Кіріспе

Француздық кемеге негізделген шабуыл / Су астына қарсы күрес (АСВ) ұшағының прототипі

Bréguet Br 960 Vultur – 1950 жылдардың басында Франция теңіз күштері (Marine Nationale) үшін салынған екі орындық, кемеге негізделген шабуыл және су астына қарсы күрес (АСВ) ұшағының прототипі. Қарсылыққа толы ұзаққа ұшу және жылдамдық талаптарын қанағаттандыру үшін, ол алдыңғы бөлігінде турбовинтті, артқы бөлігінде турбореактивті қозғалтқыштары бар "аралас қуатты" ұшақ ретінде жобаланды. Барлығы екі дана ғана салынды, бірақ екінші ұшақ 1950 жылдардың ортасында теңіз күштері турбовинтті шабуыл ұшағынан бас тарғаннан кейін Bréguet 1050 Alizé ASW ұшағының прототипі ретінде қайта жабдықталды.

Жобалау және әзірлеу

1947 жылғы 12 қарашада Әскери-теңіз авиациясы (Aéronavale) бомбалар, тереңдік зарядтары, басқарылатын зымырандар, ракеталар және торпедаларды тасымалдауға және ұшып көтерілуге көмектесу үшін ракеталарды пайдалануға қабілетті, кемеге негізделген шабуыл және су асты кемелеріне қарсы ұшаққа қатысты талаптарды белгіледі. Ұшақтың теңіз деңгейінде төрт сағатқа дейін ұшуға және қону жылдамдығы мен экипаж қорғанысы арасындағы белгілі бір жылдамдыққа жетуі қажет болды. Bréguet жылдамдық талаптары өзара қарама-қайшы екенін және оларды тек аралас қуат схемасымен – мұрын бөлігіндегі Armstrong Siddeley Mamba турбовинтімен және құйрық бөлігіндегі Rolls Royce Nene турбореактивті қозғалтқышымен біріктіру арқылы ғана қанағаттандыруға болатынын мойындады. Br 960 Vultur ("Құсқын") – овал пішіндес монокок фюзеляжы және үш дөңгелекті қону шассисі бар төмен қанатты моноплан. Оның екі тіректі қанатында гидравликалық механизмдерді қолдана отырып, тік бүгілуге болатын сыпырылған алдыңғы және түзу артқы жиектері болды. Құйрық бөлігі де сыпырылған және 16° диэдраль бұрышына ие болды. Фюзеляжда өзін-өзі герметтеуші отын бакі және әрбір қанаттың сыртқы панелінде өзін-өзі герметтеуші бактар орналасқан. Ұшақта ұшқыш пен оның серігі қатар отыратын және қаптамамен қоршалған кабинасы болды. Бірінші прототип Mamba I қозғалтқышымен және қанат тамырларындағы арналар арқылы ауамен жабдықталған Nene 101 турбореактивті қозғалтқышымен жабдықталды. Ұшақ 1951 жылғы 4 тамызда алғашқы ұшуын жасады және жеткілікті қуатқа ие болмағанын көрсетті, сондықтан Nene іске қосылмаса, толық жүктемемен ұшу мүмкін болмады. Екінші прототипке бұрынғы ұшақтың сынақтарынан анықталған мәселелерді жойған өзгерістер енгізілді. Ол 1952 жылғы 15 қыркүйекте күштірек қозғалтқыштармен – қалдық итеру күші бар Mamba III және Nene қозғалтқыштарымен алғаш рет ұшты. Қанаттарының ұштарында шағын гондолалар орнатылған; сол жақтағысында қорғалмаған отын бакі, ал оң жақтағы гондолада шабуыл радарі орналасқан. Бірінші прототиптің ұшу сипаттамалары нашар болғанымен, екінші ұшақ талаптардың барлығына сай келді және 1953 жылдың басында Фарнборо әуе алаңындағы Корольдік ұшақ құру мекемесінде қанағаттанарлық катапульталау және қону қасиеттерін көрсетті (сол кезде француздық мекемелерде оларды бағалау мүмкіндігі болмады). Екі ұшақ та тоқтап қалуға дайын екенін ескертпеді. Бірінші прототип кейіннен қанаттың жоғарғы бетіндегі ойықтар арқылы қозғалтқыштан берілетін ауа ағынын сынау үшін өзгертілді, бұл көтеру күшін арттыруға бағытталған және Br 963 деп аталды. Ұшақ фюзеляж астында 1000 кг (2200 фунт) салмақты жүк тасымалдауға арналған бір бекіткіш нүктемен жабдықталды. Қанаттарының астында әрқайсысы екі ракета тасымалдай алатын төрт ұшырғыш қондырғысы орналасқан. Бомбалардан басқа, фюзеляж астындағы бекіткіш нүктесі контейнерде орналасқан қуатты іздеу радарын орнатуға да жабдықталған. 1953–1954 жылдары Aéronavale турбовинтті шабуылдау ұшағына қызығушылық танытпаған, бірақ жаңа арнайы су асты кемелеріне қарсы платформаны сатып алуға ниеттенген кезде, Bréguet екінші прототипті концепциялық демонстратор ретінде өзгертті. Nene алынып тасталды және оның шығыршығы жабылды, ал турбовинт күштірек Mamba VI моделіне жаңартылды. Фюзеляжға AN/APS 15 іздеу радарі орнатылды, ал екі қанаттың ұштары алынып тасталды. Қозғалтқыш ауа арналары мен доңғалақтың ішкі бөліктеріндегі доңғалақ ұңғымаларының орнына қосымша отын бактары орнатылды, ал қону шассисі қанаттың алдыңғы жиегіндегі үлкен гондолаларға қарай алға жылжу үшін өзгертілді. Қазір Br 965 Épaulard ("Қасқыр балық") деп аталатын ол 1956 жылғы 26 наурызда алғашқы ұшуын жасады және Bréguet 1050 Alizé ұшағының тікелей алдағысы болды. 2 мамырда қону кезінде апатқа ұшырағанға дейін ол ұшуын жалғастырды, содан кейін ол бірінші прототиптің қосалқы бөлшектері ретінде пайдаланылды.