Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық статистик және АҚШ-тың алғашқы Еңбек министрі (1885–1905)
American statistician and first US Commissioner of Labor (1885–1905)
Кэрролл Дэвидсон Райт (25 шілде, 1840 – 20 ақпан, 1909) – американдық статистик. Райт ең белгілісі 1885-1905 жылдар аралығында осы қызметте болған АҚШ-тың алғашқы Еңбек министрі ретінде танымал.
Carroll Davidson Wright (July 25, 1840 – February 20, 1909) was an American statistician. Wright is best known for his title as the first U. S. Commissioner of Labor, serving in that capacity from 1885 to 1905.
Өмірбаян
Райт Нью-Гэмпшир штатының Данбартон қаласында дүниеге келген. Ол Вашингтон, Нью-Гэмпшир штатындағы мектептерде бастауыш сыныптан бастап Таббс Юнион академиясына дейін білім алған. 1860 жылы заң оқуын алдымен Дедхэмде, Массачусетс штатында, содан кейін жақын орналасқан Бостонда бастады, бірақ 1862 жылы Америка Азамат соғысына қатысу үшін 14-ші Нью-Гэмпшир ерікті полкіне қарапайым жауынгер ретінде қосылды. 1864 жылы полковник атағын алды және генерал Филип Шеридан басшылығымен Шенандоа аңғарындағы науқанда бригаданың генерал-адъютанты қызметін атқарды. Соғыстан кейін Нью-Гэмпширдің адвокатурасына қабылданды, ал 1867 жылы Массачусетс және АҚШ адвокатураларының мүшесі болды. 1872-1873 жылдары Массачусетс Сенатында қызмет етті, онда Бостонға қала маңындағы аудандардан жұмысшыларды тасымалдау үшін пойыз қатынасын ұйымдастыру туралы заң қабылдануын қамтамасыз етті. 1873-1878 жылдары Массачусетс штатының Еңбек статистикасы бюросының басшысы болды. 1880 жылы Массачусетс штатындағы АҚШ халық санағының бақылаушысы болып тағайындалды, сонымен қатар фабрика жүйесі бойынша санақтың арнайы өкілі болды. 1885 жылы губернатор оған штаттың қалалар, приходтар, округтер және соттардың мүліктеріне қатысты құжаттарын зерттеуді тапсырды. 1885-1905 жылдары АҚШ-тың алғашқы Еңбек комиссары болды, ал 1893 жылы он бірінші халық санағын жүргізуге жауапты болды. Райт 1893 жылы Америка антикварлық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1894 жылы Чикагодағы Пуллман бүлігін тергеген комиссияның төрағасы болды, ал 1902 жылы Антрацит көмір ереуілі комиссиясының құрамына кірді. 1895-1904 жылдары Америка католик университетінде әлеуметтік экономика бойынша құрметті профессор болды; 1900 жылы Колумбия университетінде (қазіргі Джордж Вашингтон университеті) статистика және әлеуметтік экономика профессоры қызметін атқарды. 1900-1901 жылдары Гарвардта жалақы статистикасы бойынша лекция оқыды, ал 1903 жылы Массачусетс штаты үшін кәсіптік білім беру бағдарламасын зерттеу және ұсыну үшін Дуглас комиссиясының мүшесі болды. 1902 жылы Кларк колледжінің (Кларк университетінің бакалавриат мектебі) президенті болып сайланды, Вустер, Массачусетс, ол 1904 жылдан қайтыс болғанға дейін статистика және әлеуметтік экономика профессоры болып жұмыс істеді. Доктор Райт 1903 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығының президенті болды, ал 1907 жылы өнеркәсіптік жағдайды жақсартудағы еңбегі үшін Құрмет легионының орденімен марапатталды, ал 1906 жылы Италия үкіметі оған сол сияқты құрметті орден (Мәурицио және Лазарь ордені) табыс етті. Ол Франция институтының мүшесі және Ресей Императорлық ғылым академиясының құрметті мүшесі болды. 1907 жылы ол Ұлттық өнеркәсіптік білім беруді дамыту қоғамының екінші президенті болып сайланды. Ол Тэфтс (1883), Веслиан (1894), Дартмут (1897), Кларк университеті (1902), Тэфтс (1902) және Амхерст (1905) университеттерінен құрметті дипломдар алды. 1909 жылдың 20 ақпанында дүние салды.
Wright was born at Dunbarton, New Hampshire. He attended schools in Washington, New Hampshire, from elementary through the Tubbs Union Academy. He began to study law in 1860, first in Dedham, Massachusetts and then in nearby Boston, but in 1862 enlisted as a private in the 14th New Hampshire Volunteer Regiment to fight the American Civil War. He became colonel in 1864, and served as assistant adjutant general of a brigade in the Shenandoah Valley campaign under General Philip Sheridan. After the war, he was admitted to the New Hampshire bar, and in 1867 became a member of the Massachusetts and United States' bars. From 1872 to 1873 he served in the Massachusetts Senate, where he secured the passage of a bill to provide for the establishment of trains for workers to Boston from the suburban districts. From 1873 to 1878 he was chief of the Massachusetts Bureau of Statistics of Labor. In 1880, he was appointed supervisor of the U. S. Census in Massachusetts, being also special agent of the census on the factory system. In 1885 he was commissioned by the governor to investigate the public records of the towns, parishes, counties, and courts of the state. He was the first U. S. Commissioner of Labor from 1885 to 1905, and in 1893 was placed in charge of the Eleventh Census. Wright was elected a member of the American Antiquarian Society in 1893. In 1894 he was chairman of the commission which investigated the Pullman Strike of Chicago, and in 1902 was a member of the Anthracite Coal Strike Commission. He was honorary professor of social economics in the Catholic University of America from 1895 to 1904; in 1900, he became professor of statistics and social economics in Columbian University (now George Washington University). From 1900 to 1901, he was university lecturer on wage statistics at Harvard, and in 1903 he was a member of the Douglas Commission to investigate and recommend a program of vocational education for Massachusetts. In 1902, he was chosen president of Clark College (the undergraduate school at Clark University), Worcester, Massachusetts, where he was also professor of statistics and social economics from 1904 until his death. Dr. Wright was President of the American Association for the Advancement of Science in 1903, and in 1907 received the Cross of the Legion of Honor for his work in improving industrial conditions, a similar honor (Order of Saints Maurizio e Lazzaro) having been conferred upon him in 1906 by the Italian government. He was a member of the Institute of France and an honorary member of the Imperial Academy of Science of Russia. In 1907, he was elected the second president of the National Society for the Promotion of Industrial Education. He received honorary degrees from Tufts (1883), Wesleyan (1894), Dartmouth (1897), Clark University (1902), Tufts (1902), and Amherst (1905). He died on February 20, 1909.