Кіріспе
Фиджилік саясаткер Нико Наваикула (16 тамыз 1960 жылы туған), сондай-ақ Николау Туикамеа ретінде танымал, Фиджилік заңгер және Фиджи Парламентінің бұрынғы депутаты. Ол Социал-демократиялық либералдық партиясының мүшесі. 2022 жылдың мамырында ол жалған мәлімдеме жасағаны және қаржылық пайда алғаны үшін кінәлі деп танылып, үш жылға бас бостандығынан айырылды.
Niko Nawaikula (born 16 August 1960) also known as Nikolau Tuiqamea, is a Fijian lawyer, and a former member of the Parliament of Fiji. He is a member of the Social Democratic Liberal Party. In May 2022 he was convicted of giving false information and obtaining a financial advantage and sentenced to three years imprisonment.
Ерте өмір
Науакула Какаудров провинциясындағы Бука, Натева ауылынан. 1985 жылы Тасмания университетінде заңгер дипломын алып, туған жерге және жергілікті халықтарға қатысты заң саласында маманданған. Ол консервативті отбасылық құндылықтарды жақтаушы, ата-аналар балаларының тәрбиесі мен біліміне жауапкершілікпен қарауы керек деді. 2006 жылғы Фиджидегі төңкерістен кейін Науакула жеке практикасына заңгер ретінде қайта оралды және Фиджидің жергілікті халқына қатысты мәселелермен айналыса берді. 2010 жылдың маусым айында Нью-Йоркте өткен Түпкі халықтар мәселелері жөніндегі БҰҰ Тұрақты форумының 10-шы сессиясынан оралғаннан кейін Науакула және Фиджидің көптеген бас басшылары Фиджинің туған жер тайпаларының конгресін құрды. Бұл коммерциялық емес, үкіметтік емес ұйым, Фиджидің туған жер халқының құқықтарын қорғауға және дамытуға, сондай-ақ Фиджидегі басқа азаматтардың жеке және топтық құқықтарымен тепе-теңдікті сақтай отырып, үкіметпен және қоғамдық белсенділермен келіссөздер жүргізуге, жалпы адам құқықтарын қорғауға бағытталған.
Саяси мансап
Наваикула алғаш рет 2005 жылы Какаудров Батыс Фиджи коммуналдық сайлау округінде Консервативті Альянс (CAMV) атынан парламентке үміткер ретінде қатысты. Бұл қосымша сайлау 2000 жылы Фиджиде болған төңкеріске қатысы барлығы үшін айыпталып, биліктегі Рату Вакалалабуре (Рату Осеаның үлкен ағасы) түрмеге қамалғаннан кейін шақырылды. Наваикула 2005 жылдың 22 маусымында жалғыз қарсыласы, Сокусоқо Дуавата ни Левенивануа (SDL) партиясының Рату Осеа Вакалалабуре (Рату Вакалалабуренің кіші інісі) жарыстан бас тартқаннан кейін қарсылықсыз сайланды деп жарияланды, осылайша жоспарланған қосымша сайлау болдырмады. CAMV екі партия арасындағы коалициялық келісім негізінде SDL-ді өзінің үміткерін қайтарып алуға шақырды. Наваикула 2006 жылғы сайлауда CAMV мен SDL біріккеннен кейін SDL үміткері ретінде қайта сайланды. Кейіннен ол Өкілдер палатасының вице-спикері болып сайланды. 2006 жылғы Фиджидегі төңкеріс парламентті таратып жіберген кезде ол осы лауазымнан босатылды. Наваикула 2014 жылғы сайлауда, 2006 жылғы төңкерістен кейін алғаш рет, Социал-демократиялық либералдық партияның үміткері ретінде Парламентке оралды. 2018 жылғы сайлауда 5187 дауыс жинап қайта сайланды. 2021 жылдың шілдесінде сайлау бақылаушысы Мұхаммед Санем оның есімін сайлау тізімінен шығарғаннан кейін оның парламенттегі орны бос деп жарияланды. 2021 жылдың тамызында Бас судья Камал Кумар Санемнің заңсыз әрекет еткенін және Наваикуланың әлі де депутат екенін мәлімдеді.
2022 жылы тұтқындалу және жазалау
2022 жылдың 3 мамырында Наваикула жалған мәлімдеме жасағаны және қаржылық пайдаға қол жеткізгені үшін сотталды. Осының салдарынан оның мандаты тоқтатылды және ол 2022 жылғы Фиджи парламент сайлауына қатысу құқығынан айырылды. 20 мамырда ол 3 жылға бас бостандығынан айырылды.