Кіріспе

Американдық тарихшы Лорел Тэтчер Ульрих (Laurel Thatcher Ulrich; 1938 жылдың 11 шілдесінде туған) – Пулитцер сыйлығының иегері, ерте Америка және әйелдер тарихы саласындағы американдық тарихшы және Гарвард университетінің профессоры. Оның тарихқа қатысты көзқарасы "қарапайым адамдардың тыныш еңбегіне" құрмет көрсету ретінде бағаланады. Ол сондай-ақ МакАртур гений грантының иегері болған. Оның ең белгілі кітабы "Емшінің хикаясы" кейіннен PBS құжатты фильмінің негізіне алынған.

Ерте өмір және білім

Лорел Тэтчер 1938 жылғы 11 шілдеде Айдахо штатының Шугар-Сити қаласында мектеп мұғалімі және мектеп директоры, сондай-ақ мемлекеттік заң шығарушы және фермер Джон Кеннет Тэтчер мен Элис Сиддоуэй Тэтчер отбасында дүниеге келген. 1992 жылы МакАртур қоры Ульрикті МакАртур стипендиаты ретінде таңдады. 1995 жылы ол Джеймс Дункан Филлипс ерте Америка тарихы профессоры және Гарвард университетінің Америка тарихы зерттеулер орталығының – Чарльз Уоррен орталығының директоры болды. 2003 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол 2009 жылдан 2010 жылға дейін Америка тарихи қауымдастығының, ал 2014 жылдан 2015 жылға дейін Мормон тарихы қауымдастығының президенті қызметін атқарды. 2018 жылдан бастап Ульрих Гарвард университетінің 300 жылдық мерейтойына арналған профессоры, эмерита атағын иеленді. Олрих бұл сөзді жақсы мінез-құлық танытқан әйелдер тарихшылар тарапынан зерттелмегенін көрсету үшін айтқан, қазіргі әйелдерді бүлік тудыруға немесе «жақсы мінез-құлықтан» бас тартуға шақыру мақсаты болмаған. Бұл сөз тіркесі контекстінен шығарылып, тез арада кеңінен тарады, бүкіл елде жиі келтіріліп, жарияланды. Оны әлі де құттықтау карточкаларында, футболкаларда, кружкаларда, плакаттарда және автомобильдерге жапсырылатын стикерлерде кездестіруге болады. 2007 жылғы қазан айындағы сұхбатында ол өзінің қазір танымал сөзінің өмірге қалай енгенін айтып берді: «Бұл танымал мәдениетке түсіп қалған қызық оқиға болды. Мен туралы үнемі электрондық хаттар алатынмын, мен оны күлкілі деп ойладым. Содан кейін оның қайдан пайда болғанын қарастыра бастадым. Бірде мен романдағы кейіпкер ретінде пайда болдым, ал Үндістандық теннисші Уимблдон турнирінде футболкасын киіп жүрді. Маған бұл – сабақ алуға мүмкіндік берген сәт сияқты көрінді, сондықтан мен осы атаумен кітап жаздым». «Жақсы мінез-құлықтағы әйелдер» кітабы Роза Паркс, Кристин де Пизан, Элизабет Кэди Стэнтон, Харриет Табман және Вирджиния Вульф сияқты әйелдердің өмірінен мысалдар келтіре отырып, әйелдердің тарихты қалыптастыру жолдарын зерттейді.

Акушерлік оқиға

«Акушерлік әңгіме» Солтүстік Жаңа Англиядағы акушер Марта Баллардтың өмірін зерттейді және ерте Америка республикасындағы қарапайым өмірді, соның ішінде әйелдердің отбасы мен жергілікті нарықтық экономикадағы рөлін, неке мен жыныстық қатынастардың мәнін, медициналық практиканың қырларын және зорлық-зомбылық пен қылмыстың кең таралғанын жан-жақты қарастырады. Бұл кітапта Ульрих отарлық әлем туралы тарихи білімді және Марта Баллардтың өмірбаянын бірдей тиімді құрайды. Ульрихтің ашып берген тарихы Пулитцер сыйлығымен құрметтелді. «Акушерлік әңгіме» Банкрофт сыйлығын (Ульрихтің өзінің күнделігі мен өмірін Баллардтікімен салыстырған сөйлеуімен бірге), Джон Х. Дуннинг сыйлығын, Джоан Келли еске алу сыйлығын, Беркшир әйел тарихшылары конференциясының кітап сыйлығын, Ерте Республика тарихшыларының қоғамының кітап сыйлығын, Америка медицина тарихы қауымдастығының Уильям Генри Уэлч медалін және Жаңа Англия тарихи қауымдастығының сыйлығын да алды. Кейін «Акушерлік әңгіме» продюсер Лори Кан Левитт пен режиссер Ричард П. Роджерс тарапынан PBS телеарнасының «Америкалық тәжірибе» сериясы үшін деректі фильмге айналдырылды. Фильм Ульрихтің кітабы мен оның мұрағаттық жұмысына негізделді, ал Ульрих кеңесші, сценарийге серіктес және баяндаушы болып жұмыс істеді. Бұл кітап сонымен қатар оған MacArthur Fellows бағдарламасынан «Дарын» грантын алуға көмектесті. Кітап әйелдер еңбегі тарихындағы маңызды туындыға айналды, себебі ол ғалымдарға 1800 жылдар шамасындағы американдық ауылдық емшінің өмірі туралы мол мәліметтер береді. Бұл сырттан бақылаушылардың айтуынша емес, әйелдің өзінің сөздеріне негізделген. Көріп тұрғанда, Баллардтың шифрланған, қайталанатын және күнделікті жазбалары көбінесе маңызсыз сияқты көрінеді, бірақ Ульрихтің пікірінше, «Марта Баллардтың кітабының нағыз күші – күнделіктілікте, толыққанды, қайталанатын күнделіктілікте жатыр. Ол үшін өмір жасау – іс істеумен өлшенді». Кітап архивтік және тарихи жұмыстың үлгісі ретінде оқытылады және Ульрихтің тарихшы, жазушы және қоғамдық қайраткер ретіндегі өмірімен байланысты зерттеледі. 2001 жылы Ульрих Альфред Кнопф баспасынан «The Age of Homespun: Objects and Stories in the Creation of an American Myth» атты еңбегін жариялады. Тарихшы Джон Демос кітапты шолуында мақтап: «Жаңа және өте ерекше бағытқа бет бұрып, ол физикалық заттарды – негізінен, бірақ толық емес, тоқымаларды – зерттеуінің ортасына қойды. Нәтижесінде, басқалармен қатар, тарихшылардың көптен бері күресіп келе жатқан мәселесіне үлгілі жауап берді – заттарды, жазбалардан кем емес, өткеннен және өткен туралы бізге айтатын құжаттар ретінде қарау».

Жеке өмір

Ол бакалавриатта оқып жүрген кезде Нью-Гэмпшир университетінің химиялық инженерия профессоры Гаэль Ульричке тұрмысқа шықты, қазір зейнеткерлікте. Ол сонымен қатар (Эмма Лу Тейнемен бірге) "Құдайдың барлық жаратылыстары хорға орын алды" атты мормон әйелдерінің өмірі туралы эсселер жинағын бірлесіп редакциялады. Ульрих Клаудия Бушман, Джуди Душку, Сью Паксман және басқалармен бірге "Exponent II" басылымының негізін қалаушылардың бірі болды, ол соңғы күнгі қасиеттілер әйелдерінің тәжірибесі туралы тәуелсіз басылым. 1992 жылдың соңында Бригам Янг университетінің қамқоршылар кеңесі еш түсіндірме бермей, Ульрикті жыл сайынғы БЮУ әйелдер конференциясына шақыру туралы БЮУ ұсынысын қабылдамады. Ульрих 2004 және 2006 жылдары БЮУ-да сөз сөйледі. Гарвардта Ульрих Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуімен белсенді түрде айналысады. Ол студенттік соңғы күнгі қасиеттілер студенттік қауымының және кампус клубының кеңесшісі, сондай-ақ Дін институтында сабақ оқытады.