Кіріспе

Ойыншық шар немесе мерекелік шар – көбінесе әшекейлеу, жарнамалау және ойыншық ретінде қолданылатын кішкентай шар. Ойыншық шарлар әдетте резеңкеден немесе алюминийленген пластиктен жасалады және ауамен немесе гелиймен толтырылады. Олардың пішіндері мен мөлшері алуан түрлі, бірақ көбінесе диаметрі шамалы болады. Ойыншық шарларға "аспан фонарьлары" (ыстық ауамен көтерілетін қағаз шарлар) кірмейді, бірақ олар да әлемнің кейбір аймақтарында балалардың ойыншығы ретінде қолданылған немесе қолданылып келген.

Тарих

Алғашқы ауа шарлары шошқаның көк қуысынан және жануарлардың ішегінен жасалған. "Швейцар отбасы Робинсон" (1813) және "Моби Дик" (1851) кітаптарында кит ішегінен жасалған ауа шарлары туралы мәліметтер кездеседі.

Суға бату қаупі

Америка медицина қауымдастығының журналына сәйкес, 1972 жылдан 1992 жылға дейін АҚШ-та балалар өнімдеріне тұншығып қайтыс болған 373 баланың шамамен үштен бірі латекс шарларынан тұншығып өлген. Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясы балалардың латекс шарларын толығымен жұтып қойғанын немесе сынған шарлардың бөліктерімен тұншығып қалғанын анықтады. "Ата-аналар" атты, бала тәрбиесі туралы ай сайын жарияланатын журнал, ата-аналарға латекс шарларының орнына майлар шарларын алуға кеңес берді.

Денсаулыққа арналған жәрдемақылар

Ауызбен шарды үрлеу денсаулыққа пайдалы, себебі ол қабырғалар мен диафрагманы кеңейтіп, көтеретін қабырғааралық бұлшық еттерді жаттықтырады, өкпе жұмысын және қандағы оттегінің қанығуын жақсартады. Бұл жаттығу дене күйін, тұрақтылықты және тыныс алу үлгісін жақсарта алады, сонымен қатар өкпе сыйымдылығын арттыруға көмектеседі, бұл өкпе фиброзы, СЖСА немесе астма сияқты жағдайларда тиімді. Атап айтқанда, шарды үрлеу терең тыныс алуға ынталандырады, ол стресс пен күйбеңдеуді азайтуға, жүрек-қан тамырлары денсаулығын жақсартуға және өкпе қуатын арттыруға көмектеседі. Сонымен қатар, шарды үрлеу тиімді тыныс алу үшін диафрагмаға қарсылық көрсетеді және іш қуысының қысымын арттыруға көмектеседі, осылайша оңалту және тыныс алу функциясын жақсарту үшін пайдалы жаттығу болып табылады.

Фолияландырылған шаштар

Фольга шарлары иілмейтін пластиктен, мысалы, екі осьті бағытталған ПЭТ пленкадан жасалады, бұл оларды ісіп кезде бұрмаланбайтын суреттермен басуға мүмкіндік береді. Олар әдетте жылтыр металл жабынымен келеді, соның арқасында фольгаға ұқсайды. Дұрыс тасталмаған жағдайда металл шарлары жоғары кернеулі электр желілеріне тиіп, қысқа тұйықталуға себеп болуы мүмкін деген алаңдаушылықтар бар.

Баллондар пішіні

Ойыншық шарларының көпшілігі қарапайым овал тәрізді пішінде болады (мысалы, сопақта шар). Бірақ шар жеткізушілер ойыншық шарларының басқа да пішіндерін ұсынады. Басқа пішіндердің мысалдары: "цеппелиндер" немесе "әуе кемелері", онда шарлар әдетте енінен ұзын болады; "спиральдар" немесе "жыландар", цеппелиндерге ұқсас, бірақ әлдеқайда ұзын (бұл бұрауға арналған шарлармен шатастырылмауы керек); "жүректер", жүрек пішіндес шарлар; "қуыршақтар", бас пен денені бейнелейтін екі дөңгелек пішіннің біріктірілуі; "ешкінің басы", басқа арналған біреуі және құлақтарға арналған екеуі бар үш дөңгелек бөліктен тұрады; "қоянның басы", ешкінің басына ұқсас, бірақ ұзын құлақтары бар; "қоян шарлары", құшақталған қоянға ұқсайды, денесі үшін үлкен сопақта пішін, басы үшін кішкентай пішін және құлақтары үшін екі ұзын пішін; "пілдер", денесі мен басы үшін екі пішін және мұрын үшін өте ұзын пішін; және "өрткестер", денесі үшін үлкен пішін, басы үшін кішкентай дөңгелек пішін және тұмсығы үшін кішкентай пішін. Өндірушілерге байланысты көптеген басқа да пішіндер болуы мүмкін.

Баллонды модельдеу

Ұзын және цилиндр тәрізді шарлар бар. Бұл ұзын шарлар көбінесе қарапайым немесе күрделі пішіндерге бұралып, иіліп жасалады, олар босатылғанда өз формаларын сақтайды. Шар суретшілері – шарларды таныс немесе абстрактілі пішіндерге айналдыратын, әдетте шар модельдеу техникасын пайдаланып табыс табуға тырысатын адамдар. Шар модельдеудің басқа да атаулары: шарды бұрау, шарды иілу немесе жай ғана бұру. Шар модельдеумен айналысатын суретшілер шар бұраушы, шар иілуші, шар модельдеуші деп аталады, тіпті кейде латекс ыдыстарын қайта құрау инженерлері деп те атайды. Бұл өнерде қаламшарлар қолданылады, олар 160, 260, 350, 360, 660 немесе 646 деп белгіленеді. Бұл сандар шардың мөлшерін көрсетеді және шамамен шардың диаметрі мен толыққандағы ұзындығына сәйкес келеді. Мысалы, ең көп қолданылатын 260 шардың диаметрі 2 дюйм, ал толыққандағы ұзындығы 60 дюйм болады. Модельді шарлардан қарапайым иттер, жүректер, қылыштар жасауға болады, сонымен қатар айдаһарлар, мультфильм кейіпкерлері немесе қиял жемістері сияқты күрделі пішіндерді де жасауға болады. Шар бұру өнерімен бүгінгі таңда көбінесе кез келген нәрсені жасау мүмкін, және бұл Twist and Shout сияқты ірі индустриялық конвенцияларда, әлемдегі ең ірі шар бұру конвенциясында көрініс табады.

Қолданылуы

Ойыншық шарлар сәндік және/немесе жарнамалық кеңістік ретінде қолданылады. Шарлар көбінесе құрғақ күйінде сатып алынады, бірақ кейбір мерекелік дүкендер мен арнайы іс-шаралардың сатушылары оларды сату алдында толтырып береді, бұл "шарды толтыру" деп аталады, онда шарлар кішкентай шарлар, плюштік аюлар және т.б. сияқты заттармен толтырылады. Ойыншық шарлар негізінен ойыншық болғанымен, кейде сыныптарда демонстрациялар мен тәжірибелер үшін де қолданылады. 19 ғасырда резеңке шарларды кейбір органдарды алмастыру үшін пайдалануға болатыны ойластырылған, бірақ бұл тез арада жоққа шығарылды. Ойыншық шарларды сумен толтырып, әртүрлі мақсаттарда, әдетте көңіл көтеру үшін пайдалануға болады. Оларды лақтыруға болады немесе күтпеген адамның басына түсіруге болады. Кейбір австралиялықтар өрт кезінде үйлерінің маңында су шарын қолданады, себебі оттың ыстығы шарды жарып, судың отқа тиюіне себеп болады. Оңтүстік және Шығыс Азияның кейбір аймақтарында салюттердің орнына ойыншық шарлар қолданылған. Бұлар бірнеше шарларды ұзын жіпке немесе лентаға байлап, жіптің бір ұшын сақина тәрізді дискінің (немесе тесігі бар пластинаның) тесігінен өткізіп, содан кейін дискіге немесе пластинаға бұрандаларды бекітіп, бұрандалардың өткір ұштары шарларға бағытталған. Дискіні қозғалмайтын жерге бекітеді. "Салют" эффектісін адам (немесе машина) лентаны тартып, дискі арқылы өткізу арқылы іске қосады, ал дыбыстар бұрандалардың ұштарының шарларды тікелей жаруынан пайда болады. Сумен толтырылатын, су шары ретінде белгілі, арнайы шарлар да бар.