Кіріспе

HMS Maidstone – Корольдік теңіз күштерінің суасты кемелеріне арналған база кемесі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Жерорта теңізінде, Үнді мұхитында және Тынық мұхитында жұмыс істеді. Кейіннен Солтүстік Ирландияда казарма кемесі, одан кейін түрме кемесі ретінде пайдаланылды.

Мекемелер

Ол су асты кемелерінің санының өсуіне, әсіресе Жерорта теңізі және Тынық мұхитының алыс-шығыс аймағы сияқты қашықтардағы базаларға қолдау көрсету үшін салынған. Оның құрамына қорыту цехы, мыс шеберханасы, сантехника және ағаш өңдеу шеберханалары, ауыр және жеңіл машина жасау цехтары, электр және торпеда жөндеу шеберханалары, сондай-ақ су асты кемелерінің аккумуляторларын зарядтау орналастырулары кірді. Ол тоғыз жұмысқа толыққандай дайын су асты кемесін қамтамасыз етуге, 100-ден астам торпеда мен сондай-ақ минаны жеткізуге арналған. Ірі цехтармен қатар, ілесіп жүретін су асты кемелерінің барлық жабдықтарын жөндеуге мүмкіндік беретін базалар болды, сонымен қатар терең суға түсу және құтқару жабдықтары да жеткізілді. Онда бумен жұмыс істейтін кір жуу орындары, кинотеатр, аурухана, шіркеу, екі мәйрамхана, нан пісіру, шаштараз, толық жабдықталған операциялық және стоматологиялық кабинеттер болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылғы қыркүйекте «Мейдстоун» 1-ші суасты кемелер бригадасының он суасты кемесіне базалық кеме ретінде тағайындалды. 1941 жылғы наурызда ол Гибралтарға бағытталды. 1942 жылғы қарашадан бастап «Мейдстоун» Жерорта теңізіндегі одақтастардың негізгі базасы – Алжир портында орналасты. 1943 жылғы қарашада ол Шығыс флотына қосылды. 1944 жылғы қыркүйекте «Мейдстоун» және 8-ші суасты кемелер бригадасы Цейлоннан Батыс Австралиядағы Фримантелге Тынық мұхитында операциялар жүргізу үшін жіберілді. 1945 жылдың соңында «Мейдстоун» Фримантелден шығып, Ұлыбританияға жолда Саймонстаундағы (Оңтүстік Африка) Селборн құрғақ догына тоқтады. Сапар барысында ол Макассарға бұрылып, онда 400 британдық әскери тұтқынды алып, қайтадан жолға шықты. 1945 жылғы қарашада «Мейдстоун» Портсмутқа жетті. Соғыс жылдары «Мейдстоунды» Мейдстоун муниципалитеті «Соғыс кемелері апталығы» аясында қабылдады. Осы қабылдауға байланысты плакет Портсмуттегі Корольдік теңіз күштері мұражайында сақтаулы.

Соғыстан кейінгі

1946 жылы «Мейдстоун» 2-ші және 7-ші суасты флотилияларының аналық кемесіне айналды. 2-ші флотилия операциялық қайықтардан, ал екіншісі – сынақтар мен оқу эскадрильясынан тұрды. «Мейдстоунның» Маймыл аралынан (Портленд) жартылай тұрақты тұрақталған орны болды, бірақ ол көбінесе қосалқы кемелерімен бірге теңізге шығатын. 1951 жылы «Мейдстоун» ауырып қалған экипаж мүшесін түсіру үшін Корунаға қысқа уақытқа тоқтады. Бұл ресми сапар деп есептелмеді, бірақ испандық азаматтық соғысы аяқталғаннан бері британдық әскери кеме испан портына алғаш рет кірген болатын. 1953 жылы «Мейдстоун» Елизавета II патшайымның тәж киюіне арналған әскери парадқа қатысты. 1955 жылдың 16 маусымында суасты кемесі «Мейдстоунның» қасында, Портленд портында, алдыңғы торпеда бөлімінде жарылыс болғаннан кейін 20 минуттан соң батып кетті. «Мейдстоуннан» келген құтқару тобы «Сидонның» бірнеше экипажын құтқарды, бірақ 13 адам қаза тапты. Бір аптадан кейін суасты кемесі көтеріліп, апаттың себебі торпедадағы жоғары концентрациялы сынақ пероксиді отыны екені анықталды. Хирург-лейтенант Чарльз Родс құтқару жұмысына қатысқандығы үшін Альберт медалімен марапатталды. 1956 жылы «Мейдстоун» «Үй флотының» Бас қолбасшысының флагманы болды. 1957 жылдың қыркүйегінде Кеңес Одағы «Мейдстоунның» оқу авианосегімен бірге Хельсинкиге сапар жасауына наразылық білдірді. 1959 жылы «Мейдстоун» ядролық суасты кемелерін қабылдау үшін кең ауқымды жөндеуден өтті, содан кейін 2-ші флотилия Девонпортқа көшірілді. 1961 жылы «Мейдстоун» Гарелохтағы Фасланеге барып, 3-ші және 10-шы суасты эскадрильяларының базалық кемесі болды. 1965 жылы ол Ливерпульге сапар жасады және бір жылдан кейін сол портқа қайтадан барды. Ол сондай-ақ осы кезеңде Ротсеге сапар жасады, содан кейін 1968 жылы Розит кемежайына «Мейдстоунды» толығымен зейнетке шығаруға дайындық жүргізу үшін барды. Норвегия теңіз күштері оны сатып алуды қарастырды, сондай-ақ HM Prison Service (Түрмелер қызметі) де қарастырды, бірақ жүздеген теңізшілер пайдаланған кемедегі жағдайлар 50-ге жуық тұтқынға ғана лайықты деп шешті.

Белфаст

1969 жылдың қазан айында «Мейдстоун» қайта жабдықталды және 2000 сарбазды орналастыру үшін қайта қолданысқа енгізіліп, Белфастқа жіберілді. 1969 жылы ол Белфастқа сүйретіліп әкелінді, аймақтағы күштірілген қауіпсіздік күштері үшін казарма ретінде қызмет етті. 1971 жылы «Деметриус» операциясы аясында ол түрме кемесі ретінде пайдаланылды, сотсыз ұсталғандарды (интерн) ұстау үшін, олардың арасында Джерри Адамс та болды. Ұстау орны кеменің кормасында орналасқан, онда екі жатақхана (бірі жоғары, бірі төмен) және екі асхана болды. Осылардан жоғары губернатор мен оның штабының бөлмелері (бұрын капитанның кабинасы) орналасқан, ал одан жоғары палуба болды, ол күніне екі рет жаттығулар үшін қолданылды. Палубаның айналасын 3 метрлік тікенді сым қоршап тұрды. Кеме Белфаст портында, жағадан 6 метр қашықтықта бекітілді, пирске кіре берісте әскерлік бекіністер тігілген құм қаптармен күзетілді. «Мейдстоун» 1972 жылдың 17 қаңтарында жеті Уақытша ИРА мүшесінің қашуымен де танымал. Олар мұз судан жүзіп өтіп, әскер мен полициядан жасырынып, кейін баспасөз мәслихатын өткізді. 1972 жылдың 9 сәуірінде барлық ұсталғандар Лонг Кеш түрмесіне (HM Prison Maze) көшірілді. Кеменің Белфаст портына келуі Солтүстік Ирландияның аумақтық суларының конституциялық мәртебесіне назар аударды, бұл мәселе Ирландия үкіметімен ұзақ жылдар бойы дау тудырды. 1975 жылдың басында кеме Солтүстік Ирландиядағы Корольдік теңіз күштерінің операциясының бөлігі ретінде Белфасттағы Сиденхэм кемежайында қалды. Кеменің мақсаты – қажет болған жағдайда әскерге дереу тұрақ беру, сондай-ақ провинцияға келген Ұлыбритания қызметкерлеріне уақытша тұруға орын ұсыну болды.

Тағдыр

1978 жылдың 23 мамырында «Мейдстоун» кемесі Инверкейтингтегі Thos. W. Ward металл қабылдау орында демонтаждалды. Кеменің қоңырауы қазір Мейдстоун гимназиясында сақталады, онда ол жиналыстардың басталуын хабарлайды.