Кіріспе

Оңтүстік Африка астрономиялық обсерваториясы (South African Astronomical Observatory, SAAO) – Оңтүстік Африкадағы оптикалық және инфрақызыл астрономияның ұлттық орталығы. Ол 1972 жылы құрылған. Обсерваторияны Оңтүстік Африканың Ұлттық зерттеу қоры басқарады. Бұл нысанның мақсаты астрономия және астрофизика саласындағы зерттеулер жүргізу. Негізгі телескоптар Сазерлендте орналасқан, ал бас кеңсесі Кейптаундағы Обсерваторияда орналасқан. Негізгі ғимараттардың құрылысы 1829 жылы 30 000 фунт стерлингке (£) аяқталды. Жақсы Үміт мүйісіндегі Ұлыбританияның астрономы лауазымы екі рет Корольдік медальмен марапатталды: біріншісі Томас Маклиарға 1869 жылы Жақсы Үміт мүйісіндегі меридиан доғасын өлшеуі үшін, екіншісі Дэвид Гиллге 1903 жылы күн және жұлдыз параллаксын зерттеуі және Жақсы Үміт мүйісіндегі Корольдік обсерваторияны белсенді басқарғаны үшін. 1972 жылдың қаңтарында Йоханнесбургтегі Республика обсерваториясы, әлдеқайда ескі Жақсы Үміт мүйісіндегі Корольдік обсерваториямен біріктіріліп, Оңтүстік Африка астрономиялық обсерваториясын құрды. 1974 жылы Radcliffe обсерваториясын CSIR сатып алып, Сазерлендке көшірді, онда ол 1976 жылы жұмысын қайта бастады. SAAO 1972 жылдың қаңтарында Оңтүстік Африканың Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесі (CSIR) мен Ұлыбританияның Ғылыми және инженерлік зерттеулер кеңесі (SERC) арасындағы келісім нәтижесінде құрылды. Штаб-пәтер ескі Корольдік обсерваторияның аумағында орналасқан, онда бас ғимарат, кеңселер, астрономия және компьютерлік жабдықтар үшін ұлттық кітапхана орналасқан. Штаб-пәтердегі бірнеше күмбездерде және ғылыми құралдарды көрсететін шағын мұражайда тарихи телескоптар да бар. Оңтүстік Африка астрономиялық обсерваториясы қазіргі уақытта Ұлттық зерттеу қорының (NRF) басқаруындағы Ұлттық нысан ретінде басқарылады, бұрынғысы – Зерттеуді дамыту қоры (FRD). 1974 жылы Преториядағы Radcliffe обсерваториясы жабылғаннан кейін Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесі (CSIR) 1,9 метрлік Radcliffe телескобын сатып алып, Сазерлендке тасымалдады.

0,75 м телескоп

Грабб Парсонс рефлекторы.

1,0 м телескоп

Бұл телескоп бастапқыда Кейптаундағы Обсерваториядағы SAAO бас кеңсесінде орналасқан, бірақ кейін Сазерлендке көшірілді. Бұл телескоп PLANET желісіне қатысады.

1,9 м телескоп

1,9 м (74 дюйм) Радифлеф телескопы Преториядағы Радифлеф обсерваториясы үшін салынды және 1948 мен 1974 жылдар аралығында пайдаланылды. Радифлеф обсерваториясы жабылғаннан кейін ол Сазерлендке көшіріліп, 1976 жылдың қаңтарында қайтадан іске қосылды. 1951 жылдан 2004 жылға дейін Оңтүстік Африкадағы ең ірі телескоп болды. Телескопты сэр Говард Грубб, Парсонс және компаниясы өндірген.

Алан Кузинс телескопы (ACT)

Бұл телескоп бастапқыда Автоматты фотометриялық телескоп деп аталған, бірақ Алан Уильям Джеймс Кузинс есімімен Алан Кузинс телескопы деп қайта аталды.

Las Cumbres обсерваториясы ғаламдық телескоптар желісі

2013 жылдың басында LCOGT желісіне қосылатын үш телескоп орнатылды.

Ұстаз

MASTER SAAO телескопы (көз. коды: K95) – Ресейдің телескоп-роботтардың жылжымалы астрономиялық жүйесінің құрамына кіреді. Ол 2014 жылдың 21 желтоқсанында алғашқы бақылау жүргізді. 2015 жылдың сәуірінде ол 35 жылдан бері Оңтүстік Африкадан ашылған C/2015 G2 (MASTER) кометасын тапты.

ҚҰНЫҚ

Телескоптар желісі жобасының екі телескопының бірі Сазерлендте орналасқан. Оның жуалы Техас штатындағы Макдональд обсерваториясында орналасқан. MONET телескоптары – интернет арқылы басқарылатын роботтық телескоптар және Геттинген университетімен құрастырылған.

PRIME

PRIME Focus Infrared Microlensing Experiments – Сазерлендте орналасқан телескоп. PRIME 2022 жылдың 8 қазанында алғашқы жарық көрді. Қазіргі уақытта PRIME негізгі фокусында 1.29 шаршы градус көріс бұрышына ие инфрақызыл камерасы орналасқан. Телескопты Осака университеті, Мэриленд университеті, Оңтүстік Африка астрономиялық обсерваториясы, NASA Годдард ғарыш ұшу орталығы және Астробиология орталығы бірлесіп құрылған. Жобаның басты ғылыми мақсаты – гравитациялық микролинзалау әдісі арқылы экзопланеталарды зерттеу.

Solaris жобасы

Сазерленд орналасқан жерінде "Солярис" жобасының құрамына кіретін екі телескоп бар. Solaris 1 және Solaris 2 екеуі де 0,5 метрлік f/15 Ричи-Кристиан телескопы. "Солярис" жобасының мақсаты – көмекейлі екіжұлдыздардың айналасындағы циркумбинарлық планеталарды анықтау және жұлдыздық модельдерді жетілдіру үшін осы екіжұлдыздарды зерттеу.

SuperWASP-Оңтүстік

Планеталарды кең бұрышпен іздеу жүйесі екі роботтық телескоптан тұрады, біреуі Сатерлендтегі SAAO-да, екіншісі Канар аралдарындағы Ла-Пальма аралындағы Роке-де-лос-Мучачос обсерваториясында орналасқан. Осы жүйе арқылы 2009 жылы WASP 17b, кері орбитасы бар алғашқы экзопланета табылды.

КЕЛТ-Оңтүстік

KELT South (Kilodegree Extremely Little Telescope South) – Күннен тыс планеталардың транзиттік өтуін анықтауға арналған кішкентай роботталған телескоп. Телескоп Вандербильт университетіне тиесілі және оның басқаруында, ол Огайо штаты университетінің Астрономия факультетінде жасалған KELT North телескопының дизайны негізінде құрылған. KELT South телескопы оның солтүстік бөлігімен бірдей мақсатта жұмыс істейді, келесі бірнеше жыл бойы оңтүстік аспанын транзиттік планеталарға зерттейді.

Оңтүстік Африканың Сатерленд геодинамикалық обсерваториясы (SAGOS)

1998-2000 жылдары Потсдам қаласындағы GeoForschungsZentrum Оңтүстік Африканың Ұлттық ғылыми-зерттеу қорымен бірлесіп SAGOS құрылысын жүзеге асырды. SAGOS 1 Гц жиілікті тұрақты GPS стансасы, суперөткізгіш гравиметр, метеорологиялық сенсорлар және үш осьті магнитометрден тұрады. GPS стансасы CHAllenging Minisatellite Payload (CHAMP) және Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) ғарыш миссияларын қолдау мақсатында да пайдаланылады.