Француздық авиатасымалдағышқа орналасқан суастына қарсы күрес ұшағы

Кіріспе

Француз авианосец негізіндегі суастына қарсы күрес ұшағы Bréguet Br.1050 Alizé (французша: "Tradewind") – француз авианосец негізіндегі суастына қарсы күрес ұшағы. Ол 1950-ші жылдары, шабуылдық Bréguet Vultur ұшағының екінші прототипі негізінде әзірленді, ол бұрын Bréguet Br.965 Épaulard суастына қарсы күрес ұшағына түрлендірілген болатын.

Дизайн

Alizé – бұл бір Rolls Royce Dart турбовинтомобилімен жабдықталған, дәстүрлі конфигурациядағы төмен қанатты моноплан. Онда CSF радиолокациялық жүйесі және ішке тартылатын антенналық күмбез болған. Кабинасы үш адамдық экипажға арналған, оның ішінде ұшқыш, радар операторы және сенсор операторы. Ұшқыш алдыңғы орынды сол жаққа, навигатор оң жаққа, ал сенсор операторы олардың артында бүйірлеп отырған. Шасси үш дөңгелекті конфигурацияда болған, негізгі шасси қанаттағы гондолаларға алға қарай жиырылған. Негізгі шассида екі дөңгелек болған, ал гондолалардың алдыңғы бөлігінде сонобуйлер орналастырылған. Alizé-де иық түріндегі тоқтату ілмегі болған. Ішкі қару-жарақ бөлімінде басқарушы торпеда немесе тереңдік бомбалары орналаса алатын, ал қанат астындағы иінтіректер бомбалар, тереңдік бомбалары, ракеталар немесе зымырандар тасымалдай алатын. Қанат астындағы стандартты жарақтарға 68 мм (2,68 дюйм) ракеталық блоктары немесе AS.12 сыммен басқарылатын кемеге қарсы зымырандар кірген.

Пайдалану тарихы

"Ализе" ұшағының алғашқы прототипі 1956 жылғы 6 қазанда алғашқы ұшуын жасады. 1957 жылғы мамыр айында Париж Ле Бурже әуежайында өткен Париж әуе көрмесінде көрсетілді. 1957 мен 1962 жылдар аралығында, екі алдын ала өндірілген прототиптерді қоса алғанда, барлығы 89 "Ализе" ұшағы салынды. Aéronavale 75 ұшақты сатып алды, алғашқылары 1959 жылғы наурыз айында жеткізілді. "Ализе" Arromanches, Clémenceau және Foch авиатасығыштарында қолданысқа енді, сондай-ақ жағалаудағы оқу-жаттығуларда да пайдаланылды. Үндістан Әскери-теңіз күштері 12 ұшақ сатып алды. Кейбір дереккөздерде өндіріске дейінгі бес прототип болғаны айтылады, бұл кейбір прототиптер өндіріс стандартына жеткізіліп, Aéronavale-ге берілгенін білдіреді; ал Үндістан 17 дана сатып алды, яғни олар Aéronavale-ден бес қолданылған ұшақ сатып алған болуы мүмкін. "Ализе" 1961 жылы португалдық Гоаның азат етілуі кезінде барлау және патрульдеу үшін қолданылды. Сондай-ақ, ол 1971 жылғы Үнді-Пакистан соғысы кезінде АЗС патрульдеуіне қатысты, соғыс барысында Пәкістан Әуе күштерінің F-104 Starfighter ұшағымен түсіріліп алынды. Үш канонерлік қайық та суға батырылды. 1980 жылдары Үндістан Әскери-теңіз күштеріндегі "Ализе" ұшақтарының саны азайып, 1987 жылы жағалаудағы патрульдеуге көшірілді. Дегенмен, сол жылы олар Үндістанның Тыныштық сақтау күштерінің Шри-Ланкадағы "Паван" операциясын қолдауға, LTTE-ге қарсы ұшуға және "Progress Light" сауда кемесіне зиян келтіруге жұмылдырылды. 1991 жылы бұл типтің қолданылуы тоқтатылып, оның орнына ASW вертолеттері келді. Aéronavale "Ализе" ұшақтарын бірқатар жаңартулардан өтті. 1980 жылдардың басында жүргізілген жаңғырту бағдарламасы 28 ұшақты Br.1050M стандартына дейін жеткізді, олар Atlantique NG мұхиттық патрульдік ұшағында қолданылатын Thomson CSF Iguane радарымен, жаңа OMEGA радио навигациялық құралдарымен және жаңа ARAR 12 радарымен және радио орналасу ("электрондық қолдау шаралары / ESM") жүйесімен жабдықталды. 1990 жылдардың басында тағы бір жаңарту бағдарламасы осы ұшақтардың 24-іне жаңа алдау жүйесін; микрокомпьютерлік деректерді өңдеу жүйесін; деректерді байланыстыру жүйесін және басқа жаңа авиациялық құралдарды орнатты. Онжылдықтың соңында олар Thomson CSF TTD Optronique Chlio алдын ала қарастыратын инфрақызыл (FLIR) бейнелеу сенсорымен де жабдықталды. Жаңартуларға қарамастан, сол кезде "Ализе" қазіргі заманғы ядролық су асты кемелерін іздеуге қабілетсіз болды, сондықтан ол мұхит бетін патрульдеуге жіберілді. 1997 жылға дейін Aéronavale әлі де 24 данасын беттік патрульдеу үшін пайдаланып келді. "Ализе" 1999 жылдың басында Косово үстінде Югославияға қарсы НАТО әуе операциясында қолданылды, ұшақтар Foch авиатасығышынан ұшырылды. Соңғы "Ализе" 2000 жылы "Фош" авиатасығышы қызметтен шығарылғаннан кейін қолданыстан алынды.

The prototype Alizé first flew on 6 October 1956. It was exhibited at the Paris Air Show at Paris Le Bourget Airport in May 1957. A total of 89 examples of the Alizé were built between 1957 and 1962, including two preproduction prototypes. 75 production aircraft were acquired by the Aéronavale, with initial service delivery in March 1959. The Alizé went into operation on the carriers Arromanches, Clémenceau and Foch, and were also used in shore based training. 12 were acquired by the Indian Navy. Some sources say that there were five preproduction prototypes, which may mean some of the prototypes were brought up to production standard and passed on to the Aéronavale; and that India acquired 17 examples, which hints that they bought five used aircraft from the Aéronavale. The Indian Navy operated the Alizé from shore bases and from the light carrier The Alizé was used for reconnaissance and patrol during India's 1961 liberation of Portuguese controlled Goa, and was also used for ASW patrol during the Indo Pakistani War of 1971, during which one Alizé was shot down by a Pakistan Air Force F 104 Starfighter. It also sank three gunboats. The Alizé dwindled in numbers in the Indian Navy during the 1980s, was relegated to shore based patrol in 1987. Nevertheless, they were employed that year in support of the Indian Peacekeeping Force's Operation Pawan in Sri Lanka, flying sorties against the LTTE and crippling the merchant ship Progress Light. The type was finally phased out in 1991, replaced in its duties by ASW helicopters. The Aéronavale provided the Alizé with a series of upgrades. A modernization program performed in the early 1980s refitted 28 of the aircraft to the Br.1050M standard, featuring improved Thomson CSF Iguane radar as used on the Atlantique NG ocean patrol aircraft, new OMEGA radio navigation gear, and a new ARAR 12 radar and radio location ("electronic support measures / ESM") system. Another upgrade program in the early 1990s fitted 24 of these aircraft with a new decoy system; a microcomputer based data processing system; a datalink system; and other new avionics. Later in the decade, they were also fitted with the Thomson CSF TTD Optronique Chlio forward looking infrared (FLIR) imaging sensor. Despite the upgrades, by this time the Alizé was clearly not capable of hunting modern nuclear submarines, and so it was relegated to ocean surface patrol. As late as 1997, the Aéronavale was still operating 24 examples for surface patrol. The Alizé was used operationally during the NATO air campaign against Yugoslavia over Kosovo in early 1999, with the aircraft flying off the carrier Foch. The last Alizé was withdrawn from service in 2000 with the retirement of the Foch.