Ирландия Ұлттық Театры: Тарихы мен маңызы

Кіріспе

Ирландияның Ұлттық театры, Дублин, Ирландияның әдеби қайта өркендеуімен тығыз байланысты.
Аббат театры, Дублин

Аббат театры (Amharclann na Mainistreach), сондай-ақ Ирландияның Ұлттық театры (Amharclann Náisiúnta na hÉireann) ретінде танымал, Ирландияның Дублин қаласындағы елдің жетекші мәдени орталықтарының бірі. 1904 жылдың 27 желтоқсанында жұртшылыққа алғаш рет есігін ашқан, ал 1951 жылы болған өрттен кейін бастапқы ғимаратынан көшірілген, қазірге дейін қызметін жалғастыруда. Аббат театры ағылшын тілді әлемдегі алғашқы мемлекеттік қолдауға ие болған театр; 1925 жылдан бастап Ирландия еркін мемлекетінен жыл сайын қаржылай көмек алды. 1966 жылдың шілдесінен бері Аббат театры Дублин қаласының 26 Lower Abbey Street мекенжайында орналасқан. Театрдың алғашқы жылдарында Ирландияның әдеби қайта өркендеуінің жазушыларымен тығыз байланыста болды, олардың көпшілігі оның құрылуына қатысып, пьесаларын осы сахнада қойды. Аббат театры Уильям Батлер Йейтс, Леди Грегори, Шон О’Кейси және Джон Миллингтон Синг сияқты көрнекті ирланд драматургтары мен актерлердің өсіп-өркендеуіне ықпал етті. Бұған қоса, шетелде кең ауқымды гастрольдер ұйымдастыру арқылы, әсіресе американдық көрермендер арасында танымал болғандықтан, Ирландия мәдени брендінің маңызды бөлігіне айналды.

Уильям Батлер Йейтс

Аббат театры кейде Йейтс театры немесе оның жеке көркемдік талпыныстары мен идеалдарының көрінісі деп аталады. Ол драматург сөзі ең маңызды болып, актер мен көрерменнен басым түсетін театрды қалаған. Ол үшін авторлардың бақылауында болуы аса маңызды болды. Оның арқасында Леди Грегори, Синге және ол INTS директорлар кеңесіне енді. Тек Леди Грегоримен кездескеннен кейін Йейтс мұндай театр құру мүмкін деп ойлады. Ол онымен ILT-нің алғашқы қойылымына дейін шамамен бір жыл бойы тығыз жұмыс істеді, оның барысында оның пьесасы «Кэтлин Ни Холихан» және Эдвард Мартиннің «Хизер өрісі» үлкен жетістікке ие болды, кейбіреулер оны «онжылдықтың мәдени оқиғасы» деп атады, бірақ кейбіреулер оны тым саяси немесе тіпті еретикалық пьеса жазды деп айыптады. Содан кейін ол жаңа, көпшілікті қамтитын саясатты қабылдады, бұл оған және Леди Грегориге көптеген жаңа демеушілерді, көбінесе протестанттар мен/немесе юнионистерді тартуға көмектесті. 1900 жылы Йейтс Леди Грегориге хат жолдаған, онда ол сол кезде аты-жөнін жарияламаған сенімді демеушіні табуға сенімді екенін білдірген. Ол айтып отырған демеуші – 1884 жылы Йейтстің тұңғыш пьесасын анонимді түрде қаржылаған Энни Хорниман. Осы уақытқа дейін ол «Аббаттың» ұлтшыл болып көрінуі керектігін ойлап жүрді. Алайда, 1901 жылдың қазанында ол ILT-ге өзінің көркемдік көзқарасын білдіру құралы ретінде қызығушылықты жоғалтты, өйткені ол әріптестерін орналастыру үшін құрбандықтарға баруға мәжбүр болды. Ол Хорниманмен қарым-қатынасы үшін қалуға шешім қабылдады, оны өзінің және Фэй ағайындыларының ирланд актерлер труппасының амбицияларын қамтамасыз ету құралы ретінде көрді. Хорниманмен қарым-қатынасы оның жобалары үшін өте маңызды болды, сондықтан ол аудитория алдында ұлттық және юнионисттерден ақша қабылдамайтынын мәлімдеді, бұл оны INTS-тің бүкіл саясатын өзгертуге мәжбүр етті. Ол бұл мәлімдемені 1903 жылы жасады, ал 1904 жылы ол Аббат театрының президенті болды. Хорниман кеткен кезде, ол театрдың бұрынғы ұлтшыл сипатын қайтаруды қалаған, бірақ Хорниманның оны жабу туралы қатерінен тоқтатылды; ол ақыры Бернард Шоу мен Леди Грегоридің көмегімен соңғы сөзді айтты. 1909 жылдың жазында Шоу өзінің «Бланко Познет» пьесасын Аббатқа ұсынды, бұл бұрын цензураланған пьеса оған британдық билікке қарсы шығуға және ұлтшылдардың құрметіне қайта оралуға мүмкіндік берді, осылайша оған жаңа бедел берді және INTS-ті «үлгілі ирландтық институт» болуына жақындатты. Хорниманның театрды қайта сату ұсынысынан кейін, ол одан көп ақша төлесін деп, оны «алдауға» тырысты. Йейтс Леди Грегоридің көмегімен Аббатты қайта сатып алып, Хорниманға ол қарыз деп санайтын субсидия үшін сотқа берді, бірақ тек принцип бойынша жеңіп, ақшаны алмады.

The Abbey Theatre is sometimes called Yeats' theatre or a manifestation of his own artistic ambitions and ideals. He wanted a theatre in which the playwright's words were the most important thing, prevailing over the actor and the audience. It was very important to him that the authors had control. It was because of him and his efforts that Lady Gregory, Synge and he became the Board of Directors of the INTS. It was only after meeting Lady Gregory that Yeats thought the creation of such a theatre possible. He worked closely with her for almost a year before the first production of the ILT, during which his play Cathleen Ni Houlihan and Edward Martyn's The Heather Field were performed to great success, some even calling it "the cultural event of the decade," though some accused him of being too political or even of writing a heretical play. He then adopted a new, more inclusive politic, which helped him and Lady Gregory recruit many new patrons, most Protestant and/or Unionist. As early as 1900, Yeats sent a letter to Lady Gregory that implied that he was confident about finding a reliable patron who, at the time, remained anonymous. The patron he was talking about was Annie Horniman, who had anonymously financed Yeats' first play in 1884. By that point, he was starting to want The Abbey to be seen as nationalist. However, by October 1901, he had lost interest in the ILT as a mean to express his artistic vision, as he was forced to make sacrifices to accommodate co workers. He chose to stay because of his relationship with Horniman, who he saw as a means to secure his ambitions and those of the Fay Brothers' troupe of Irish actors. His relationship with Horniman was essential to his projects, so much so that he declared in front of an audience that he would not accept money from Nationalists and Unionists, which forced him to change the entire politics of the INTS. He gave this speech in 1903 and by 1904 he was the president of the Abbey Theatre. When Horniman left, he wanted to bring back the nationalist aspect the theatre once had but was stopped by a threat from Horniman to close it down; he finally had the last word with the help of Bernard Shaw and Lady Gregory. During the summer of 1909, Shaw offered his play Blanco Posnet to the Abbey, a play previously censored that allowed him to challenge British authority and to come back to the good graces of Nationalists, thus giving him a new reputation and making the INTS closer to becoming "a representative Irish Institution." Following Horniman's offer to sell him back the theatre, he then tried to "play" her so that she would pay more. Yeats, with the help of Lady Gregory, bought the Abbey back and sued Horniman for the subsidy he believed that she owed but won only on the principle, and did not receive the money.

Энни Хорниман әжей

Энни Хорниман, британдық театрға құштар және менеджер, Абби театрының құрылуында маңызды рөл атқарды, себебі ол оның алғашқы маңызды демеушісі және кейін құрылатын ғимаратты ұсынған әйел болды. Ол алғаш рет Йейтстің «Патшаның табалдырығы» пьесасына костюм дизайнері ретінде тартылды, өйткені ол оның өнерін қатты жақсы көріп, оған жақындасудың да бір жолы болды. Йейтспен ұзақ қарым-қатынасы және театрға деген сүйіспеншілігі оны тұрақты демеуші болуға итермеледі және 1901 жылы оның қаржысы қамтамасыз етілді. Оның қолдауы соншалықты маңызды болды, ол тіпті театр құрылмас бұрын Абби театрында оған рөл берді. Алайда, ITL INTS болып өзгерген кезде, Йейтс оның ақшасы ұлттық көтерілісті қаржыландыруға жұмсалмасын растауға мәжбүр болды. Ол оны және INTS-ті қаржылай қолдады, себебі ол бай отбасынан шыққан еді. 1903 жылы Йейтс өзінің саяси емес театрлық идеалдарын сөзбен жеткізгеннен кейін, ол оған Дублинде он үш мың фунт тұратын театрды сыйға беруге ұсынды, бірақ келісімге келу үшін қатаң шарттар қойды. Біріншіден, ол оның сөйлеген сөздері, «Ирландияның ұлттық театры» туралы эсселері және оның ұсынысы жария етілуін талап етті. Екіншіден, ол ең көп баса айтқан нәрсе – театр саяси мәселелерден мүлдем алыс болу керек еді. Ақыры, ол 1904 жылы ғимаратты Абби театрына берді, бірақ иелігінде қалды. Йейтс оның шарттарын қабылдады, бірақ Грегори мен Синг ресми түрде қабылдамас бұрын оларды айналып өту жолдарын іздестірді. Ол ирланд саясатына, әсіресе ұлтшылдыққа араласуды қаламайтын, саяси деп санайтын әр нәрсеге өте сезімтал болды, бұл оның әріптестерімен бірнеше қақтығыстарға себеп болды. Ол сондай-ақ театрдың барлығына қолжетімді болуына мән бермеді, бұл театрдың негізін қалаушылар үшін маңызды мәселе болды. Ол билет бағаларына қосымша талаптар қойып, Абби театрын Дублиндегі ең қымбат театрлардың біріне айналдырды. Сингтің «Батыс әлемінің ойыншысы» пьесасынан кейін болған тәртіпсіздіктерден кейін ол ирланд ұлтшылдығы мен патриотизміне деген жек көрушілігін толық білдірді және Абби театрына тағы да қауіп төндірді. Бірақ Бланко Познет ұсынылып, ұлтшылдардың наразылығы басылғаннан кейін, ол Йейтс пен Леди Грегоримен театрды сату туралы келісімге келді. Келіссөздер ұзаққа созылды және 1910 жылы король Эдуард VII қайтыс болған күні Абби театры ашық болғанда, Хорниман Абби театрын мүлдем тастап кетуге дейін Йейтспен сотта соңғы рет дауласты.

Annie Horniman, a British theatre enthusiast and manager, was essential in the creation of the Abbey Theater, as she was its first significant patron and the woman who offered the edifice in which it would later be established. She was first brought in by Yeats as a costume designer for his play The King's Threshold, as she greatly loved his art and it was also a way for him to get closer to her. Yeats's long relationship with her and her love for theatre made her more likely to accept to become a permanent patron and, by 1901, her money was secured. Her support was so important that he already had a role for her in the Abbey Theatre before it was even created. However, by the time the ITL became the INTS, Yeats had to assure her that her money would not be used to fund a Nationalist rebellion. She supported him as well as the INTS with financial support as she came from a rich family and, in 1903, after Yeats eloquently declared his apolitical theatrical ideals, she offered to give him a theatre in Dublin worth thirteen thousand pounds, but for the deal to work, she had strict conditions. Firstly, she requested that his speech, essays on the "Irish National Theatre," and her offer be made public. Secondly, the point she stressed most, there were to be no politics at all. She finally gave the building for the Abbey Theatre in 1904, but remained the owner. Yeats accepted her terms but Gregory and Synge worked on finding ways to finesse their way around them before officially accepting. She didn't want to have anything to do with Irish politics, especially not nationalism, and was very reactive to anything she saw as political, which caused several inflammatory feuds with her colleagues. She also did not care for the accessibility of theatre, which was an important issue for the founders, and she created additional rules for ticket pricing, and made the Abbey Theatre one of the most expensive theatres in Dublin. After the riots following Synge's Playboy of the Western World, she fully expressed her hatred for Irish nationalism and patriotism and threatened the Abbey once again, but when Blanco Posnet was presented and the Nationalists were appeased, she made a deal with Yeats and Lady Gregory to sell them the Theatre. The negotiations dragged on and in 1910, when the Abbey stayed open on the day King Edward VII died, Horniman had a final dispute in court with Yeats before leaving the Abbey Theatre for good.

Алғашқы жылдар

Алғашқы жылдары ирланд драматургтарының пьесаларын табу қиындықтары болды, сондықтан құрылтайшылар пьеса тапсыратын драматургтар үшін талаптар белгіледі және өздері де пьесалар жазды. Театрдың құрылуы, ирланд драматургтарының пьесаларын табудағы қиындықтар, «Батыс әлемінің Плейбойы» төңірегіндегі наразылықтар және Ирландия театрының жұмысы осы кезеңдегі маңызды оқиғалар болды. Жаңа Абби театрының алғашқы директорларының бірі ретінде Леди Грегори В.Б. Йейтс және Дж.М. Сингпен хат алмасып, жаңа Абби театрының одан әрі дамуын баяндады, оның ішінде пьесалардың сынға ұшырауы, мемлекеттік қаржыландыру мен көркемдік тәуелсіздікті теңестіру мәселелері, сондай-ақ театрды қолдаған актерлер мен басқалардың үлесі талқыланды. Жаңа Абби театры үлкен сәттілікке жетті және көптеген қойылымдарына көп көрермен жиналды. Аббатхана Сингге өте бақытты болды, өйткені ол сол кезде ағылшын тіліндегі ең көрнекті драматургтердің бірі саналды. Театрда Йейтс, Леди Грегори, Мур, Мартин, Падрейк Колум, Джордж Бернард Шоу, Оливер Сент Джон Гогарти, Ф.Р. Хиггинс, Томас Макдонаг, Лорд Дансани, Т.С. Мюррей, Джеймс Кузинс және Леннокс Робинсон сияқты белгілі немесе болашақта белгілі болатын авторлардың көптеген пьесалары қойылды. Бұл авторлардың көпшілігі театр кеңесіне мүше болды және осы кезеңде Аббатхана «жазушылар театры» ретінде танымал болды. 1907 жылғы қаңтарда Сингтің «Батыс әлемінің Плейбойы» пьесасының премьерасынан кейін Аббатхананың жағдайы нашарлады. Көптеген көрермендер наразылық білдіріп, дауыстап шабуыл жасады, ал актерлер пьесаның қалған бөлігін сөзсіз орындады. Театрдың полиция шақыру шешімі ұлтшылдардың ашуын оятып, наразылықтар күшейді. Бірақ баспасөздің пікірі тез арада наразылық білдірушілерге қарсы болды және наразылықтар басылды, бірақ Аббатхана басшылығы алаңдады. Олар Сингтің келесі және соңғы аяқталған пьесасын, «Тинкердің үйлену тойы» (1908) қоюдан бас тартты, себебі одан әрі кедергілер туындауы мүмкін еді. Сол жылы Фэй ағайындыларының театрмен байланысы Йейтстің көзқарасымен келіспеушілікке байланысты, олар АҚШ-қа көшіп кеткен кезде аяқталды. Сол жылы театр иелері Энни Хорниманнан тәуелсіз болуға шешім қабылдады, ол осы бағытты қалаған еді. Хорниманмен қарым-қатынас шиеленіскен, өйткені ол қай пьесаның қай уақытта қойылатынын таңдауға қатысуды қалаған. Король Эдуард VII-нің қайтысына байланысты Дублиндегі театрлардың 1910 жылғы 7 мамыр күні жабылуы туралы келісім болды. Алайда Робинсон Аббатхананы ашық ұстады. Робинсонның шешімін естіген Хорниман компаниямен байланысын үзді. Өзінің есебуынша, ол жобаға 2007 жылғы АҚШ долларымен шамамен 1 миллион доллар құнға 10 350 фунт стерлинг инвестициялады. Хорниман, Синг және Фэйлердің жоғалғаннан кейін Робинсон басшылығымен Аббатхана халықтың қызығушылығы мен кассалық табыстың төмендеуіне ұшырады. Бұл тенденция Сеан О'Кейсидің Сингтің мұрагері ретінде пайда болуымен біраз уақытқа тоқтатылды. О'Кейсидің драматургтік мансабы 1923 жылы Аббатхана сахнасында қойылған «Оқпанның көлеңкесі» пьесасымен басталды. Одан кейін 1924 жылы «Юнона және соқа», 1926 жылы «Арпа мен жұлдыздар» пьесалары жарық көрді. Соңғы пьесаға байланысты көрермендер наразылық білдіріп, төңкеріс жасады, бұл 19 жыл бұрын «Плейбойды» қарсы алған оқиғаны еске түсірді. Халықтың реакциясынан қорқып, Аббатхана О'Кейсидің келесі пьесасын қабылдамады. Ол көп ұзамай Лондонға көшіп кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс және 1916 жылғы Ирландия көтерілісі театрдың жұмысын тоқтатты, алайда 1924 жылы Йейтс пен Леди Грегори Аббатхананы Ирландия халқына сыйлық ретінде еркін мемлекет үкіметіне ұсынды. Бұл қаржылық көмек театрдың банкроттан құтылуына мүмкіндік берді, бірақ оны қаржылық қиындықтардан құтқару үшін жеткіліксіз болды.

In the early years, there were challenges in finding plays by Irish playwrights, so the founders established guidelines for playwrights submitting plays and wrote some plays themselves. The emergence of the theatre, the challenge of finding plays by Irish playwrights, the protests surrounding Playboy of the Western World, and the work of the Irish Theatre were key developments during this time. As one of the first directors of the new Abbey Theatre, Lady Gregory exchanged correspondence with her counterparts W. B Yeats and JM Synge which chronicled the further development of the new Abbey Theatre including themes such as the critical reception of plays, the challenge of balancing state funding and artistic liberty, and the contributions of actors and others supporting the theatre. The new Abbey Theatre found great popular success, and large crowds attended many of its productions. The Abbey was fortunate in having Synge as a key member, as he was then considered one of the foremost English language dramatists. The theatre staged many plays by eminent or soon to be eminent authors, including Yeats, Lady Gregory, Moore, Martyn, Padraic Colum, George Bernard Shaw, Oliver St John Gogarty, F. R. Higgins, Thomas MacDonagh, Lord Dunsany, T. C. Murray, James Cousins and Lennox Robinson. Many of these authors served on the board, and it was during this time that the Abbey gained its reputation as a writers' theatre. The Abbey's fortunes worsened in January 1907 when the opening of Synge's The Playboy of the Western World resulted in civil disturbance. Much of the crowd rioted loudly, and the actors performed the remainder of the play in dumbshow. The theatre's decision to call in the police further roused the anger of the nationalists. Although press opinion soon turned against the rioters and the protests faded, the management of the Abbey was shaken. They chose not to stage Synge's next—and last completed—play, The Tinker's Wedding (1908), for fear of further disturbances. That same year, the Fay brothers' association with the theatre ended when they emigrated to the United States due to a clash with Yeats's outlook; Also that year, the proprietors decided to make the Abbey independent of Annie Horniman, who had indicated a preference for this course. Relations with Horniman had been tense, partly because she wished to be involved in choosing which plays were to be performed and when. As a mark of respect for the death of King Edward VII, an understanding existed that Dublin theatres were to close on the night of 7 May 1910. Robinson, however, kept the Abbey open. When Horniman heard of Robinson's decision, she severed her connections with the company. By her own estimate, she had invested £10,350—worth approximately $1 million in 2007 US dollars—on the project. With the loss of Horniman, Synge, and the Fays, the Abbey under Robinson tended to drift, suffering from falling public interest and box office returns. This trend was halted for a time by the emergence of Seán O'Casey as an heir to Synge. O'Casey's career as a dramatist began with The Shadow of a Gunman, staged by the Abbey in 1923. This was followed by Juno and the Paycock in 1924, and The Plough and the Stars in 1926. Theatregoers arose in riots over the last play, in a way reminiscent of those that had greeted the Playboy 19 years earlier. Concerned about public reaction, the Abbey rejected O'Casey's next play. He emigrated to London shortly thereafter. World War I and the Irish Rebellion of 1916 almost ended the theatre; however, in 1924, Yeats and Lady Gregory offered the Abbey to the government of the Free State as a gift to the Irish people. The subsidy allowed the theatre to avoid bankruptcy, but the amount was too small to rescue it from financial difficulty.

Қатысқан мектептер

Сол жылы "Абби" актерлік мектебі ашылды. "Абби" балет мектебі Нинетт де Валуа құрды – ол Йейтстің бірнеше пьесалары үшін хореография салған – және 1933 жылға дейін қызмет етті.

Қанат пен қақпа

Осы шамада компания қосымша кеңістік сатып алып, негізгі театрдың бірінші қабатында шағын тәжірибелік театр – Peacock құруға мүмкіндік алды. 1928 жылы Хилтон Эдвардс, Михеал МакЛиаммор, кабаре импресариосы Дейзи Баннард Когли және Гераод О Локлан Gate Theatre Studio ашып, 14 қазаннан бастап Peacock-ты жалға алып, еуропалық және американ драматургтарының туындыларын сахналау үшін пайдаланды. Gate сондай-ақ жаңа ирланд драматургтарынан да жұмыс іздеді және 1930 жылы өз ғимаратына көшіп кетті. Peacock кеңістігі болғанына қарамастан, Аббатхана өнерлік құлдырау кезеңіне түсті. Бұл бір жаңа туындының Gate театрына қалай келгенінің оқиғасымен мысалдалған. Денис Джонстон өзінің алғашқы пьесасы – "Shadowdance" пьесасын Аббатханаға тапсырған, бірақ Леди Грегори оны қабылдамай, авторға қайтарып берді, пьесаның аталымына "Қарлы әйел «Жоқ» дейді" деп жазып. Джонстон пьесаның атын өзгертуге шешім қабылдады. "The Gate" 1928 жылы "The Peacock" театрында "Қарлы әйел «Жоқ» дейді" қойылымын сахналады. (Ескерту: академиялық сыншылар Джозеф Ронсли мен Кристин Сент-Питер осы оқиғаның растығына күмән келтіреді.)

1930-1950 жылдар

Аббатхананың негізінен жазушылар театры дәстүрі Йейтс күнделікті басқарудан қол үзгеннен кейін де сақталды. Франк О'Коннор 1935 жылдан 1939 жылға дейін директорлар кеңесінде отырды, 1937 жылдан бастап басқарушы директор болып жұмыс істеді және осы кезеңде екі пьесасы қойылды. Ол көптеген кеңес мүшелерімен қарым-қатынас орната алмады, олармен тіл табысу қиын болды. Кеңес мүшелері О'Коннордың бұрынғы адалсыздығына наразылық білдірді. Ол өзінің лауазымын сақтап қалу үшін күшпен күрессе де, Йейтс қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай кеңес О'Коннорды қызметтен шеттету үшін амал жасады. 1941 жылы театрға алғашқы мемлекеттік қаржыны бөлуге атсалысқан саясаткер Эрнест Блайт басқарушы директор болды. 1940-1950 жылдары жаңа қойылымдардың саны азайды. 1930-1940 жылдары 104 жаңа пьеса қойылса, 1940-1950 жылдары бұл көрсеткіш 62-ге дейін төмендеді. Остин Кларк 1941 жылдан 1944 жылға дейін «Паукок» театрында, ал 1944 жылдан 1951 жылға дейін Аббатханада Дублин поэзия қоғамы үшін шаралар ұйымдастырды. Ұзақ жылдар бойы қызмет еткен Нелли Бушель 1948 жылы жұмыстан босатылды.

1950-1990 жылдар

1951 жылы 17 шілдеде өрт Abbey театрына зақым келтірді, бірақ Peacock толығымен сақталып қалды. Көпшілік ғимараттың өрттен толығымен қирағанын айтады, алайда Франк Макдональд мұны артық айту деп санайды, себебі Ирландия әдебиет академиясы ғимаратты 1960 жылы бұзылғанға дейін пайдалана берді. Компания қыркүйек айында ескі Королева театрын жалға алып, 1966 жылға дейін сонда орналасты. Жаңа ғимараттың құны 725 000 фунт стерлингке жетті, бұл бастапқы есептелген 235 000 фунт стерлингтен асып түсті, нәтижесінде Dáil Public Accounts Committee (Мемлекеттік есептер комитеті) шығындарды зерттеуге шақырды. Сондай-ақ, «Мисс Хорниман және Абби театры» (1970) еңбегі жарық көрді. Фланнери 1989 жылдан 1993 жылға дейін Абби театрында өткен Йейтс атындағы халықаралық театр фестивалінің атқарушы директоры қызметін атқарды.

2000-шы жылдардағы қиындықтар

2004 жылдың желтоқсанында театр өзінің жүз жылдық мерейтойын тойлады. Мерекелік шараларға әуесқой театр үйірмелерінің бастапқы репертуарынан қойылымдар мен Майкл Уэсттің «Дублин шам жарығында» пьесасы кірді, бұл қойылым алғаш рет 2004 жылдың қарашасында Project Arts Centre-де The Corn Exchange компаниясы үшін Энни Райан қойған болатын. Жүз жылдық мерейтойға қарамастан, жағдай жақсы болған жоқ: көрермендер саны азайып, «Пикок» қаржы тапшылығынан жабылды, театр банкротқа дерлік жетті, ал қызметкерлер үлкен қысқартулардың қаупін сезінді. 2004 жылдың қыркүйегінде театрдың кеңесшілер кеңесінің екі мүшесі, драматургтер Джимми Мерфи мен Улик О’Коннор, көркемдік директор Бен Барнсқа «сенімсіздік білдіру» туралы ұсыныс енгізіп, оны елдегі ауыр қаржылық және көркемдік дағдарыс кезінде Австралияда гастрольдік сапарға шыққандығы үшін сынады. Барнс қайтып оралып, уақытша лауазымын сақтап қалды. Оқиға Abbey театрын көпшіліктің қысынына салды. 2005 жылдың 12 мамырында Барнс пен басқарушы директор Брайан Джексон театрдың 1,85 миллион еуролық дефицитінің шамасы дұрыс бағаланбағаны анықталғаннан кейін қызметтен кетті. Жаңа директор Фиах Мак Конгайл 2006 жылдың қаңтарында жұмысын бастауға тиіс болған, бірақ 2005 жылдың мамырында қызметке кірісті.

Қайта құру

2005 жылдың 20 тамызында Аббат театрының кеңесші кеңесі Аббат театрының иесі – Ұлттық театр қоғамын тарату және оны кепілдікпен шектелген компания – Аббат театры ЖШҚ-ға алмастыру жоспарын бекітті. Ұзақ талқылардан кейін, директорлар кеңесі бағдарламаны қабылдады. Осы жоспарға сүйене отырып, Ирландияның Өнер кеңесі 2006 жылдың қаңтарында Аббат театрына үш жылға бөлінетін 25,7 миллион евро көлемінде қаржы бөлді. Жаңа компания 2006 жылдың 1 ақпанында құрылды, сонымен қатар Жоғарғы сот судьясы Брайан МакМахон төрағалығымен жаңа Аббат театры директорлар кеңесі тағайындалды. 2007 жылдың наурыз айында театрдың үлкен залы Жан Ги Лекеттің қатысуымен, театрды жаңғырту жұмыстарының аясында түбегейлі қайта жабдықталды. 2009 жылы Әдебиет бөлімі жаңа даму жобасы – «Жаңа драматургтер бағдарламасының» пилоттық жобасын жариялады. Осы пилоттық бағдарламаға қатысқан алты жазушы: Эйдан Харни, Лиза Кёг, Шона Маккарти, Джоди О’Нилл, Нил Шарпсон және Лиза Тирни Кёг. 2005 жылдың мамырында Мак Конгейл директор болып тағайындалғаннан кейін Аббат театры 30-дан астам жазушыға тапсырыс берді, сондай-ақ Том Мерфи, Ричард Дормер, Гэри Дуган, Билли Рош, Бернард Фаррелл және Оуэн Маккаффертидің жаңа пьесаларын қойды. Аббат театры Нью-Йорктегі «Public Theater» театрымен де байланыс орнатты, онда Марк О’Роудің «Terminus» және Сэм Шепардтың «Kicking a Dead Horse» пьесалары көрсетілді. Аббат театры 2009/10 жылдары әйел драматургтердің төрт пьесасын қатарынан қойып, тарихи қадам жасады: Кармель Винтердің «B for Baby», Нэнси Харристің «No Romance», Стейси Греггтің «Perve» және Марина Каррдың «16 Possible Glimpses». Аббат театры 1916 жылғы Пасха көтерілісін еске алуға арналған «Ұлтты ояту» атты арнайы бағдарлама ұйымдастырды. Он қойылымның тек біреуі – балаларға арналған монолог, әйел драматургтің туындысы болғандығына байланысты пікір қақтығыстары туды.

Бірлескен директорлар және жаңа ғимараттардың жобалары

2016 жылы Аббатхананың басшылығы бес жылдық келісімшарттармен екі бірлескен директорға берілді. Уэльстен келген Нил Мюррей мен Шотландиядан келген Грэм Макларен кең ауқымды гастрольдерді, пьесалардың әртүрлі таңдауын, оның ішінде қысқа мерзімді қойылымдарды, «The Plough and the Stars» (театр тарихында 57 қойылым) сияқты Аббатхананың белгілі актерлеріне тәуелділікті азайтуды, тегін алдын ала көрсетулерді және әртүрлілікке баса назар аудару саясатын ұстанды. Олар сонымен қатар театр ғимаратын жаңарту жобасын іске қосты, онда Макларен қазіргі құрылысты «Мен жұмыс істеген ең нашар театр ғимараты – сталиндік, қорқынышты, қорқынышты дизайн» деп сипаттады. Доклендтерде, О’Коннелл көшесінде және басқа да жерлерде жаңа орындарды қарастырғаннан кейін, Аббатхананы қазіргі орнында қайта жаңарту туралы шешім қабылданды. Сөйтіп, 2012 жылдың қыркүйегінде Аббатхана театры 15-17 Eden Quay сатып алды, ал 2016 жылы 22-23 Eden Quay сатып алынды. Жобаның бюджеті 80 миллион еуроға дейін жетеді деп күтілуде, оның ішінде орталық үкіметтен капиталдық қаржыландыру қарастырылған. Жоспарға сәйкес, ескі ғимарат бұзылып, біріктірілген жерге 700 және 250 орындық екі жаңа театр залы, сондай-ақ мейрамхана, заманауи репетициялық бөлмелер мен кеңселер салынады. Жаңа театр Лиффи өзенінің жағалауына қарап ашылады. 2020 жылдың қаңтарына дейін құрылыс басталған жоқ. 2021 жылдың ақпан айында ашық конкурс нәтижесі бойынша екі жаңа бірлескен директор тағайындалды: Каитрио́на Маклафлин – көркемдік директор, ал Марк О’Брайен – атқарушы директор.