Уильям Батлер Йейтс: өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық ақын және драматург (1865–1939)

Уильям Батлер Йейтс (13 маусым 1865 – 28 қаңтар 1939) – ирландиялық ақын, драматург және жазушы, 20 ғасыр әдебиетінің ең көрнекті тұлғаларының бірі. Ол Ирландия әдебиетінің қайта жандануының жетекші күші болды және Леди Грегоримен бірге Аббат театрын құрды, алғашқы жылдарында оның директоры қызметін атқарды. 1923 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды, кейін Ирландия еркін мемлекетінің сенаторы болып екі рет сайланды. Англо-ирланд тегінен шыққан протестант Йейтс Ирландияның Сэндимаунт қаласында дүниеге келді. Оның әкесі заңгерлік қызметпен айналысып, сонымен қатар табысты портрет суретшісі болды. Ол Дублин мен Лондонда білім алды, балалық шағының жазғы демалысын Слайго графтығында өткізді. Ирландия жырлары мен мистикаға қызығушылығы ерте жасынан басталып, поэзияны зерттеуге жетеледі. Лондонда ол ирланд әдебиетінің қайта жандануына қатысты. Оның алғашқы поэзиясына Джон Китс, Уильям Вордсворт, Уильям Блейк және тағы да көптеген ақындардың шығармалары әсер етті. Бұл тақырыптар оның шығармашылығының алғашқы кезеңінде, Дублиндегі Метрополитен өнер мектебінде оқып жүрген кезінен бастап ғасыр басына дейін көрінеді. Оның алғашқы өлеңдер жинағы 1889 жылы жарық көрді, оның баяу темпті және лирикалық өлеңдері Эдмунд Спенсер, Перси Биш Шелли және Пре-Рафаэлиттік бауырластықтың ақындарына қарызды. 1900 жылдан бастап оның поэзиясы физикалық, реалистік және саяси мазмұнды болды. Ол жастық шағындағы трансценденталдық сенімдерінен алыстады, бірақ өмірдің циклдық теориялары сияқты кейбір мәселелерге ден қоя берді. 1897 жылы ол Ирландия әдеби театрының бас драматургы болды және Езра Паунд сияқты жас ақындарды қолдады. Оның маңызды туындыларына «Жүрек тілегінің жері» (1894), «Катлин ни Холихан» (1902), «Дирдре» (1907), «Кульдегі жабайы аққулар» (1919), «Мұнара» (1928) және «Соңғы өлеңдер мен пьесалар» (1940) кіреді.

Алғашқы жылдар

Уильям Батлер Йейтс Ирландияның Дублин графтығындағы Сэндимаунт қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джон Батлер Йейтс, 1712 жылы қайтыс болған Джервис Йейтстің, Уильям әскерінің, зығыр саудагерінің және белгілі суретшінің ұрпағы еді. Бенджамин Йейтс, Джервис немересі және Уильямның арғы атасының атасы, 1773 жылы Кильдар округінің жер иелері отбасынан шыққан Мэри Батлермен үйленді. Некеден кейін олар Батлер есімін сақтады. Мэри Нейгемнің Батлер (яғни Ням) Гоуран отбасының ұрпағы, ол Ормондтың 8-ші графының заңсыз бауырынан шыққан. Үйленген кезде оның әкесі Джон заңгерлік мамандықты оқыды, бірақ кейіннен Лондонның Хизерли көркемсурет мектебінде өнертанумен айналысты. Уильямның анасы Сьюзан Мэри Поллексфен Слайгодан, ұнтақ және кеме бизнесі бар бай саудагер отбасынан шыққан. Уильям туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Мервиллдегі (Слайго) Полексфен үйіне көшіп, оның үлкен отбасымен бірге болды. Жас ақын осы аймақты өзінің балалық шағы мен рухани үйі деп санай бастады. Оның пейзажы уақыт өте келе жеке және бейнелі түрде оның "жүрек еліне" айналды. Сонымен қатар, оның теңіз жағасындағы орналасуы да әсер етті; Джон Йейтс "Полексфенмен некелесу арқылы біз теңіз жартастарына тіл бердік" деп мәлімдеді. Батлер Йейтс отбасы өте өнерлі болды; оның ағасы Джек құрметті суретші болды, ал оның әпкелері Элизабет пен Сьюзан Мэри - отбасы мен достары Лолли мен Лили деп атаған - Өнерлер мен қолөнерлер қозғалысына қатысты. Ата-анасы ажырасып кеткеннен кейін Ейтс әпке-қарындастары тәрбиелеген олардың туысы Рут Полексфен Австралия премьер-министрінің ресми резиденциясының ішкі дизайнын жасаған. Ейтс протестанттық ассиденция мүшелері ретінде өсті, ол кезде ол өзіндік болмысы туралы дағдарысқа ұшыраған. Оның отбасы Ирландияда болып жатқан өзгерістерді қолдағанмен, 19-ғасырдың аяғындағы ұлтшылдық қайта өрлеу оның мұрасына тікелей зиян келтірді және оның қалған өміріне көзқарасын білдірді. 1997 жылы оның өмірбаянын жазған Р. Ф. Фостер Наполеонның: "Ер адамды түсіну үшін оның жиырма жасында әлемде не болып жатқанын білу керек" деген сөзі "В. Б. Йейтсқа қатысты толыққанды шындық" деп жазды. Ейтс балалық шағы мен жас ересектер өмірін протестанттық азшылықтан билік ауысуы көлеңкелеп өтті. 1880 жылдары Чарльз Стюарт Парнеллдің және үй билігі қозғалысының өркендеуін көрді; 1890 жылдары ұлтшылдықтың қарқыны көрінді, ал Ирландия католиктері ғасырдың басында танымал болды. Бұл оқиғалар оның поэзиясына терең әсер етті, ал оның ирландтық болмысты зерттеуі оның елінің өмірбаянын құруға елеулі ықпал етті. 1867 жылы отбасы Англияға әкелеріне, Джонға, суретші ретінде мансабын жалғастыруға көмектесу үшін көшіп барды. Бастапқыда Йейттердің балалары үйде оқыды. Олардың анасы оларды ертегілер мен ирландтық ертегілермен қызықтыратын. Джон география мен химия бойынша бейімделген білім берді және Уильямды жақын маңдағы Слау ауылдарының табиғи тарихын зерттеуге алып барды. 1877 жылы 26 қаңтарда жас ақын Годольфин мектебінде төрт жыл оқыды. Ол өзін академиялық жағынан ерекшеленбеген, ал мектептің алғашқы есебінде оның жетістігі "әдемі" деп сипатталған. Латын тілінде басқа пәндерге қарағанда жақсырақ білетін шығар. Есімнің дұрыс жазылуы өте нашар". Математика мен тілдерді меңгеруде қиындықтар туса да (бәлкім, дыбыс естімейтіндіктен және дислексиямен ауыратындықтан), биология мен зоологияны қатты ұнататын. 1879 жылы отбасы Бедфорд Паркке көшіп, 8 Вудсток Роудта екі жылдық жалға алды. Қаржылық себептермен отбасы 1880 жылдың соңында Дублинге оралды, алдымен Гарольдс-Кросс маңындағы, кейін Хаутта тұрды. 1881 жылы қазанда Йейтс Дублиндегі Эразм Смит орта мектебінде білім алуын жалғастырды. Әкесінің студиясы жақын жерде болды және Уильям көп уақытын сонда өткізді, онда ол қаланың көптеген суретшілері мен жазушыларымен кездесті. Осы кезеңде ол өлең жаза бастады, ал 1885 жылы Дублин университетінің шолу журналында Ейтстың алғашқы өлеңдері, сондай-ақ "Сэр Сэмюэл Фергюсонның поэзиясы" атты эссе жарияланды. 1884 және 1886 жылдар аралығында Уильям Метрополитендік өнер мектебінде оқыды, қазір Томас көшесіндегі Ұлттық өнер және дизайн колледжі. Олар 1902 жылға дейін сонда қалады. 1891 жылы Йейтс Джон Шерман мен "Дхоя" романын, екіншісі әңгімені жариялады. Оскар Уайльдтың әсері Йейтс теориясының эстетикасында, әсіресе оның сахналық пьесаларында айқын көрінеді және оның ертедегі шығармаларындағы мотив сияқты жүреді. Уайльдтің "Асылудың құлдырауы" атты айтыс-тартысында дамыған маскалар теориясы Йейтстің "Ойыншы патшайымы" пьесасында анық көрінеді, ал Уайльдтің осы аттас пьесасындағы Саломе образының сезімталдығы Йейтстің кейінгі пьесаларындағы өзгерістерге үлгі болды, әсіресе "Бейлдің жағажайында" (1904), "Дейрдре" (1907) және "Ұлы сағат мұнарасының королі" (1934) сияқты туындыларында.

William Butler Yeats was born in Sandymount in County Dublin, Ireland. His father, John Butler Yeats, was a descendant of Jervis Yeats, a Williamite soldier, linen merchant, and well known painter, who died in 1712. Benjamin Yeats, Jervis's grandson and William's great great grandfather, had in 1773 married Mary Butler of a landed family in County Kildare. Following their marriage, they kept the name Butler. Mary was of the Butler of Neigham (pronounced Nyam) Gowran family, descended from an illegitimate brother of The 8th Earl of Ormond. At the time of his marriage, his father, John, was studying law but later pursued art studies at Heatherley School of Fine Art, in London. William's mother, Susan Mary Pollexfen, from Sligo, came from a wealthy merchant family, who owned a milling and shipping business. Soon after William's birth, the family relocated to the Pollexfen home at Merville, Sligo, to stay with her extended family, and the young poet came to think of the area as his childhood and spiritual home. Its landscape became, over time, both personally and symbolically, his "country of the heart". So too did its location by the sea; John Yeats stated that "by marriage with a Pollexfen, we have given a tongue to the sea cliffs". The Butler Yeats family were highly artistic; his brother Jack became an esteemed painter, while his sisters Elizabeth and Susan Mary—known to family and friends as Lollie and Lily—became involved in the Arts and Crafts movement. Their cousin Ruth Pollexfen, who was raised by the Yeats sisters after her parents' separation, designed the interior of the Australian prime minister's official residence. Yeats was raised a member of the Protestant Ascendancy, which was at the time undergoing a crisis of identity. While his family was supportive of the changes Ireland was experiencing, the nationalist revival of the late 19th century directly disadvantaged his heritage and informed his outlook for the remainder of his life. In 1997, his biographer R. F. Foster observed that Napoleon's dictum that to understand the man you have to know what was happening in the world when he was twenty "is manifestly true of W. B. Y." Yeats's childhood and young adulthood were shadowed by the power shift away from the minority Protestant Ascendancy. The 1880s saw the rise of Charles Stewart Parnell and the home rule movement; the 1890s saw the momentum of nationalism, while the Irish Catholics became prominent around the turn of the century. These developments had a profound effect on his poetry, and his subsequent explorations of Irish identity had a significant influence on the creation of his country's biography. In 1867, the family moved to England to aid their father, John, to further his career as an artist. At first, the Yeats children were educated at home. Their mother entertained them with stories and Irish folktales. John provided an erratic education in geography and chemistry and took William on natural history explorations of the nearby Slough countryside. On 26 January 1877, the young poet entered the Godolphin School, which he attended for four years. He did not distinguish himself academically, and an early school report describes his performance as "only fair. Perhaps better in Latin than in any other subject. Very poor in spelling". Though he had difficulty with mathematics and languages (possibly because he was tone deaf and had dyslexia), he was fascinated by biology and zoology. In 1879 the family moved to Bedford Park taking a two year lease at 8 Woodstock Road. For financial reasons, the family returned to Dublin toward the end of 1880, living at first in the suburbs of Harold's Cross and later in Howth. In October 1881, Yeats resumed his education at Dublin's Erasmus Smith High School. His father's studio was nearby and William spent a great deal of time there, where he met many of the city's artists and writers. During this period he started writing poetry, and, in 1885, the Dublin University Review published Yeats's first poems, as well as an essay entitled "The Poetry of Sir Samuel Ferguson". Between 1884 and 1886, William attended the Metropolitan School of Art—now the National College of Art and Design—in Thomas Street. where they would remain until 1902. In 1891, Yeats published John Sherman and "Dhoya", one a novella, the other a story. The influence of Oscar Wilde is evident in Yeats's theory of aesthetics, especially in his stage plays, and runs like a motif through his early works. The theory of masks, developed by Wilde in his polemic The Decay of Lying can clearly be seen in Yeats's play The Player Queen, while the more sensual characterisation of Salomé, in Wilde's play of the same name, provides the template for the changes Yeats made in his later plays, especially in On Baile's Strand (1904), Deirdre (1907), and his dance play The King of the Great Clock Tower (1934).

Мод Гонне

1889 жылы Йейтс 23 жасар ағылшын мұрагері, жанкешті ирланд ұлтшылы Мод Гоннемен танысты. Ол Йейтстен он сегіз айға кіші болған және кейіннен ақынмен "бояуға мас өнер студенті" ретінде танысқанын айтты. Гонн "Сәйкестендірілген аралды" жақсы көріп, оның танысуын іздеді. Йейтс оған қатты ғашық болды, ол оның поэзиясына және өміріне маңызды әсер етті. Кейінірек ол: "Менің ойымша, ол [Гонн] менің өміріме сол күндерді әкелді – әлі беткі нәрсені ғана көріп тұрғандықтан, түстің ортасын, бірма гонгінің дыбысын, әлі де көптеген жағымды қосалқы ноталары бар күшті дауылды" деді. Йейтстің махаббаты, оның ұлттық қозғалысына қатысуға құлықсыздығынан туындап, өтелмеді. 1891 жылы ол Ирландиядағы Гоннға барып, үйленуді ұсынды, бірақ ол бас тартты. Кейіннен ол сол сәттен бастап "өмірімдегі қиындықтар басталды" деп мойындады. Йейтс Гоннға тағы үш рет: 1899, 1900 және 1901 жылдары ұсыныс жасады. Ол әрбір ұсыныстан бас тартты, ал 1903 жылы оның қорқынышына орай, ирланд ұлтшыл майор Джон Макбрайдқа тұрмысқа шықты. Осы кезеңде оның жалғыз махаббат оқиғасы Оливия Шекспирмен болды, оны алғаш рет 1894 жылы кездестірді және 1897 жылы ажырасты. Йейтс Макбрайдты хаттар мен өлеңдерде қынжырлады. Ол Гоннның некесінен қорқып, оның музасын басқа еркекке жоғалтудан сескенді; сонымен қатар, оның некеге тұрмас бұрын католицизмге өтуі оны ренжітті; Йейтс протестант/агностик болды. Ол өзінің музасы дін қызметкерлерінің ықпалына түсіп, олардың бұйрықтарын орындайтынынан қаушады. Гоннның Макбрайдпен некесі апатқа ұшырады. Бұл Йейтске қуаныш сыйлады, өйткені Гонн Лондонға барып қайтты. 1904 жылы оның ұлы Шон Макбрайд дүниеге келгеннен кейін, Гонн мен Макбрайд некелерін тоқтатуға келісті, бірақ баланың әл-ауқаты туралы келісе алмады. 1905 жылы Парижде ажырасу ісі басталды. Гонн күйеуіне қарсы бірқатар айыптаулар жасады, Йейтс оның басты "екінші" адамы болды, бірақ ол сотқа қатыспады және Францияға бармады. Тек Макбрайд неке кезінде бір рет мас болғаны ғана сотта расталды, сондықтан ажырасуға рұқсат берілмеді. Бөлінуге рұқсат берілді, Гонн сәбиді өсірді, ал Макбрайдке кездесуге рұқсат берілді. 1895 жылы Йейтс 5-ші Woburn Walk үйіне көшіп, 1919 жылға дейін сонда тұрды. Йейтс пен Гоннның достығы аяқталды, бірақ 1908 жылы Парижде олар қарым-қатынастарын толықтырды. "Ақыры адалдықтың ұзақ жылдары сыйланды" деп сипаттады оның тағы бір сүйіктісі. Кейіннен ол "жыныстық қатынастың трагедиясы – жанның мәңгілік тазалығы" деп атап өтті. Осы шығармашылық жазушылардан басқа, Жаңарудың көп бөлігі ежелгі сагаларды және Оссиан поэзиясын, сондай-ақ ирланд халық әндерінің дәстүрін ашуға көмектескен ғылыми аудармашылардың еңбегінен туындады. Олардың ішіндегі ең маңыздысы – Дуглас Хайд, кейіннен Ирландияның бірінші президенті болды, оның "Коннахттың махаббат әндері" кеңінен бағаланды.

In 1889, Yeats met Maud Gonne, a 23 year old English heiress and ardent Irish nationalist. She was eighteen months younger than Yeats and later claimed she met the poet as a "paint stained art student." Gonne admired "The Island of Statues" and sought out his acquaintance. Yeats began an obsessive infatuation, and she had a significant and lasting effect on his poetry and his life thereafter. In later years he admitted, "it seems to me that she [Gonne] brought into my life those days—for as yet I saw only what lay upon the surface—the middle of the tint, a sound as of a Burmese gong, an over powering tumult that had yet many pleasant secondary notes." Yeats's love was unrequited, in part due to his reluctance to participate in her nationalist activism. In 1891 he visited Gonne in Ireland and proposed marriage, but was rejected. He later admitted that from that point "the troubling of my life began". Yeats proposed to Gonne three more times: in 1899, 1900 and 1901. She refused each proposal, and in 1903, to his dismay, married the Irish nationalist Major John MacBride. His only other love affair during this period was with Olivia Shakespear, whom he first met in 1894, and parted from in 1897. Yeats derided MacBride in letters and in poetry. He was horrified by Gonne's marriage, at losing his muse to another man; in addition, her conversion to Catholicism before marriage offended him; Yeats was Protestant/agnostic. He worried his muse would come under the influence of the priests and do their bidding. Gonne's marriage to MacBride was a disaster. This pleased Yeats, as Gonne began to visit him in London. After the birth of her son, Seán MacBride, in 1904, Gonne and MacBride agreed to end the marriage, although they were unable to agree on the child's welfare. Despite the use of intermediaries, a divorce case ensued in Paris in 1905. Gonne made a series of allegations against her husband with Yeats as her main 'second', though he did not attend court or travel to France. A divorce was not granted, for the only accusation that held up in court was that MacBride had been drunk once during the marriage. A separation was granted, with Gonne having custody of the baby and MacBride having visiting rights. In 1895, Yeats moved into number 5 Woburn Walk and resided there until 1919. Yeats's friendship with Gonne ended, yet, in Paris in 1908, they finally consummated their relationship. "The long years of fidelity rewarded at last" was how another of his lovers described the event. Yeats was less sentimental and later remarked that "the tragedy of sexual intercourse is the perpetual virginity of the soul." Apart from these creative writers, much of the impetus for the Revival came from the work of scholarly translators who were aiding in the discovery of both the ancient sagas and Ossianic poetry and the more recent folk song tradition in Irish. One of the most significant of these was Douglas Hyde, later the first President of Ireland, whose Love Songs of Connacht was widely admired.

Аббат театры

1899 жылы Йейтс, Леди Грегори, Эдвард Мартин және Джордж Мур ирланд пьесаларын насихаттау үшін Ирланд әдеби театрын құрды. Аббатхананың идеалдары авангардтық француз театрынан туындады, ол «ағылшын үлгісіндегі актер-директор емес, драматурдің басымдығын» көрсетуге ұмтылды. Йейтс жазған топтың манифесінде: «Біз Ирландияда шешендік өнеріне құштарлығымен тыңдауға үйретілген, бұзылмаған және қиялдағы аудиторияны табуға үміттенеміз, сондай-ақ Англия театрларында табылмайтын тәжірибе жасау еркіндігін табуға, ал осы ешқандай жаңа өнер немесе әдебиет қозғалысы сәтті бола алмайды» делінген. Йейтстің классикаға деген қызығушылығы мен ағылшын цензурасына қарсылығы 1903-1904 жылдар аралығындағы Америка сапарынан туындады. Нотр-Дам университетінде лекция оқып, студенттердің «Эдип патшасы» пьесасын қойғанын білді. Бұл пьеса Англияда тыйым салынған, ол оны «британдық пуритандық» бөлігі ретінде айыптаған екіжүзділік актісі деп санады. Ол мұны Нотр-Дамдағы католицизмнің көркемдік бостандығымен салыстырды, ол инцест және әке өлтіру сияқты тақырыптары бар пьесаға рұқсат берді. 1946 жылы жабылуға дейін, ақындардың қарындастары басқарған баспахана 70-тен астам аталым шығарды, оның 48-і Йейтстің өзінің кітаптары болды. 1909 жылы Йейтс американдық ақын Эзра Паундпен танысты. Паунд ескірген адаммен кездесу үшін кем дегенде жартылай Лондонға келген, оны «жайлы зерттеуге лайық жалғыз ақын» деп есептеді. 1913 жылдан 1916 жылға дейін екеуі Ашдаун орманындағы Тас коттеджде қыстады, Паунд Йейтстің хатшысы қызметін атқарды. Паундтың Йейтстің өлеңдерінің бір бөлігін рұқсатсыз өзгертулермен «Poetry» журналында жариялағанда бұл қарым-қатынас қиындыққа тап болды. Бұл өзгерістер Паундтың викториандық поэзияға деген наразылығын көрсетті. Жапондық нох пьесалары туралы Эрнест Фенолозаның жесірінен алған зерттеулер Йейтске жазуға ниеттенген аристократиялық драманың үлгісін берді. Нох үлгісіндегі алғашқы пьесасы «Шұбар құдығында» болды, оның алғашқы нұсқасын ол 1916 жылдың қаңтарында Паундқа диктантпен айтты. Рим-католик орта және жұмысшы табының қатарынан ұлтшыл революциялық қозғалыстың пайда болуы Йейтстің кейбір көзқарастарын қайта қарастыруға мәжбүр етті. «Пасха, 1916» («Барлығы өзгерді, толығымен өзгерді / Қорқынышты сұлулық туды») рефренінде Йейтс Пасха көтерілісінің басшыларының құндылықтарын танудағы өзінің сәтсіздігіне қанағаттанбайды, олардың қарапайым өмірлері мен тұрмысына деген көзқарасының нәтижесінде. Йейтс Леди Грегоримен және оның Галвей графтығындағы Куль-паркпен жақын болды. Ол көбінесе сонда қонақ болып, тұратын, себебі ол ирланд әдебиеті мен мәдени дәстүрінің қайта жандануын қолдайтын адамдардың бас қосу ортасы болды. Оның «Кулдегі жабайы аққулар» атты өлеңі 1916-1917 жылдары сонда жазылған. Ол Леди Грегори жинаған екі ирланд мифологиялық әңгімелер кітабына: «Кухулин Мюртемнен» (1902) және «Құдайлар мен жауынгерлер» (1904) үшін алғы сөз жазды. Соңғысының алғы сөзінде ол былай деп жазды: «Бұл әңгімелерде, мысалы, Куайльньдегі қоңыр бұқа үшін соғыс немесе Мюртемндегі соңғы жиналыстың бір үлкен оқиғасына тоғысқан эпикалық сипаттамаларды, көптеген оқиғаларды күтпеу керек».

In 1899, Yeats, Lady Gregory, Edward Martyn and George Moore founded the Irish Literary Theatre to promote Irish plays. The ideals of the Abbey were derived from the avant garde French theatre, which sought to express the "ascendancy of the playwright rather than the actor manager à l'anglais." The group's manifesto, which Yeats wrote, declared, "We hope to find in Ireland an uncorrupted & imaginative audience trained to listen by its passion for oratory & that freedom to experiment which is not found in the theatres of England, & without which no new movement in art or literature can succeed." Yeats's interest in the classics and his defiance of English censorship were also fueled by a tour of America he took between 1903 and 1904. Stopping to deliver a lecture at the University of Notre Dame, he learned about the student production of the Oedipus Rex. This play was banned in England, an act he viewed as hypocritical as denounced as part of 'British Puritanism'. He contrasted this with the artistic freedom of the Catholicism found at Notre Dame, which had allowed such a play with themes such as incest and parricide. From then until its closure in 1946, the press—which was run by the poet's sisters—produced over 70 titles; 48 of them books by Yeats himself. Yeats met the American poet Ezra Pound in 1909. Pound had travelled to London at least partly to meet the older man, whom he considered "the only poet worthy of serious study." From 1913 until 1916, the two men wintered in the Stone Cottage at Ashdown Forest, with Pound nominally acting as Yeats's secretary. The relationship got off to a rocky start when Pound arranged for the publication in the magazine Poetry of some of Yeats's verse with Pound's own unauthorised alterations. These changes reflected Pound's distaste for Victorian prosody. A more indirect influence was the scholarship on Japanese Noh plays that Pound had obtained from Ernest Fenollosa's widow, which provided Yeats with a model for the aristocratic drama he intended to write. The first of his plays modelled on Noh was At the Hawk's Well, the first draft of which he dictated to Pound in January 1916. The emergence of a nationalist revolutionary movement from the ranks of the mostly Roman Catholic lower middle and working class made Yeats reassess some of his attitudes. In the refrain of "Easter, 1916" ("All changed, changed utterly / A terrible beauty is born"), Yeats faces his own failure to recognise the merits of the leaders of the Easter Rising, due to his attitude towards their ordinary backgrounds and lives. Yeats was close to Lady Gregory and her home place of Coole Park, County Galway. He would often visit and stay there as it was a central meeting place for people who supported the resurgence of Irish literature and cultural traditions. His poem, "The Wild Swans at Coole" was written there, between 1916 and 1917. He wrote prefaces for two books of Irish mythological tales, compiled by Lady Gregory: Cuchulain of Muirthemne (1902), and Gods and Fighting Men (1904). In the preface of the latter, he wrote: "One must not expect in these stories the epic lineaments, the many incidents, woven into one great event of, let us say the War for the Brown Bull of Cuailgne or that of the last gathering at Muirthemne."

Саясат

Йейтс ирланд ұлтшылы болды, ол "Балықшы" сияқты өлеңдер арқылы дәстүрлі өмір салтын қалайтынын білдірді. Бірақ өмірінің барысында ол революциялық рухының көп бөлігін сақтап, 1922 жылға дейін қатаң саяси жағдайдан алшақтап жүрді, сол жылы Ирландия еркін мемлекетінің сенаторы болып тағайындалды. Өмірінің бастапқы кезеңінде Йейтс Ирландия республикалық бауырластығының мүшесі болды. 1930 жылдары Йейтс Еуропаның авторитарлық, демократияға қарсы, ұлтшыл қозғалыстарына қызығушылық танытты және "Көк көйлектер" үшін бірнеше шеру әндерін жазды, бірақ олар ешқашан қолданылмады. Ол жекелеушілік пен саяси либерализмнің қатал қарсыласы болды және фашистік қозғалыстарды қоғамдық тәртіптің және ұлттық ұжымның қажеттіліктерінің ұсақ жекелеушіліктен басымдығының жеңісі деп қарады. Ол халықтың билігін жек көретін элиташыл болды және демократияны жақсы басқару мен қоғамдық тәртіпке қауіп деп санады. Ирландияда "Көк көйлек" қозғалысы күшінен шыға бастағаннан кейін ол бұрынғы көзқарастарынан біршама алшақтады, бірақ авторитарлық және ұлтшыл басшылыққа деген бейімділігін сақтап қалды.

Георги Хайд-Лиспен неке

1916 жылы Йейтс 51 жасқа толып, үйленіп, мұрагер туғызуға бекінді. Оның қарсыласы Джон Макбрайд 1916 жылғы Пасха көтерілісіне қатысқандығы үшін атқыланды, сондықтан Йейтс оның жесірі Мод Гонн қайтадан үйленуі мүмкін деген үмітпен болды. Ол Гоннға соңғы ұсынысын 1916 жылдың ортасында жасады. Гоннның революциялық саяси қызметі, сондай-ақ оның өміріндегі соңғы бірнеше жылдағы жеке қайғылар – хлороформға тәуелділік және Макбрайдпен болған қиын неке – оны үйленуге лайықсыз әйел ететін жағдай жасады. Гонн 1905 жылы Макбрайдтан ажырасуға тырысқанда, сот он бір жасар Изеултке қатысты оның зорлық жасағандығы туралы айыптауларды тыңдады. Он бес жасында ол Йейтске үйлену ұсынысын жасады. 1917 жылы Йейтс Изеултке ұсыныс жасады, бірақ ол бас тартты. Сол қыркүйекте Йейтс 25 жасар Джорджи Хайд Лиске (1892–1968), «Джордж» деп танымал болған, Оливия Шекспир арқылы танысқан қызға ұсыныс жасады. Достары ескерткеніне қарамастан – «Джордж, сен оны қабылдамауың керек. Ол қайтыс болуы керек» – Хайд Лис келісім берді, және олар 1917 жылдың 20 қазанында үйленді. Некедегі алғашқы жылдары олар автоматты жазу тәжірибесімен айналысты; ол трансқа түскен кезде «Нұсқаушылар» деп аталатын түрлі рухтармен байланысқа түсті. Рухтар күрделі және эзотерикалық философия мен тарих жүйесін жеткізді, оны жұбайлар геометриялық пішіндерді пайдаланып – фазалар, конустар және спиральдар – түсіндірмеге айналдырды. Йейтс бұл материалды «Көрнеу» (1925) деп жариялауға көп уақыт жұмсады. 1924 жылы ол өзінің баспагері Т. Вернер Лориге: «Менің бұл кітапты кітаптардың ең бастысы деп ойлап, өзімді алдап отырғаным мүмкін» деп жазды.

Нобель сыйлығы

1923 жылдың желтоқсан айында Йейтс "әрқашан шабыттандыратын, ерекше көркемдікпен бір ұлттың рухын бейнелейтін өлеңдері үшін" әдебиет бойынша Нобель сыйлығымен марапатталды. Саяси салмағын сезіне білген ол, Ирландия тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай ирланд азаматтың жеңісінің символдық мәнін жақсы түсінді және бар мүмкіндікті пайдаланып, осы фактіні атап өтті. Оған жолданған көптеген құттықтау хаттарына жауап жазғанда ол: "Бұл құрметті жеке тұлға ретінде емес, ирланд әдебиетінің өкілі ретінде алғанымды санаймын, бұл – Еуропаның еркін мемлекетке жасаған құшағының бір бөлігі" деген сөздерді жиі қолданды. Йейтс Швеция Корольдік академиясындағы қабылдау лекциясында өзін ирланд ұлтшылдығы мен ирланд мәдени тәуелсіздігінің туыншысы ретінде көрсетті. Ол былай деді: "Дублин театрлары ағылшын труппалары жалға алған бос ғимараттар еді, ал біз ирланд пьесаларын және ирланд актерлерін қалағанбыз. Осы пьесалар туралы ойлағанда, біз романтикалық және поэзиялық барлық нәрсені ойладық, себебі біз шақырған ұлтшылдық – әр буынның күңкею кезінде шақырған ұлтшылдық – романтикалық және поэзиялық болатын". Сыйлық оның кітаптарының сатылымын күрт арттырды, өйткені оның баспагерлері Macmillan жарияланымнан пайда табуға тырысты. Ол алғаш рет қаржылық мүмкіндікке ие болып, тек өзінің ғана емес, әкесінің де қарыздарын өтей алды.

Мұра

Слайго қаласында 1989 жылы Роуэн Гиллеспи жасаған Ейтске арналған ескерткіш орнатылған. Ақынның қайтыс болғанына 50 жыл толуына орай ол Ольстер банкінің алдына қойылды. Стокгольмде Нобель сыйлығын алғанда Йейтс сол қаланың Корольдік сарайы мен Ольстер банкі арасындағы ұқсастықтарды атап өткен. Өзен арғы бетінде Слайго Йейтс қоғамы орналасқан Йейтс еске алу ғимараты бар. Генри Мурдың "Тұрған тұлға: Қабырға жиегі" атты туындысы Дублиндегі Сент-Стефан жасыл кеңістігіндегі В. Б. Йейтс еске алу бағында қойылған. Композитор Маркус Паустың 2009 жылғы "The Stolen Child" хорлық туындысы Йейтстің өлеңдеріне негізделген. Сыншы Стивен Эддинс оны "әдемі лирикалық және керемет жабайы, сонымен қатар Йейтстің тартымды құпиясы, қауіп-қатері мен күйінішін тамаша бейнелейді" деп сипаттады. Аргентиналық композитор Джулия Стилман Ласански Йейтстің мәтініне негізделген "Кантата №4" шығармасын жазды. Хауттағы Бальскадден жолындағы Бальскадден үйінде Йейтске арналған көгілдір тақта орнатылған; ол 1880-1883 жылдар аралығында осы жерде тұрған. 1957 жылы Лондон округтік кеңесі оның бұрынғы тұрғын үйінің алдына, Лондон, Примроуз-Хилл, 23 Фицрой жолында тақта орнатты.