death of a Naturalist in 1966, and Faber remained his publisher for the rest of his life. This collection was met with much critical acclaim and won several awards, including the Gregory Award for Young Writers and the Geoffrey Faber Prize.
1970-1984 жылдар
Хинни 1970–1971 оқу жылында Берклидегі Калифорния университетінде ағылшын тілінің қонақ профессоры болып оқыды. 1972 жылы ол Белфасттағы лекциялық қызметін тастап, Ирландия Республикасындағы Уиклоуға көшіп, толық уақыт жазуға кірісті. Сол жылы ол үшінші жинағын – «Қысқа дейін» атты кітабын жариялады. 1975 жылы Хиннидің келесі томы «Солтүстік» жарық көрді. Осы жылы «Станциялар» атты прозалық өлеңдер жинағы да жарыққа шықты. 1976 жылы Хинни Дублиндегі Карисфорт колледжінің ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды және отбасымен бірге Сандимаунт қалашығына көшіп барды. Оның келесі жинағы «Еңбек» 1979 жылы жарық көрді. «Таңдалған өлеңдер 1965–1975» және «Алаңдаушылықтар: таңдалған проза 1968–1978» 1980 жылы жарияланды. 1981 жылы ұлттық ирландтық өнер кеңесі – Aosdána құрылғанда, Хинни оның алғашқы құрамына сайланды. (Ол кейіннен 1997 жылы Саои болып сайланды, ол оның бес ақсақалының бірі және ең жоғары құрметті атағы.) Сондай-ақ 1981 жылы Хинни Гарвардқа қонақ профессор ретінде АҚШ-қа сапар шекті, онда ол Адамс Хаусымен байланысты болды. Ол Нью-Йорктегі Куинс университеті мен Фордхэм университетінен (1982) екі құрметті докторлық дәрежесін алды. 1982 жылғы 23 мамырда Фордхэмнің бітіру салтанатында Хинни «Фордхэм бітіруіне арналған өлеңдер» деп аталатын 46 шумақты өлең түрінде сөз сөйледі. Солтүстік Ирландияда туып өскен Хинни өзінің ирланд екенін, британ емес екенін баса айтты. Field Day Theatre Company компаниясының Брайан Фрильдің «Аудармалар» пьесасын қоюының сәттілігінен кейін, негіз қалаушылар Брайан Фриль мен Стивен Риа компанияны тұрақты ұйымға айналдыруға шешім қабылдады. Хинни 1981 жылы компанияның кеңейтілген директорлар кеңесіне қосылды. 1984 жылдың күзінде оның анасы Маргарет қайтыс болды.
Heaney taught as a visiting professor in English at the University of California, Berkeley in the 1970–1971 academic year. In 1972, he left his lectureship at Belfast, moved to Wicklow in the Republic of Ireland, and began writing on a full time basis. That year, he published his third collection, Wintering Out. In 1975, Heaney's next volume, North, was published. A pamphlet of prose poems entitled Stations was published the same year. In 1976 Heaney was appointed Head of English at Carysfort College in Dublin and moved with his family to the suburb of Sandymount. His next collection, Field Work, was published in 1979. Selected Poems 1965 1975 and Preoccupations: Selected Prose 1968–1978 were published in 1980. When Aosdána, the national Irish Arts Council, was established in 1981, Heaney was among those elected into its first group. (He was subsequently elected a Saoi, one of its five elders and its highest honour, in 1997). Also in 1981, Heaney travelled to the United States as a visiting professor at Harvard, where he was affiliated with Adams House. He was awarded two honorary doctorates, from Queen's University and from Fordham University in New York City (1982). At the Fordham commencement ceremony on 23 May 1982, Heaney delivered his address as a 46 stanza poem entitled "Verses for a Fordham Commencement." Born and educated in Northern Ireland, Heaney stressed that he was Irish and not British. Following the success of the Field Day Theatre Company's production of Brian Friel's Translations, the founders Brian Friel and Stephen Rea decided to make the company a permanent group. Heaney joined the company's expanded Board of Directors in 1981. In autumn 1984, his mother, Margaret, died.
1985 - 1999 жылдар
Хини 1985–1997 жылдары Гарвардтағы Риторика және Оратория профессоры (бұрынғы шақырылған профессор) Бойлстон болды, ал 1998–2006 жылдары Гарвардта Ральф Уолдо Эмерсон атындағы Резидент-ақын қызметін атқарды. 1986 жылы Хейни Бейтс колледжінің докторы дәрежесін алды. Сол жылдың қазан айында оның әкесі Патрик қайтыс болды. Оның өлеңі Amnesty International ұйымының ең жоғары наградасы – «Адамгершілік Елшісі» сыйлығының атауын шабыттандырды. 1988 жылы Хейни лекциялық жазбаларын Атлантадағы (Джорджия штаты) Эмори университетінің Сирек кітаптар кітапханасына сыйлады. 1989 жылы Хейни Оксфорд поэзия профессоры болып сайланды және 1994 жылға дейін бес жыл қызмет етті. Осы лауазым Оксфордта тұруды талап етпейді. Осы кезеңде ол уақытын Ирландия мен АҚШ арасында бөліп отырды. Ол сондай-ақ, публично оқуларын жалғастырды. Оның шараларына қызығушылық артып, көп адам қатысқандықтан, билеттерді алу үшін кезекте тұрғандарды кейде «Heaneyboppers» деп атады, бұл жасөспірімдерге тән жанкүйерлікке ұқсас еді. 1990 жылы Софоклдің «Филоктет» пьесасы негізінде «Троядағы ем» пьесасы жарық көрді. Келесі жылы ол «Көріп тұрған нәрселер» (1991) атты өлеңдер жинағын жариялады. Хейни Дублин Тринити колледжінің Университет философиялық қоғамының құрметті меценаты атанды және 1991 жылы Корольдік әдебиет қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. 1993 жылы Хейни «Мейс антологиясын» редакциялады, онда Оксфорд және Кембридж университеттерінің студенттерінің жаңа туындылары жинақталған. Сол жылы ол Дикинсон колледжінің өнер сыйлығын алды және Пенсильвания колледжіне оралып, бітіру сөздерін сөйлеп, құрметті диплом алды. 2013 жылы қайтыс болғанға дейін ол Дикинсонға қайта оралып, Гарольд және Этель Л. Стеллфокс сыйлығын алуға жоспарлаған. Сол жылы сыйлықтың иегері болып ирланд ақыны Пол Малдун тағайындалды, бұл екі ақын арасындағы жақын байланыстың танылуы болды. 1995 жылы Хейни «лирикалық сұлулығымен және этикалық тереңдігімен көзге түсетін, күнделікті кереметтерді және өткенді құрметтейтін шығармалары үшін» әдебиет саласындағы Нобель сыйлығын алды. Ол әйелімен Грецияда демалып жүргенде бұл жаңалықты естіді. Журналистер мен оның балалары екі күннен кейін Дублин әуежайына келгенге дейін оған жете алмады, бірақ ирланд телеарнасы оны Каламатада іздеп тапты. Оған есімін В.Б. Йейтс, Джордж Бернард Шоу және Сэмюэл Беккет сияқты ирландтық Нобель лауреаттарының қатарына қосу туралы сұрағанда, Хейни: «Бұл таулардың етегіндегі кішкентай төбедей. Оған лайық болуға үміттенемін. Бұл керемет» деді. Ол сыйлықты жеке әңгімелерде «Н нәрсе» деп атады. 1996 жылы жарық көрген «The Spirit Level» жинағы Whitbread Book of the Year сыйлығын жеңіп алды, ал 1999 жылы ол «Beowulf: A New Verse Translation» кітабымен бұл жетістікті қайталады. Хейни 1996 жылы Корольдік Ирландия академиясының мүшесі болып сайланды және 1997 жылы қабылданды. Сол жылы Хейни Аосдананың саойы болып сайланды. 1998 жылы Хейни Дублин Тринити колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды.
Heaney became a tenured faculty member at Harvard, as the Boylston Professor of Rhetoric and Oratory (formerly visiting professor) 1985–1997, and the Ralph Waldo Emerson Poet in Residence at Harvard 1998–2006. In 1986, Heaney received a Litt. D. from Bates College. His father, Patrick, died in October the same year. The poem inspired the title of Amnesty International's highest honour, the Ambassador of Conscience Award. In 1988 Heaney donated his lecture notes to the Rare Book Library of Emory University in Atlanta, Georgia, after giving the notable Ellmann Lectures there. In 1989 Heaney was elected Oxford Professor of Poetry, which he held for a five year term to 1994. The chair does not require residence in Oxford. Throughout this period, he was dividing his time between Ireland and the United States. He also continued to give public readings. So well attended and keenly anticipated were these events that those who queued for tickets with such enthusiasm were sometimes dubbed "Heaneyboppers", suggesting an almost teenybopper fan base. In 1990 The Cure at Troy, a play based on Sophocles's Philoctetes, was published. The next year, he published another volume of poetry, Seeing Things (1991). Heaney was named an Honorary Patron of the University Philosophical Society, Trinity College Dublin, and was elected an Honorary Fellow of the Royal Society of Literature (1991). In 1993 Heaney guest edited The Mays Anthology, a collection of new writing from students at the University of Oxford and University of Cambridge. That same year, he was awarded the Dickinson College Arts Award and returned to the Pennsylvania college to deliver the commencement address and receive an honorary degree. He was scheduled to return to Dickinson again to receive the Harold and Ethel L. Stellfox Award—for a major literary figure—at the time of his death in 2013. Irish poet Paul Muldoon was named recipient of the award that year, partly in recognition of the close connection between the two poets. Heaney was awarded the Nobel Prize in Literature in 1995 for "works of lyrical beauty and ethical depth, which exalt everyday miracles and the living past". He was on holiday in Greece with his wife when the news broke. Neither journalists nor his own children could reach him until he arrived at Dublin Airport two days later, although an Irish television camera traced him to Kalamata. Asked how he felt to have his name added to the Irish Nobel pantheon of W. B. Yeats, George Bernard Shaw and Samuel Beckett, Heaney responded: "It's like being a little foothill at the bottom of a mountain range. You hope you just live up to it. It's extraordinary." He would refer to the prize discreetly as "the N thing" in personal exchanges with others. Heaney's 1996 collection The Spirit Level won the Whitbread Book of the Year Award; he repeated the success in 1999 with Beowulf: A New Verse Translation. Heaney was elected a Member of the Royal Irish Academy in 1996 and was admitted in 1997. In the same year, Heaney was elected Saoi of Aosdána. In 1998, Heaney was elected Honorary Fellow of Trinity College Dublin.
2000 жылдар
2000 жылы Хини құрметті докторлық дәрежесіне ие болды және Пенсильвания университетінде бітірушілер алдында сөз сөйледі. 2002 жылы Хини Родс университетінен құрметті докторлық дәреже алды және "Гутуральді муза" тақырыбында публично лекция оқыды. 2003 жылы Белфаст қаласындағы Корольдік университетет жанындағы Шиыршылдық орталық ашылды. Онда Хинидің барлық шығармаларының архиві, сондай-ақ оның радио және телеарналардағы сөздерінің толық каталогы сақталған Хини медиа архиві орналасқан. Сол жылы Хини өзінің әдеби мұрағатының маңызды бөлігін Эмори университетінің жақында зейнеткерлікке шыққан президенті Уильям М. Чейстің еңбегіне құрмет ретінде сақтауға шешім қабылдады. Эморидегі құжаттар Хинидің жұмысының ең ірі жиынтығын құрады (1964–2003 жылдар). Ол оларды Йейтс, Пол Малдун, Сиаран Карсон, Майкл Лонгли және Белфаст тобының басқа мүшелері сияқты ирландиялық жазушылардың материалдарының үлкен архивін құруға көмектесу үшін тапсырды. 2003 жылы поэзия мен лирикаға қызығушылық тудырған танымал мәдениеттегі тұлға бар ма деген сұраққа жауап берген Хини Детройттен шыққан америкалық рэп-орындаушысы Эминемді жоғары бағалады: "Ол ненің мүмкін екенін сезінуге мүмкіндік берді. Ол бір буынға қуат жіберді. Ол мұны тек өздігінен келетін көзқарасымен ғана емес, сөздік қуатымен де жасады". Хини 2004 жылғы Еуроодақтың кеңеюіне арналған "Биалтайндағы шамдар" атты өлеңін жазды. Ол кеңейтілген Еуроодақтың 25 басшысына арналған салтанатты шарада, ирландиялық Еуроодақ төрағалығымен ұйымдастырылған, осы өлеңді оқыды. 2006 жылдың тамызында Хиниге инсульт оқиғасы болды. Ол жазылып, жүрек мониторы орнатылғанда "Жүрек соғысын бақылаушыларға құрмет" деп әзілдеді, бірақ бірнеше айға барлық қоғамдық іс-шараларын жоққа шығарды. Ол драматург Брайан Фриелдің әйелі Энн Фриелдің 75 жылдығын Донегал графтығында тойлады. Ауруханада жатқанда Хеннинг Манкелл, Донна Леон және Роберт Харрис кітаптарын оқыды. Оның қонақтарының арасында бұрынғы президент Билл Клинтон да болды. Хинидің "Аудан және шеңбер" атты туындысы 2006 жылғы Т.С. Элиот сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылы Хини Данияның Эстермари қаласында құрметті суретші атағын алды және оның құрметіне Сеймус Хини көшесі аталды. 2009 жылы Хини әдебиеттегі еңбектері үшін Дублин университетінің (UCD) құқық қоғамынан өмір бойы құрметті мүшелік сыйлығын алды. Фабер және Фабер 2008 жылы Денис О'Дрисколлдың "Көпірлер: Сеймус Хинимен сұхбаттасулар" кітабын жариялады, бұл Хинидің өмірбаянына ең жақын нәрсе деп есептеледі. 2009 жылы Хини Дэвид Коэн әдебиет сыйлығымен марапатталды. Ол 13 сәуірде 70 жылдығына орай өзінің өлеңдер жинағын оқып, 12 сағаттан астам уақытқа созылған сөздік альбомды жазды.
In 2000 Heaney was awarded an honorary doctorate and delivered the commencement address at the University of Pennsylvania. In 2002, Heaney was awarded an honorary doctorate from Rhodes University and delivered a public lecture on "The Guttural Muse". In 2003 the Seamus Heaney Centre for Poetry was opened at Queen's University Belfast. It houses the Heaney Media Archive, a record of Heaney's entire oeuvre, along with a full catalogue of his radio and television presentations. That same year, Heaney decided to lodge a substantial portion of his literary archive at Emory University as a memorial to the work of William M. Chace, the university's recently retired president. The Emory papers represented the largest repository of Heaney's work (1964–2003). He donated these to help build their large existing archive of material from Irish writers including Yeats, Paul Muldoon, Ciaran Carson, Michael Longley and other members of the Belfast Group. In 2003, when asked if there was any figure in popular culture who aroused interest in poetry and lyrics, Heaney praised American rap artist Eminem from Detroit, saying, "He has created a sense of what is possible. He has sent a voltage around a generation. He has done this not just through his subversive attitude but also his verbal energy." Heaney wrote the poem "Beacons at Bealtaine" to mark the 2004 EU Enlargement. He read the poem at a ceremony for the 25 leaders of the enlarged European Union, arranged by the Irish EU presidency. In August 2006 Heaney had a stroke. Although he recovered and joked, "Blessed are the pacemakers" when fitted with a heart monitor, he cancelled all public engagements for several months. He was in County Donegal at the time of the 75th birthday of Anne Friel, wife of playwright Brian Friel. He read the works of Henning Mankell, Donna Leon and Robert Harris while in hospital. Among his visitors was former President Bill Clinton. Heaney's District and Circle won the 2006 T. S. Eliot Prize. In 2008, he became artist of honour in Østermarie, Denmark, and Seamus Heaney Stræde (street) was named after him. In 2009, Heaney was presented with an Honorary Life Membership award from the University College Dublin (UCD) Law Society, in recognition of his remarkable role as a literary figure. Faber and Faber published Dennis O'Driscoll's book Stepping Stones: Interviews with Seamus Heaney in 2008; this has been described as the nearest thing to an autobiography of Heaney. In 2009, Heaney was awarded the David Cohen Prize for Literature. He recorded a spoken word album, over 12 hours long, of himself reading his poetry collections to commemorate his 70th birthday, which occurred on 13 April 2009.
2010 жылдар
Ол 2010 жылдың шілдесінде Батыс Белфаст фестивалінде өзінің ұстазы, ақын және романист Майкл Маклавертиді құрметтеп сөз сөйледі, ол Хиниге поэзиясын алғаш рет жариялауға көмектескен. 2010 жылдың қыркүйегінде Faber Human Chain, Хинидің он екінші жинағын жариялады. Human Chain үздік жинақ үшін Forward Poetry Prize сыйлығына ие болды, бұл Хини екі рет тізімге енгеніне қарамастан, бұрын жеңіске жетпеген маңызды поэзия сыйлығының бірі еді. Алғашқы кітабынан 44 жыл өткен соң жарық көрген бұл жинақ, Хинидің 2006 жылы өткерген инсультінен шабыдаланды, ол оны "сәбидей" және "қауіпті жағдайда" қалдырды. Ақын және Forward жүлдесінің төрешісі Рут Падель бұл туындыны "ауыр, шыншыл және нәзік салмақты өлеңдер жинағы – керемет және адамгершілікке толы жетістік" деп сипаттады. 2010 жылдың қазан айында жинақ Т. С. Элиот жүлдесіне үміткер болды. 2011 жылы The Observer газеті Хиниді "Британның ең үздік 300 зиялысының" бірі деп атады, бірақ кейін газет "өздерін британдық деп санамайтын бірнеше тұлғалардың" енгізілгенін мойындап, түзету жариялады, солардың бірі Хини болды. Сол жылы ол "Songs of the Scribe" альбомы үшін ежегі ирланд тіліндегі жазбалардың аудармасын ұсынды. 2011 жылдың желтоқсанында Хини жеке әдеби жазбаларын Ирландияның Ұлттық кітапханасына сыйға берді. Оларды аукционда сатса көп пайда табар екенін мойындағанмен, Хини жеке өзі жазбалар мен қолжазбаларды жинап, ұлы Майклмен бірге Ұлттық кітапханаға жеткізді. 2012 жылдың маусымында Хини поэзиядағы өміріне жасаған үлесі үшін Griffin Trust сыйлығын қабылдады және сыйлықтың құрметіне сөз сөйледі. Хини қайтыс болған кезде 1988–2013 жылдардағы "Таңдалған өлеңдер" жинағын дайындап жатқан. Жиынға "Нәрсені көру", "Рух деңгейі", "Беовульф" аудармасы, "Электр жарығы", "Аудан және шеңбер" және "Адам тізбегі" (2014 жылдың күзінде) өлеңдері мен жазбалары енді. 2014 жылдың ақпанында Эмори университеті Seamus Heaney: The Music of What Happens атты алғашқы ірі көрмені ұйымдастырды. Көрме Хинидің өмірі мен шығармашылығына арналған тұңғыш шара болды. Көрмеде Хинидің 1980 жылдары қолданған жеке жазу үстелінің беті, сондай-ақ ескі фотосуреттер мен басқа жазушылармен жеке хат алмасу көрсетілді. Хини 2013 жылдың тамызында көрменің дайындық кезеңінде қайтыс болды. Көрменің бастапқы мақсаты Хинидің өмірі мен шығармашылығын құрметтеу болғанымен, оның өлімі мен оның салдарына арналған бөлім де бар. 2015 жылдың қыркүйегінде Хинидің отбасы 2016 жылы "Энеиданың" VI кітабының аудармасын жариялайтыны хабарланды.
He spoke at the West Belfast Festival in July 2010 in celebration of his mentor, the poet and novelist Michael McLaverty, who had helped Heaney to first publish his poetry. In September 2010 Faber published Human Chain, Heaney's twelfth collection. Human Chain was awarded the Forward Poetry Prize for Best Collection, one of the major poetry prizes Heaney had never previously won, despite having been twice shortlisted. The book, published 44 years after the poet's first, was inspired in part by Heaney's stroke in 2006, which left him "babyish" and "on the brink". Poet and Forward judge Ruth Padel described the work as "a collection of painful, honest and delicately weighted poems a wonderful and humane achievement." In October 2010, the collection was shortlisted for the T. S. Eliot Prize. Heaney was named one of "Britain's top 300 intellectuals" by The Observer in 2011, though the newspaper later published a correction acknowledging that "several individuals who would not claim to be British" had been featured, of which Heaney was one. That same year, he contributed translations of Old Irish marginalia for Songs of the Scribe, an album by Traditional Singer in Residence of the Seamus Heaney Centre for Poetry, Pádraigín Ní Uallacháin. In December 2011 Heaney donated his personal literary notes to the National Library of Ireland. Even though he admitted he would likely have earned a fortune by auctioning them, Heaney personally packed up the boxes of notes and drafts and, accompanied by his son Michael, delivered them to the National Library. In June 2012 Heaney accepted the Griffin Trust for Excellence in Poetry's Lifetime Recognition Award and gave a speech in honour of the award. Heaney was compiling a collection of his work in anticipation of Selected Poems 1988–2013 at the time of his death. The selection includes poems and writings from Seeing Things, The Spirit Level, the translation of Beowulf, Electric Light, District and Circle, and Human Chain (fall 2014). In February 2014 Emory University premiered Seamus Heaney: The Music of What Happens, the first major exhibition to celebrate the life and work of Seamus Heaney since his death. The exhibit holds a display of the surface of Heaney's personal writing desk that he used in the 1980s as well as old photographs and personal correspondence with other writers. Heaney died in August 2013 during the exhibition's curatorial process. Though the exhibit's original vision to celebrate Heaney's life and work remains at the forefront, there is a small section commemorating his death and its influence. In September 2015 it was announced that Heaney's family would posthumously publish his translation of Book VI of The Aeneid in 2016.
Табиғаттылық
Бір кезде Хинидің кітаптары Ұлыбританияда тірі ақындардың сату көлемінің үштен екі бөлігін құрады. "Соңдықтан" және "Соңдықтан патшайым" сияқты өлеңдер саяси күрес туралы мәселелерді алғаш рет тікелей көтерді.
At one time Heaney's books made up two thirds of the sales of living poets in the UK. Poems such as "Bogland" and "Bog Queen" addressed political struggles directly for the first time.
Саясат
Оның өлеңдерінде өмір бойы Солтүстік Ирландияда кеңінен таралған діни ағымдар арасындағы айырмашылықтарға сілтемелер кездеседі. Оның "Қысқа дейін" (1973) және "Солтүстік" (1975) кітаптары, қақтығыстарға қатысты пікірлерді тарихи контекст пен жалпы адам тәжірибесімен байланыстыруға тырысады. Кейбір сыншылар Хиниді зорлық-зомбылықты "ақтаушы және мифологиялаушы" деп айыптаса, Блейк Моррисон ақынның қақтығыстар туралы тікелей өлеңдер жазғанын, сондай-ақ оларда қаза тапқан достары мен таныстарына арналған жоқтау өлеңдерін жазғанын айтады; ол ағымдағы аласапыранды түсіндіру үшін тарихи негіз табуға тырысты; және ол қоғамдық өкіл рөлін мойындады, одан пікір мен кеңес іздейтін адам болды. Дегенмен, ол осы рөлге терең наразылық білдіргенін де көрсетті, ақындардың жеке және саяси бейтарап болу құқығын қорғады және поэзияның, қаншалықты "белсенді" болғанына қарамастан, тарих барысына қаншалықты әсер ете алатынына күмән келтірді. Сыншы Терри Иглтон Хиниді "саналы, әлемдік көзқарастас либерал" деп сипаттайды, ол қақтығысқа тартылудан бас тартады. Иглтон былай дейді: "Саяси мәселелер тек қана Хени не айтар немесе айтпайтын нәрселермен байланысты". Хини "тайпалық қақтығыс" деп атаған нәрсе туралы ойларында ол: "Сіз оны жақсы көруіңіздің қажеті жоқ. Оған рұқсат беруіңіз жеткілікті" деді. Хинидің поэзияны мәдени және жеке өзгерістердің қажетті қозғалтқышы ретінде қарауы оның "Поэзияны жаңарту" (1995) және "Табушылар: таңдалған проза: 1971–2001" (2001) атты прозалық еңбектерінде көрініс тапқан.
Allusions to sectarian difference, widespread in Northern Ireland throughout his lifetime, can be found in his poems. His books Wintering Out (1973) and North (1975) seek to interweave commentary on the Troubles with a historical context and wider human experience. While some critics accused Heaney of being "an apologist and a mythologiser" of the violence, Blake Morrison suggests the poet has written poems directly about the Troubles as well as elegies for friends and acquaintances who have died in them; he has tried to discover a historical framework in which to interpret the current unrest; and he has taken on the mantle of public spokesman, someone looked to for comment and guidance Yet he has also shown signs of deeply resenting this role, defending the right of poets to be private and apolitical, and questioning the extent to which poetry, however "committed", can influence the course of history. Heaney is described by critic Terry Eagleton as "an enlightened cosmopolitan liberal", refusing to be drawn. Eagleton suggests: "When the political is introduced it is only in the context of what Heaney will or will not say." Reflections on what Heaney identifies as "tribal conflict" He stated, "You don't have to love it. You just have to permit it." Heaney's engagement with poetry as a necessary engine for cultural and personal change is reflected in his prose works The Redress of Poetry (1995) and Finders Keepers: Selected Prose: 1971–2001 (2001).
Мектеп бағдарламасында қолдану
Хинидің шығармалары халықаралық мектеп оқу бағдарламасында кеңінен қолданылады, оның ішінде "The Rattle Bag" (1982) және "The School Bag" (1997) антологиялары да бар (екеуі де Тед Хьюзбен бірлесіп редакцияланған). Бастапқыда "Фабер келісімшарты бойынша жастарға арналған өлеңдер жинағы" деп аталған, Хьюз бен Хини "The Rattle Bag" кітабының басты мақсаты оқырманға ләззат сыйлау екенін шешті: "Кездейсоқ байлық". Хини: "Біздің ойымыздағы кітап "Fancy Free Poetry Supplement" сияқты болды" деп мәлімдеді.
Heaney's work is used extensively in the school syllabus internationally, including the anthologies The Rattle Bag (1982) and The School Bag (1997) (both edited with Ted Hughes). Originally entitled The Faber Book of Verse for Younger People on the Faber contract, Hughes and Heaney decided the main purpose of The Rattle Bag was to offer enjoyment to the reader: "Arbitrary riches." Heaney commented "the book in our heads was something closer to The Fancy Free Poetry Supplement".
Мұра
Беллагидегі Seamus Heaney HomePlace – Хейнидің мұрасын сақтайтын әдеби және өнер орталығы. Оның әдеби қолжазбалары Ирландияның Ұлттық кітапханасында сақтаулы. Финан О'Тулдың бастамасымен Хейни отбасы ақынның өмірбаянын жазуға рұқсат берді, соның ішінде отбасы мұрағатындағы құжаттарға қол жеткізілді (2017). О'Тул Хейнимен біршама таныс болған, ал Хейни өз ұлының айтуынша, О'Тулдың еңбектерін жоғары бағалаған. 2019 жылдың қараша айында BBC Two арнасында «Шеймус Хейни және оқиғалардың музыкасы» деген деректі фильм көрсетілді. Оның әйелі Мари және балалары отбасылық өмірі туралы әңгімелесіп, оларға арнап жазған өлеңдерін оқыды. Хейнидің төрт бауыры алғаш рет балалық шақтарын және оның көптеген өлеңдеріне шабыдан болған ортақ естеліктерін еске алды. 2023 жылы Кристофер Ридтің редакциялаған «Шеймус Хейнидің хаттары» жарық көрді.
The Seamus Heaney HomePlace, in Bellaghy, is a literary and arts centre which commemorates Heaney's legacy. His literary papers are held by the National Library of Ireland. Following an approach by Fintan O'Toole, the Heaney family authorised a biography of the poet, with access to family held records (2017). O'Toole had been somewhat acquainted with Heaney and Heaney had, according to his son, admired O'Toole's work. In November 2019 the documentary Seamus Heaney and the music of what happens was aired on BBC Two. His wife Marie and his children talked about their family life and read some of the poems he wrote for them. For the first time, Heaney's four brothers remembered their childhood and the shared experiences that inspired many of his poems. In 2023 The Letters of Seamus Heaney was published, edited by Christopher Reid.